/  18
 
M
t s
kinh nghi
m cá nhân v
thi h
c b
ng VEF
Tôi hi v
ng s
có th
chia s
v
ớ 
i m
i ng
ườ 
i nh
ng kinh nghi
m c
a tôi trong vi
cs
ă
n h
c b
ng VEF và n
 p
đơ 
n vào các tr 
ườ 
ng c
a M
. Th
c s
thì
đ
ây là c
m
t cu
cchi
ế
n
đấ
u dai d
ng, vô cùng m
t m
i,
đ
òi h
i ph
i
đầ
u t
ư
t nhi
u th
ờ 
i gian và công s
c. Nhi
u khi bây gi
ờ 
ngh
 ĩ 
l
i, mình v
n không hi
u n
i làm sao mình l
i có th
chi
ế
n
đấ
udai s
c
đế
n th
ế
, không bi
ế
t có ph
i là do mình
đ
ã d
i d
t b
vi
c h
c master trong n
ướ 
cnên
đ
ã không còn con
đườ 
ng nào khác ngoài ti
ế
n lên. Tôi mong m
i ng
ườ 
i hãy rút kinhnghi
m c
a tôi,
đừ
ng b
qua nh
ng gì mình
đ
ã và
đ
ang làm
ở 
Vi
t Nam mà hãy ch
nêncoi VEF nh
ư
m
t c
ơ 
h
i l
ớ 
n
để
 
đượ 
c h
c sau
đạ
i h
c ch
không nên coi
đ
ó là m
t b
o
đả
m tuy
t
đố
i v
vi
c
đượ 
c nh
n vào các tr 
ườ 
ng t
t c
a M
.Th
c s
thì b
t
đầ
u luôn là m
t vi
c r 
t khó. Có l
 
để
d
dàng, tôi s
t
ườ 
ng thu
tl
i di
n bi
ế
n trong k 
thi ph
ng v
n c
a VEF, k 
thi khó nh
t trong các vòng c
a VEF vàc
ũ
ng là k 
thi thú v
nh
t mà tôi
đ
ã t
ng tham gia. Tôi
đ
ã
đượ 
c nhi
u ng
ườ 
i h
i nh
ngcâu ki
u nh
ư
: vòng ph
ng v
n di
n ra th
ế
nào, các giám kh
o h
i gì và
đ
ã c
m th
y chánng
t v
ớ 
i tr 
l
ờ 
i c
n
cho t
ng ng
ườ 
i m
t. Nói chung s
không có nhi
u VEF Fellowst
ườ 
ng thu
t v
vòng ph
ng v
n c
a mình b
ở 
i vì dù mu
n hay không c
ũ
ng có nh
ng câuh
không tr 
l
ờ 
i
đượ 
c và vi
c ng
i ngùng thú nh
n
đ
i
u hi
n nhiên này
đ
ã gây ra m
t s
 m
 p m
ờ 
v
vòng ph
ng v
n. Nh
ng ki
ế
n th
c h
i thi VEF này ch
y
ế
u tôi h
c t
h
i sinhviên
ở 
Vi
t Nam, nên có r 
t nhi
u ph
n h
n ch
ế
. Sau này, khi
đế
n M
,
đượ 
c g
 p nh
ngnhà khoa h
c l
ớ 
n, nhìn l
i thì t
b
n thân tôi c
ũ
ng c
m th
y ki
ế
n th
c mình h
i
đ
ó sao bu
n c
ườ 
i th
ế
. M
c dù v
y, tôi c
ũ
ng s
c
g
ng t
ườ 
ng thu
t chính xác
đế
n m
c có th
 
để
 các b
n n
m
đượ 
c nh
ng chi ti
ế
t, nh
ng k 
 ĩ 
thu
t ph
ng v
n và nh
ng suy ngh
 ĩ 
c
a tôi lúc
đ
ó mà
đế
n gi
ờ 
tôi còn nh
ớ 
 
