UNHA ANÁLISE URXENTE DO BORRADOR DO DECRETODO PLURILINGÜISMO NO ENSINO

Carlos Amoedo e Filipe Diez, xaneiro 2010

Este é un documento de uso libre baixolicenza Copyleft/GNUPL(calquera copia ou modificación deberá ser distribuída libremente)

Ofrecemos a seguir a análise realizada polos editores do blog CarlosAmoedo e Filipe Diez a respecto do "Decreto do Plurilingüismo"anunciado pola Xunta ao remate do Consello da Xunta celebrado opasado 30 de decembro. Trátase dun argumentario que pretendemosque sexa ao mesmo tempo sintético e abranxente, no cal seintroducen consideracións xurídicas e pedagóxicas, mais sobre todopolíticas.Antes de entrar en cheo na análise, queremos salientar varias

cuestións centrais



Feijoo prometeu

“desideoloxizar o ensino”

transladar ás aulasa

“cordialidade lingüística das rúas”

. En vez diso, o que fai é

implantar a súa ideoloxía e socializar un conflitolingüístico fabricado exclusivamente polo PartidoPopular para gañar votos

, transladando ás escolas einstitutos a responsabilidade última das decisións e, con iso, atensión lingüística.



Como xa ocorrera coa reforma da Lei da Función Pública deGalicia nesta lexislatura,

non se aborda a mellora dacalidade do servizo ofrecido á poboación

: a única novidadeé a redución na presenza do galego, mais non se toman nin seanuncian medidas para mellorar a calidade do ensino nin paraenfrontar os serios problemas estruturais que debe superarpara satisfacer as necesidades dunha sociedade avanzada doséculo XXI. De feito, non se pensa nas necesidades dos alumnose alumnas, senón unicamente en dar cobertura ideolóxica –através da consulta aos pais e nais– ao programa político dopartido que hoxe goberna (con menos votos que a oposiciónparlamentar, é bo lembralo).



O novo decreto supón un

ataque sen precedentes áliberdade e á igualdade



Ataca a liberdade, porque non garante a adquisición decompetencias lingüísticas en galego e castelán, e

sencoñecer polo menos dúas linguas é imposible exercerunha liberdade real de escolla

. O que o decreto pretendeé consagrar que os fillos e fillas dunha pequena minoría (ospais galegófobos) poidan vivir como os seus proxenitores: ousexa, cun contacto mínimo, e anecdótico, co galego.



Atenta contra a igualdade e dignidade das linguas, porque

non lle garante ao galego a promoción compensatorianecesaria para poder sobrevivir nunha sociedade cunpredominio brutal do castelán

(imprensa, radio,televisión, internet, cinema, economía, publicidade,relixión...).



E atenta contra a liberdade e a igualdade conxuntamente,porque só garante os dereitos das maiorías, mais négallos ásminorías:

se aceptamos –como indican o sentidiño e oordenamento xurídico- que os dereitos son daspersoas e non das linguas, o seu recoñecemento debeser universal; se as minorías –non importa cal sexa asúa opción de lingua en cada centro escolar– sonprivadas de dereitos, quebrántase o respecto polaigualdade entre os cidadáns e impédese o exercicioda súa liberdade de escolla, abríndose o camiño áverdadeira imposición lingüística.



Ábrense as portas á segregación lingüística nas clases

,fundamentalmente no ensino infantil, dado que a escolla delingua se realiza no momento da preinscrición, polo tanto antesda distribución dos alumnos por grupos.



A pesar do longo tempo de xestación, o decreto adoece dun

altísimo grao de improvisación

: de feito, o rascuñopresentado ten por título “Modelo B”, o que indica sen marxe dedúbida que existían polo menos dous textos; de feito, cónstanosque a decisión final sobre o que sería presentado á imprensa foiadoptada persoalmente por Feijoo a noite do 29 de decembro.Ao longo da análise, iremos debullando as lagoas derivadas dafalta de previsión.

I. Un decreto plagado de cinismo

O cinismo e a hipocrisía dos autores do decreto fica patente xa nopreámbulo, cuxo contido é claramente diverxente

–e, na maior partedos casos, antagónico– a respecto das disposicións contidas noarticulado:



Afírmase que

“A lingua constitúe un elemento básico deidentidade cultural e representa un valor fundamental decohesión dunha comunidade”

, sen que iso sexa óbice paraneglixenciar a promoción do galego como sinal de identidadecultural nin para establecer, implicitamente,

a existencia dedúas comunidades lingüísticas diferentes, nun ataquefrontal á proclamada cohesión



Lémbrase o precepto constitucional de

“especial respecto e protección”

ás linguas do Estado, ben como o mandato

estatutario no sentido de que

“os poderes públicos de Galicia potenciarán o emprego do galego en todos os planos da vida pública, cultural e informativa, e disporán dos mediosnecesarios para facilitar o seu coñecemento”

. Porén, dasdisposicións do decreto non emanan nin respecto nin moitomenos protección ao galego; e desde logo, non se potencia

ninsequera se garante o coñecemento do galego



Alúdese tamén á Lei de Normalización Lingüística, norma que

“garante a igualdade do galego e do castelán como linguasoficiais de Galicia

”. Porén, co novo decreto

fica enterrada afilosofía da igualdade xurídica entre as dúas linguas

, queera a inspiradora do anterior decreto –o famoso 124/2007,aprobado polo goberno do Presidente Emilio P. Touriño (PSdeG),con Laura S. Piñón (PSdeG) como Conselleira de Educación eMarisol López (PSdeG) como Secretaria Xeral de PolíticaLingüística.



No colmo da desfachatez, tráense a tona a Carta Europea deLinguas Rexionais e Minorizadas, ratificada polo Reino deEspaña en 2001, e o Plan Xeral de Normalización da LinguaGalega, aprobado consensuada e unanimemente por todos osgrupos do Parlamento Galego en 2004, con Feijoo comodeputado e Vicepresidente da Xunta. E dicimos que se tratadunha desfachatez porque ambos documentos propoñen unha

política de recuperación do galego que colideabertamente coa deseñada no novo decreto

(léanse aspáxinas 94 ss. do Plan Xeral para ter unha idea do abismo entrea realidade alí proxectada e a agora decretada).

Quen rompeo consenso político arredor da política lingüística é,claramente, o Partido Popular de Feijoo.



Enúnciase como obxectivo principal do uso do galego

“erradicar especialmente o seu emprego sexista entodos os ámbitos”

, aspiración tan loable como secundariapara unha lingua que perde falantes a pasos largos, e queequivale a facerlle a manicura a un paciente que está na UVI.



Critícase o decreto vixente (o 124/2007) co argumento de que

“podería chegar a cambiar o modelo de conxunción de linguasdesenvolvido en Galicia desde o inicio da autonomía cara a unmodelo de inmersión”

. Sen entrar na cuestión de que osmodelos de inmersión son plenamente legais e son osrecomendados polos especialistas en sociolingüística e enpedagoxía de linguas, a afirmación é radicalmente falsa: por unlado, porque no novo decreto se abandona o modelo deconxunción de linguas en favor da consideración da existenciade dúas comunidades lingüísticas diferenciadas, ás cales non selles recoñecen dereitos iguais, pois só a maioritaria poderáacceder ao seu exercicio; por outra banda, porque

o problemado decreto 124/2007, como recoñeceu a inefable GloriaLago, non era o seu contido, senón a vontade de facelocumprir

, ao contrario do ocorrido co decreto 247/1995 (despois