Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
8Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
The Old Turkish State Founders(Turkish)

The Old Turkish State Founders(Turkish)

Ratings: (0)|Views: 180 |Likes:
Published by aykutovski
TÜRK DEVLET KURUCULARı OLARAK
BiLGE KAGANDAN MUSTAFA KEMAL ATATÜRK'E...
TÜRK DEVLET KURUCULARı OLARAK
BiLGE KAGANDAN MUSTAFA KEMAL ATATÜRK'E...

More info:

Categories:Types, Research, History
Published by: aykutovski on Jan 11, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/14/2011

pdf

text

original

 
TÜRK
DEVLET
K U R U C U L A R ı
OLARAK
BiLGE
KAG-ANDANMUSTAFAKEMAL
ATATÜRK'E
ZEYNEP
KORKMAZ
1989
y ı l ı ,
Altaistikve
özellikle
Türkoloji
a ç ı s ı n d a n
çok
özel
bir
y ı l d ı r .
B i l i n d i ğ i
gibi,
bundan
100
y ı l
önce
N.
J
adrin
tsev,
Orhon
I r m a ğ ı ' n ı n
eski
m e c r a s ı n d a
l
Tigin
ve
Bilge
K a ğ a n
Y a z ı t l a n ' n ı
b u l m u ş t u r .
Y a z ı t l a r ı n
b u l u n u ş u
ile
üzerindeki
kitabeleri
okuma
ç a l ı ş m a l a r ı
da
b a ş l a m ı ş
veDani
m a r k a l ı
dahi
dilciV.
Thomsen,
y a z ı t l a r ı n
b a t ı
cephelerindeki
Çince
metinlerdende
yararlanarak
1893
y ı l ı n d a ,
Köktürk
alfabe
sistemini
ç ö z m ü ş
ve
metinleri
o k u m u ş t u r .
Bundan
sonraki
y ı l l a r d a ,
Türkologlar
ve
bu
alanla
ilgili
bilim
a d a m l a r ı ,b a ş t a
bu
iki
büyük
y a z ı t
olmak
üzere,
s a y ı l a r ı
bugün
300'ü
geçenirili
u f a k l ı
birçok
kitabemetni
üzerinde
ç a l ı ş m a l a r
ve
y a y ı n l a ry a p m ı ş l a r d ı r .
Halen
de
y a p m a k t a d ı r l a r .
Bu
y a z ı t l a r ı
metin
olarak
ilk
defa
bilim
d ü n y a s ı n a
sunanW.
Badloff
ve
V.
Thomsen'den
b a ş l a y a r a k ,
rkiye'deilk
y a y ı n l a y a n
N
ecip
A s ı m
(Yazuksuz)'dan
Muharrem
Ergin
ve
Talat
Tekin'e
kadar,
a l a n ı n
bil
ginleri
Köl
Tigin
ve
Bilge
K a ğ a n
kitabelerini
"Orhun
Abideleri"
veya
"Orhun
Y a z ı t l a n "
ş e k l i n d e
a d l a n d ı r m ı ş l a r d ı r .
Bu
y a z ı t l a r
Köktürk
dev
rine
ait
mezarkitabeleri
o l d u ğ u
için,
y a y ı n l a r d a ,
"Köktürk
Y a z ı t l a n "
ola
rak
da
a d l a n d ı r ı l m ı ş t ı r .
Bu
y a z ı d a
konumuzu
"Devlet
K u r u c u l a r ı
Olarak
Bilge
K a ğ a n ' d a n
Mus
tafa
Kemal
Atatürk'e"
diye
a d l a n d ı r ı n a m ı z a
gelince:TürkiyeCumhuriyeti'nin
kurucusu
M.
Kemal
Atatürk'ün
d o ğ u m u n u n
100.
y ı l d ö n ü m ü
d o l a y ı s ı y l a ,
1981-1982
y ı l l a r ı n d a
onun
e ş s i z
eseri
büyük
Nutuk'unu
bugünkü
Türkçeye
a k t a r ı r k e n ,
buradakibir
k ı s ı m
g ö r ü ş l e r i n
bu
y ı l
h u l u n u ş l a r ı n ı n
100.
y ı l d ö n ü m ü n ü
kutlamakta
o l d u ğ u m u z
Bilge
K a ğ a n
ve
KölTigin
kitabeleri
ile
büyük
ölçüde
öz
ve
ruh
b i r l i ğ i
içinde
o l d u ğ u n u
s e z m i ş t i m .
Bu
k a n a a t ı m ,
bu
y ı l
y a y ı n a
h a z ı r l a d ı ğ ı m
ve
b a s ı l m a k t a
olan
kay
nak
belgeler
n i t e l i ğ i n d e k i
Atatürk'ünrk
dili
ileilgili
g ö r ü ş
ve
y a z ı l a r ı n ı
d e ğ e r l e n d i r i r k e n
daha
da
kuvvetlendi.Çünkü
Atatürk'ün
dahabüyük
Nu-
tuk'unu
yazmadan
önce
Türk
tarihinin
ve
Türk
dilinin
ç e ş i t l i
yerli
ve
y a b a n c ı
k a y n a k l a r ı y a n ı n d a ,
özellikle
OrhunAbideleri'ni
N.A
s ı m ' ı n
ve
Y.T
hom
se
n'in
y a y ı n l a r ı n d a n
da
takip
e t t i ğ i n i
ve
N
ecip
A s ı m
metnini
birçok
yerde
çizerek
veya
b a z ı
yerlerine
"önemli"
diyerek
ç a r p ı
(x)
veya
soru
(?)
i ş a r e t l e r i
ko
yarak
üzerinde
d ü ş ü n d ü ğ ü n ü
gördük.
 