đượ 
c.
Ph
n 1: Vòng Ph
ng V 
ấ 
n
Hôm
đ
ó tôi
đế
n khá s
ớ 
m so v
ớ 
i h
n ba gi
ờ 
c
a VEF, m
c qu
n kaki và cái áo quen thu
c.Sau khi
đă
ng ký ch
ng minh th
ư
, tôi
đượ 
c nhân viên VEF d
n vào phòng ph
ng v
ntr 
ướ 
c 30 phút. Khi vào phòng, tôi th
y hai ông già ng
i nói chuy
n v
ớ 
i nhau. Tôi cúi
đầ
uchào hai ông, sau này tôi bi
ế
t
đ
ây là giáo s
ư
Williams Gear và giáo s
ư
Zvi Galil. Trong phòng có m
t cái bàn khá to, các ông
y ng
i m
t bên, phía kia tôi ng
i và có m
t cái b
ng formica nh
kho
ng 60*60 cm. Tôi th
y cái b
ng có v
y
ế
u
ớ 
t,
đụ
ng vào d
 
đổ
l
mnên ph
i c
n th
n. Hai
ng ra hi
u cho tôi ng
i ch
ờ 
. Sau khi ng
i ch
ờ 
 
đượ 
c kho
ng 10 phút, có hai ng
ườ 
i
đ
i vào là m
t bà th
ư
kí, mang theo m
t máy tính xách tay
để
 
đ
ánh máyl
i vòng ph
ng v
n và m
t giám kh
o ng
ườ 
i Vi
t, sau này tôi bi
ế
t
đ
ó là m
t ngu
ờ 
i làm v
 gi
i tích phi tuy
ế
n
ở 
 
đạ
i h
c KHTN TPHCM. Ti
n th
tôi xin nói thêm r 
ng tôi quan tâmch
y
ế
u t
ớ 
i m
t lãnh v
c c
a toán h
c lý thuy
ế
t là lý thuy
ế
t bi
u di
n nhóm Lie và gi
itích
đ
i
u hoà. Hai ông giám kh
o này m
t chuyên v
khoa h
c máy tính, m
t chuyên v
 toán
ng d
ng nên tôi c
m th
y r 
t tin t
ưở 
ng v
kh
n
ă
ng c
a mình. Ch
là tr 
ướ 
c khi thitôi
đ
ã nghiên c
u
t
 ĩ 
h
s
ơ 
c
a hai giáo s
ư
này. Tôi ngh
 ĩ 
, ngoài chuyên môn thì cácgiáo s
ư
khó có th
gây khó kh
ă
n
đượ 
c cho tôi.Gear h
i tôi, b
t
đầ
u cho cu
c ph
ng v
n:
 
-Chúng ta có l
nên b
t
đầ
u vòng ph
ng v
n. Nh
ư
trong h
s
ơ 
, anh ghi là anh là m
tcán b
nghiên c
u (researcher) và c
ũ
ng là m
t gi
ng viên t
i
đạ
i h
c qu
c gia Hà N
i.V
y anh là gi
ng viên hay là m
t researcher và gi
ng d
y cái gì?Tôi tr 
l
ờ 
i:-Tôi là cán b
nghiên c
u
ở 
phòng hình h
c và tô pô, vi
n toán h
c. Tuy nhiên, tôic
ũ
ng gi
ng d
y toán cho sinh viên tr 
ườ 
ng
đạ
i h
c qu
c gia hà n
i, nh
ư
là m
t parttime job.Gear v
a xem h
s
ơ 
v
a
đư
a m
t nhìn tôi. Sau
đ
ó, ông h
i tôi:-Chúng tôi làm v
toán
ng d
ng và anh h
c v
toán lý thuy
ế
t. V
y trong vòng m
tvài câu, anh có th
 
đị
nh ngh
 ĩ 
a cho chúng tôi, nh
ng ng
ườ 
i không cùng chuyên môn c
aanh hi
u th
ế
nào là lý thuy
ế
t bi
u di
n
đượ 
c không?Tôi
đ
áp, r 
t t
tin:-
Đượ 
c thôi, OK. Lý thuy
ế
t bi
u di
n nghiên c
u nh
ng cách mà m
t nhóm tác
độ
nglên m
t không gian và sau
đ
ó phân tích tác
độ
ng
đ
ó thành các tác
độ
ng nh
h
ơ 
n, gi
ngnh
ư
cách mà m
t hàm s
tu
n hoàn có th
phân tích thành chu
i Fourier.Gear g
t gù, l
i nhìn vào h
s
ơ 
:Trong h
s
ơ 
, anh ghi là anh
đ
ã có m
t k 
ế
t qu
nghiên c
u. Anh có th
nói v
đượ 
ckhông?Tôi
đ
ã chu
n b
t k 
t
 
