Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword or section
Like this
14Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
oglinzi literare

oglinzi literare

Ratings:

4.6

(5)
|Views: 1,803 |Likes:
Published by david_topciu

More info:

Published by: david_topciu on Dec 25, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/23/2014

pdf

text

original

 
LUAN TOPCIUOGLINZI LITERAREPASQYRA LETRAREPrivirea, Bucureşti, 2007
În loc de prefaţă
 
S-a vorbit des despre multiplele concordanţe româno-albaneze pe planlingvistic, folcloric, etnografic, în domeniul antropologiei culturale, al istorieimentalităţiilor, al obicieurilor şi credinţelor, în filozofia colectivă, în simbolurilepopulare etc. O bună parte a concordanţelor şi asemănărilor sunt explicabile în cadrul arealului geografic balcanic în care fac parte cele două popoare, prinistoria paralelă parcursă, timp în care s-a închegat un spirit comun. Altele seexplică ca fenomene paralele universale legate de natura omului, fără, însă, afi nevoie de contacte directe. Însă, conform părerii multor savanţi români şistrăini, multe dintre aceste asemănări se trag de la însăşi obărşia popoarelorromân şi albanez.S-au observat, de altfel, apropieri şi în domeniul literaturii, începând culiteratura orală până la manifestările artistice din epoca modernă. Literaturamodernă, mâne, toti, mai puţin cunoscută, probabil şi din faptul literaturile balcanice sunt scrise în limbi mici şi au comunicat mai puţin una cualta.“Oglinzi literare” este o carte cu studii despre anumite opere ale câtorvascriitori importanţi din literatura albaneză şi cea română. Cartea constituie undemers în cunoaşterea celor două literaturi, a mecanismelor de creaţie; oapropiere în “laboratorul” de creaţie a autorilor discutaţi, ceea ce face posibilconoaşterea în profunzime a elaborării materiei literare şi, implicit, relevareaformelor de manifestare a spiritului în cele două literaturi.În această culegere de studii se abordează opere şi autori în câteva oglinziparalele, unde multe fenomene ale uneia dintre literaturi se manifestă încealaltă, unde se oglindesc elemente din istoria comună, trăsături paralelesau diferite “ într-o unitate în diversitate”, cum avea să se exprime N. Iorga.Cartea cuprinde opere şi autori albanezi traduşi în limba română precum şiautori români traduşi în albaneză.Deci, “Oglinzi literare” oferă o călătorie la câteva identităţi literare carereprezintă personalităţi de anvergură în cadrul literaturilor respective, lăsândamprenta în dezvoltarea literaturii moderne.Avem părerea că dacă s-ar realiza o cunoaştere mai bună a “celuilalt” şi aaceluia care este “diferit” de tine, ambele părţi au de câştigat. Oamenii sunt,din firea lor, curioşi, iar formele noastre de expresie culturală ar fi trebuit săreflecte şi să stimuleze acestă curiozitate.Literatura universală include nu numai literatura aşa numitelor ”popoaremari” ca volum de populaţie, cu vechi tradiţii culturale, ci, conform uneiconcepţiuni de bază a literaturii comparate, şi literatura “popoarelor mici” acăror artă s-a ridicat la nivelul celor mai bune valori universale. Scriitori caLenau, Andersen, Petöfi, Eminescu, Ivo Andrič, Nikos Kazancakis, IsmailKadare şi mulţi alţii, sunt exemple explicite în acest sens.
 
Në vend të fjalës hyrëse
Është folur gjithmonë për përkime të shumta rumuno-shqiptare, nëplan gjuhësor, folklorik, në fushën e antropologjisë kulturore, atë të historisësë mentaliteteve, të zakoneve të të dy popujve, në filozofinë kolektive, nësimbolet popullore dhe kështu me rradhë.Shumë nga to ngjashri dhe elemenrbashkët jashpjegueshme me arealin gjeografik rbashkët, me historinë epërbashkët, me konstitucionin shpirtëror të përbashkët; por dhe me dukuriparalele universale që lidhen me natyrën universale të njeriut, pa qënë nevojae kontakteve të drejtpërdrejta. Janë re, gjithashtu, nga studiuesit rkime edhe fushën eletërsisë, duke filluar nga ajo gojore dhe deri në manifestimet artistike tëkohëve moderne. Megjithëse, kjo e fundit mbetet më pak e njohur, ndoshtaedhe në sajë të faktit që letërsitë ballkanike janë të shkruara në gjuhë tëvogla, me origjina të ndryshme dhe kanë komunikuar më pak me njëra-tjetrën.“Pasqyra letrare” është një libër me studime nga letërsia shqiptare dheajo rumune, një përçapje për njohjen e këtyre dy letërsive, një përpjekje përnjohjen e mekanizmave të krijimit të tyre, si një afrim në laboratorin krijues tëautorëve, që bën të mundur zbulimin në thellësi të proceseve krijuese, tëpërpunimit të lëndës letrare, dukuri që përbëjnë dhe manifestime të shpirtittë të dy popujve.Në këtë libër me përmbledhje studimesh mbi autorë të letërsisë rumunedhe shqiptare, trajtohen vepra dhe autorë në disa pasqyra paralele, ku shumënga dukuritë e një letërsie shpalosen në tjetrën, ku përthyhen elementë tëhistorisë së përbashkët, shihen trajta të përbashkëta, të ngjashme apo tëndryshme në një “unitet në diversitet” siç do ta quante N. Iorga. Por në këtëlibër trajtohen dhe vepra nga autorë shqiptarë që janë përkthyer në gjuhënrumune, apo autorë rumunë të përkthyer në rumanisht.Libri, pra, ofron një udhëtim në disa identitete letrare të të dy letërsive, tecilët perfaqësojnë shkrimtarë me rëndësi të veçantë në historinë e letërsivepërkatëse dhe sidomos zhvillimet e mëvonshme letërsive moderneshqiptare e rumune.Mendimi ynë është se n.q.s do të ekzsitonte një njohje më e mirë e“tjetrit” dhe e atij që “eshtë ndryshe”, fitimi duhet të jetë shumë i madh përtë dy palët. Ne, njerezit, jemi, për nga natyra jonë, kureshtarë, ndërsa formattona të shprehjes kulturore do të duhet të reflektonin dhe stimulonin këtëkërshëri.Autorët ballkanikë bëjpjesë, njëkohësisht dhe trashëgiminë elersisë universale. Lersia borore rfshin, jo vem lersinë eashtuquajtur të “popujve të mëdhenj”, si vëllim popullsie, me tradita të lashtakulturore, por sipas pranimit i n lersia e krahasuar, dhe atë

Activity (14)

You've already reviewed this. Edit your review.
David liked this
1 thousand reads
1 hundred reads
Mihaela Boligari liked this
Ani Anisa liked this
Thani Naqo liked this
Thani Naqo liked this
electrotehnica liked this
Egina Mihai liked this
Nijazi Mustafi liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->