244
ZEYNEP
KORKMAZ
A y r ı c a
Bilge
K a ğ a n ' ı n
a ğ z ı n d a n
dile
getirilenve
"Türk"
a d ı n ı
t a ş ı y a n
ilk
Türk
devletininyeniden
k u r u l u ş u n u
h a z ı r l a y a n k u r t u l u ş
mücadelesi
ile
TürkiyeCumhuriyeti'nin
k u r u l u ş u n u
h a z ı r l a y a n
t - u ı u n
S a v a ş ı
a r a s ı n d a ,
tarihi
ş a r t l a r d a n
ve
Türk
milletininkendi
kültürel
özelliklerinden
kaynak-
lanan
benzerlikler
yer
a l m ı ş
b u l u n m a k t a d ı r .
İ k i
büyük
devletinkuruculu-
ğ u n u
veya
ö n d e r l i ğ i n i
y a p m ı ş
olaniki
büyük
devlet
a d a m ı n ı n
millete
olanderin
b a ğ l ı l ı k l a r ı n d a n
vedevlet
a n l a y ı ş l a r ı n d a k i
inceliklerden
gelen
v a s ı f 
l a r ı
d o l a y ı s ı y l a ,
milleti
yönlendirmedeki
t u t u m l a r ı
ve
milletin
g e l e c e ğ i n i
garanti
a l t ı n a
alma
ş a r t l a r ı
b a k ı m ı n d a n
g ö s t e r m i ş
o l d u k l a r ı
hassasiyetnok-
t a l a r ı n d a k i
o r t . a k l a ş m a l a r
rktarihi
a ç ı s ı n d a n
derin
bir
anlam
t a ş ı r .
Bu
tespitler,
bize,
Türk
devlet
g e l e n e ğ i n d e k i
d e v a m l ı l ı ğ ı n
1250
y ı l
ön-cesinden
kaynaklanarak,
n a s ı l
bir
zincir
halinde
bugüne
kadar
uzanageldi-
ğ i n i
gösterdi.
Böylece,
Bilge
K a ğ a n ' ı n
millete
hitabesi
ile
Atatürk'ün
büyük
Nutuk'u
a r a s ı n d a
mahiyetleri
b a k ı m ı n d a n
bir
k a r ş ı l a ş t ı r m a
yapma
g e r e ğ i n i
duyduk.
B i l i n d i ğ i
gibi,
tarihi
a k ı ş ı n
siyasal
ve
kültürel
bir
v a r l ı k
olarak
ş e k i l 
lenip
devametmesinde
türlü
faktörler
yer
a l ı r .
Bu
faktörler
a r a s ı n d a
bir
toplumun
kendinehas
özellikleriile
topluman
verme
durumunda
olan
liderlerönemli
birer
yer
tutar.
Bunlar,
milletçe
u ğ r a n m ı ş
olan
felaketli
-
nemlerde
ortaya
ç ı k a r a k
sahip
o l d u k l a r ı
o l a ğ a n ü s t ü
yeteneklerle,
temsilettikleri
t o p l u m l a r ı
yönlendiren,
o n l a r ı ,
müstakil
birerdevletolmamutlu"
l u ğ u n a