ở 
nhà nên vô cùng t
tin. Tôi ti
ế
n
đế
n g
n cái b
ng, v
a
đ
i v
anói:-Vâng. Tuy nhiên,
đ
ó là m
t bài báo dài 16 trang và do
đ
ó tôi g
n nh
ư
không th
trình bày m
i th
 
ở 
 
đ
ây m
t cách chi ti
ế
t. Tuy nhiên tôi s
tóm t
t các b
ướ 
c chính c
a quá trìnhch
ng minh.Bài toán c
a tôi là phân lo
i t
t c
các bi
u di
n unita b
t kh
quy c
a nhóm SL(2,R). Tôit
n công bài toán theo quan
đ
i
m c
a hình h
c không giao hoán và tính
đố
i x
ng trong c
ơ 
 h
c l
ượ 
ng t
.B
ướ 
c 1: tôi phân lo
i t
t c
các qu
 
đạ
o
đố
i ph
h
ợ 
 p c
a SL(2,R).
ở 
 
đ
ây bi
u di
n ph
 h
ợ 
 p là
đạ
o hàm c
a bi
u di
n liên h
ợ 
 p và l
y
đố
i ng
u. Tôi
đ
ã thu
đượ 
c các qu
 
đạ
o
đố
i ph
h
ợ 
 p c
a SL(2,R) nh
ư
là các hyperbolic elipptic, các hyperbolic hyperboloid, m
t nónm
t qu
 
đạ
o m
t
đ
i
m. Các qu
 
đạ
o này là các thành ph
n liên thông sinh b
ở 
i hàmm
c x^2+y^2-h^2=p. Theo
đị
nh lý c
a Kirillov,
đ
ây là các
đ
a t
 p symplectic v
ớ 
i tác
độ
ng Hamiltonian c
a nhóm SL(2,R).(v
hình)B
ướ 
c 2: Ch
n các phân c
c cho các qu
 
đạ
o trên. Hi
u theo quan
đ
i
m
đạ
i s
là ch
n racác
đạ
i sô lie con ph
c tùng
đố
i v
ớ 
i các qu
 
đạ
o. Theo quan
đ
i
m hình h
c, phân c
c làvi
c ch
n ra các
đ
a t
 p t
 p con Largrange c
a các
đ
a t
 p symplectic nói trên. Phân c
cc
ũ
ng giúp ta tìm ra các không gian Hilbert c
a các halfform mà bi
u di
n tác
độ
ng lên.B
ướ 
c 3: Xây d
ng các h
to
 
độ
Darbour 
đố
i v
ớ 
i toàn th
các qu
 
đạ
o. Ch
ng minh cácd
ng symplectic
đượ 
c b
o toàn. Khi
đ
ó theo k 
ế
t qu
c
a M.Kontsevich, m
i c
u trúcPoisson
đề
u có th
l
ượ 
ng t
hoá theo ngh
 ĩ 
a Kontsevich, kéo theo s
l
ượ 
ng t
hoá bi
ế
nd
ng t
n t
i trên t
t c
các qu
 
đạ
o này, làm cho các
đạ
i s
hàm trên các
đạ
i s
này tr 
ở 
 thành các
đạ
i s
l
ượ 
ng t
.
 
B
ướ 
c 4: Xét t
ươ 
ng
ng l
ượ 
ng t
q----->q, p--->ihd/dp mà
đư
a m
t hàm s
c
a p và q tr 
ở 
 thành m
t toán t
vi phân.
Đ
ây chính là s
l
ượ 
ng t
hoá Weil trên các không gian R^2.D
a vào các h
to
 
độ
Darbour, chúng ta thu
đượ 
c bi
u th
c c
a tích Moyal- Weil trêncác qu
 
đạ
o.B
ướ 
c 6: Ch
ng minh tích này là hi
 p bi
ế
n. Xét bi
u di
n chính t
c c
a
đạ
i s
l
ượ 
ng t
 (C(Omega),*) lên trên chính nó,
đượ 
c xem nh
ư
m
t
đạ
i s
Frechét-Poisson. Do tínhhi
 p bi
ế
n nên c
m sinh bi
u di
n c
a
đạ
i s
Lie sl(2,R) lên trên
đạ
i s
các toán t
gi
vi phân b
t bi
ế
n trên các qu
 
đạ
o. Ta ch
ng minh s
h
i t
c
a l
ượ 
ng t
hoá hình th
c b
ngcách tính symbol c
a các toán t
này.B
ướ 
c 7: lu
th
a bi
u di
n L lên, h
n ch
ế
lên các không gian con b
t bi
ế
n, thu
đượ 
c bi
udi
n c
a nhóm Lie.
Đế
n lúc này thì có m
t ông giáo s
ư
 
đầ
u hói ba chân b
n c
ng ch
y vào, nói “Sorry, Iam late”. V
sau này tôi m
ớ 
i bi
ế
t
đ
ây là giáo s
ư
Bryant, Duke, chuyên gia v
hình h
cc
a PDE, và
đ
ã t
ng vi
ế
t c
m
t cu
n chuyên kh
o dày vài tr 
ă
m trang v
nhóm Lie vàhình h
c symplectic, t
c là ngay cùng chuyên môn c
a tôi. Tuy nhiên lúc này tôi có bi
ế
t
đ
âu nên v
n c
nh
ơ 
n nh
ơ 
n ra theo ki
u ngh
 ĩ 
mình không cùng chuyên môn v
ớ 
i cácgiám kh
o nên s
ợ 
gì.
Đế
n gi
ờ 
tôi c
ũ
ng không hi
u có m
t ông g
n chuyên môn h
i mìnhlà may hay d
ở 
n
a. Cái may ngay lúc
đ
ó là tôi ch
bi
ế
t ông ta là ai c
, nên c
th
ế
mà t
 tin nói phét. N
ế
u bi
ế
t tr 
ướ 
c là ông
y thì tôi
đ
ã không dám nói to nh
ư
v
y. Qu
là connghé m
ớ 
i sinh ch
ư
a kinh gì h
. Ông v
n không n
m trong ban ph
ng v
n c
a VEF nêntôi hoàn toàn b
b
t ng
ờ 
. Ông b
t tôi trình bày l
i các b
ướ 
c chính c
a k 
ế
t qu
và b
t
đầ
uh
i luôn. Ông h
i r 
t ghê, liên t
c không ngh
, c
tr 
l
ờ 
i xong thì l
i l
 p t
c h
i b
i ngaykhông cho suy ngh
 ĩ 
. Ch
tay lên b
ng, Bryant h
i:-Anh có th
ch
cho tôi các
đ
a t
 p con Lagrang c
a các qu
 
đạ
o trên?Tôi tr 
l
ờ 
i: yes, OK, r 
i ch
ra các
đ
a t
 p con Largrang trên b
ng b
ng hình v
.Bryant l
i h
i ti
ế
 p:-Trong h
s
ơ 
, anh ghi là anh thích Berkeley, Princeton và MIT. V
y anh có bi
ế
tchuyên gia nào làm v
lãnh v
c này
ở 
ba tr 
ườ 
ng
đ
ó không?
Đố
i v
ớ 
i tôi, m
t câu h
i nh
ư
v
y là quá
đơ 
n gi
n. H
ơ 
n n
a, tôi
đ
ã chu
n b
t k 
 ĩ 
cách
đấ
y vài ngày.
Đ
ây là nh
ng tr 
ườ 
ng x
ế
 p nh
ng th
h
ng 1, 2 và 3 v
toán h
c.-T
t nhiên là tôi bi
ế
t
t nhi
u ng
ườ 
i làm v
lãnh v
c này. Ví d
nh
ư
giáo s
ư
DavidVogan, director 
ở 
MIT, chuyên gia hàng
đầ
u th
ế
gi
ớ 
i v
lãnh v
c c
a tôi.Gear nói:-Anh hãy vi
ế
t tên ông
y lên b
ng.Tôi ghi lên b
ng m
t cách n
n nót.
Đ
ây là m
t giáo s
ư
có chút liên h
v
ớ 
i v
ớ 
i tôi,t
ng
đượ 
c
đề
c
gi
i Field n
ă
m 98 nh
ư
ng không hi
u t
i sao l
i không
đượ 
c. Tôi v
nth
ườ 
ng email h
i ông
y v
nh
ng th
mình ch
ư
a hi
u c
ũ
ng nh
ư
xin tài li
u và
đượ 
c tr 
 l
ờ 
i r 
t t
n tình.Gear c
ườ 
i,
để
l
hàm r 
ă
ng tr 
ng:-
M
chúng tôi g
i
ng là chairman.

Share & Embed

More from this user

Add a Comment

Characters: ...

This document has made it onto the Rising list!