e r i ş t i r e nş a h s i y e t l e r d i r .
Ne
var
ki,
bu
üstün
ş a h s i y e t l e r i n
milletlerine
miras
b ı r a k t ı k l a r ı
ülkeninvedevletin
sonsuza
kadar
devam
edebilmesi,
ancak
geleceknesillerin
bu
m i r a s ı n
ne
büyük
milli
fedakarhklarla
elde
edildiklerinibilmelerine
ve
o n l a r ı n ,
üzerine
titredikleri
d e ğ e r l e r e
bütün
benlikleri
ile
s a r ı 
l ı p
sahip
ç ı k a b i l m e l e r i n e
b a ğ l ı d ı r .İ ş t e
bu
sebeple,
tarihin
y e t i ş t i r d i ğ i
bu
müstesna
k i ş i l e r
a r a s ı n d a ,
geçirilen
bu
felaketlidönemleriöz
birer
a n l a t ı m l a
y a z ı l ı
vesikalarhalinde
tariheintikalettirip
ö l ü m s ü z l e ş t i r e n l e r
v a r d ı r .
Zira,
tarihi
bilmeden
buanlamakmümkün
o l m a d ı ğ ı
gibi,gelecek
üzerindeisabetli
d ü ş ü n c e l e r
ileri
sürmek
de
mümkün
d e ğ i l d i r . İ ş t e
bu
uzak
g ö r ü ş l ü 
l ü ğ ü n
iki
belirgin
ö r n e ğ i n i
veren
üstün
v a s ı f l ı
devlet
a d a m l a r ı n d a n
biri
Bi
i
ge
K a ğ a n
d i ğ e r i
de
MustafaKemal
Atatürk'tür.
Bilge
K a ğ a n
da
MustafaKemal
Atatürk
de
y ı k ı l m ı ş
ve
istiklallerini
k a y b e t m i ş
olanbirer
devleti,
istiklal
s a v a ş ı
s a f h a s ı n d a n
geçirerek
ı
yeni-
den
kurma
ve
t e ş k i l a t l a n d ı r m a
gibi
çok
a ğ ı r
birer
görevle
k a r ş ı
k a r ş ı y a
kal-
m ı ş
olanönderlerdir.
Her
ikiside
kendi
t o p l u m l a r ı n ı
milletiradesi,
özgürlük
k a v r a m ı
ve
demokrasi
a n l a y ı ş ı
içindebilinçlendirme
ve
yönlendirme
gücüne
ı
Gerçi,
2.
Köktllrk
Devleti'nin
k u r u l u ş u n u
h a z ı r l a y a n
i s t l k ı a ı
mücadelesi
Bilge
K a ğ a n ' ı n
b a b a s ı
İ l t e r i ş
( K u t l u ğ ) t a r a f ı n d a n
b a ş l a t ı l m ı ş t ı r .
Fakat
devletin
tam
olarak
t e ş k i l a t l a n m a s ı
ve
a s ı l
r a y ı n a
o t u r u ş u
Bilge
K a ğ a n
z a m a n ı n d a d ı r .
Kitabeler
de
onun
t a r a f ı n d a n
veyaonun
için
d i k t i r i l m i ş t i r .
 
B İ L G E
KAGANDANMUSTAFAKEMALATATÜRK'E
245
sahip
birer
komutan,
yüksek
düzeydebirerdevlet
a d a m ı d ı r .
Her
ikisi
de
t o p l u m l a r m ı n
g e l e c e ğ i n i
karartabilecek
tehlikeleri
görerek,
o n l a r ı n
yollarma
ı ş ı k
tutabilecek
uzak
g ö r ü ş e
sahip
devlet
b a ş k a n l a r ı d ı r .
Bunlardan
Bilge
Kagan,
k a r d e ş i
büyükkomutan
Köl-Tigin
a d ı n a
d i k t i r d i ğ i
Köl-
Tigin
ve
kendi
a d ı n a
ölümünden
sonra
o ğ l ut a r a f ı n d a n
diktirilen
BilgeKaganAbideleri
ile;
yok
olma
n o k t a s ı n a
g e l m i ş
bir
millete
hayat
iksiri
s u n m u ş
olan
MustafaKemal
Atatürk
de
büyük
Nutuk'u
ile,
Türk
ve
dünya
tarihine
milletlerinin
g e l e c e ğ i n i
a s ı r l a r c a
a y d ı n l a t a b i l e c e k
d e ğ e r d e
kaynak
eserler
b ı r a k m ı ş l a r d ı r .
M.
S.716-734
tarihleri
a r a s ı n d a
h ü k ü m d a r l ı k
eden
Bilge
K a g a n ' ı n
a ğ z ı n d a n
t a ş a
k a z ı l m ı ş
olan
l-Tigin
ve
Bilge
K a ğ a n
y a z r t l a r ı
ile
At
a
tür
k'ün
eseri
olan
Nutuk,
aradakibüyük
zaman
f a r k ı n a ,
sosyalve
tarihi
ş a r t l a r d a k i
b a ş l ı k l a r a
r a ğ m e n
t a ş ı d ı k l a r ı
ortak
özellikler
b a k ı m ı n d a n
birbir
leriyle
k a r ş ı l a ş t ı r ı l d ı ğ ı n d a ,
bu
özellikleri
ş u
noktalarda
toplamak
mümkün
dür:
1.
Kaynak
EserOlma
Ö z e l l i ğ i
Her
iki
tarihi
deveserin
b a ş t a
gelen
ortak
ö z e l l i ğ i ,
b u n l a r ı n
birerana
tarihi
belge,
birer
kaynak
eser
o l m a s ı d ı r .
A y r ı c a ,
bu
eserler
d o ğ r u d a n
d o ğ r u y a
o
tarihi
y a p m ı ş
olanlar
t a r a f ı n d a n
ortaya
k o n m u ş t u r .
Demek
oluyor
ki,
tarihiyapanlar
ile
yazanlar
a y n ı
ş a h s i y e t t e
b i r l e ş m i ş l e r d i r .
Bu
durumun
bir
kay
nak
esere
k a z a n d ı r a c a ğ ı d e ğ e r
hiç
ş ü p h e
yokki
her
türlü
ölçünün
üzerindedir.
2
Her
İ k i
Türk
Devletinin
Y
ı k ı l ı ş
Sebepleri
Her
ikisindede
devleti
y ı k ı l m a y a ,
milletiesarete
mahkum
eden
sebep
ler
veciz
bir
dille
hikaye
e d i l m i ş t i r .
Köl-
Tigin
ve
Bilge
K a ğ a n
Y a z ı t l a r ı ' n d a ,
devletin
k u r u l u ş u ,
d ü ş m a n -
l a r ı n
z a r a r s ı z
hale
g e t i r i l i ş i ,
güçlü
k a ğ a n l a r
ve
yüksek
seviyedeki
yöneti
cilerelinde
s ı n ı r l a r ı n ı n
g e n i ş l e t i l ı n e s i
ve
güçlenmesi
hikayeedildiktensonra,gittikçe
yeteneksiz,
bilgisiz,
güçsüz
k a ğ a n l a r ı n
ve
devlet
a d a m l a r ı n ı n b a ş a
geçmesi
yüzünden,
dahaaradanbir
a s ı r
bile
geçmeden
bu
güçlü
devletin
n a s ı l
p a r ç a l a n ı p
Çin
b o y u n d u r u ğ u n a
d ü ş t ü ğ ü
a n l a t ı l ı y o r .
Batma
sebepleri
a r a s ı n d ak a ğ a n l a r ı n
ve
devlet
yönetimini
elinde
bulunduran
yüksek
dereceli
memur
l a r ı n
kötü
k i ş i l e r
o l m a l a r ı
bir
yana,
Beyler
ile
halk
a r a s ı n d a k i
i l i ş k i l e r d e ,
adaletin
elden
b ı r a k ı l m ı ş o l m a s ı ,
bunlardanyararlanan
Çin
İ m p a r a t o r l u ğ u -
nun
devletin
i ç i ş l e r i n e
k a r ı ş m a s ı ,
u y g u l a d ı ğ ı
hile,
nifakve
bölücülüksiyaseti
ile,
yöneticilerle
h a l k ı
birbirine
d ü ş ü r m e s i
gibi
daha
b a ş k a
sebeplerde
s ı r a -
l a n m ı ş t ı r .
Türk
devletinin
y a p ı s ı n ı
p e r i ş a n
eden
bu
faktörler,
y a v a ş y a v a ş
Türk
beylerine,
kendi
Türk
a d l a r ı n ı
a t t ı r ı p
Çin
ad
ve
ü n v a n ı a r ı n ı
k u l l a n d ı -
racak
kadar
milli
bilinci
k ö r e i t m i ş
ve
felce
u ğ r a t m ı ş t ı r .
Böylece,
devlet
düzeni

Activity (8)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads
steve_y liked this
onok88 liked this
Miguel Martinez liked this
eightt1 liked this
onok88 liked this
umutgunerorkun liked this

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->