Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
4Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
oran-orantı konu-ozeti 1

oran-orantı konu-ozeti 1

Ratings: (0)|Views: 1,258 |Likes:
Published by ertoprak

More info:

Published by: ertoprak on Jan 17, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/17/2011

pdf

text

original

 
MC
www.matematikclub.com
,
2006
 
Cebir 
 
Notları
Gökhan DEM
Đ
R,gdemir23@yahoo.com.tr 
Oran-Orantı
ORAN VE ORANTI
Ölçü birimleri aynı olan iki çoklu
ğ
un bölme yoluyla kar
ş
ı-la
ş
tırılmasına
Oran
denir.Örne
ğ
in Serhat 12, Sedat 30 ya
ş
ında ise, Serhat'ın ya
ş
ıSedat'ın ya
ş
ının1230si dir.
Not:
Bu çoklukların her ikisinin de sıfır olamayaca
ğ
ınadikkat ediniz.50bir sayı olmadı
ğ
ı halde bir orantıdır.
ORANTI
a, b, c, d
 
R
veab,cdoranları varken (ab=cd) e
ş
itli
ğ
ine
orantı
denir.Kısaca e
ş
it oranlar bir orantıdır.Orantılar a : b = c : d biçiminde yazılınca bulunduklarıduruma göre, a ile d ye dı
ş
lar (yanlar), b ile c ye içler (or-talar) denir.
ORANTI ÖZELL
Đ
KLER
Đ
:1.
Bir orantıda içler çarpımı dı
ş
lar çarpımına e
ş
ittir.ab=cd 
b . c = a. d
2.
Bir orantıda içler ya da dı
ş
lar yer de
ğ
i
ş
tirirse yenioranlar yine orantı olu
ş
turur.ab=cd 
ac=bdveyadb=ca 
3.
Bir orantıda oranlar farklı sayılarla çarpılıp paydalartoplamı alınsa orantı de
ğ
i
ş
mez.ab=cd 
 ab=cd=apbp=ckdk=ap + ckbp + dkdır.(p) (k)
4.
Bir orantının her iki yanında, paydaların aynı bir ka-tı paya eklenebilir, ya da payların aynı bir katı paydayaeklenebilir. Bu durumda e
ş
itlik bozulmaz.ab=cd 
 a + mbb=c + mdd ab=cd 
ab + na=cd + nc 
5.
Bir orantıda e
ş
itli
ğ
in bir yanında pay ve payda ara-sında yapılan i
ş
lemler di
ğ
er yanında da aynen yapılırsaorantı de
ğ
i
ş
mez.ab=cd 
pa + mbka + tb=pc + mdkc + td 
ÜÇLÜ ORANTI
ab=cd=efe
ş
itli
ğ
ine üçlü orantı denir. Bu orantıa : c : e = b : d : f biçiminde de gösterilebilir.Bu oranlar iki
ş
er iki
ş
er alınırsa yukarıdaki özellikleri ta
ş
ır-lar. Üçlü orantı için
ş
u özellik vardır.
ab 
=cd=de=a.p + c.k + d.mb.p + d.k + e.m (p) (k) (m)
ÖRNEK :
Toplamları 24 olan x, y ve z sayıları sırasıyla 1, 3, 4 sayı-ları ile orantılıdır.
Buna göre
222
 xz y
+
oranı kaçtır?
A)117B)179C) 2 D) 3 E) 4(ÖSS – 1994)
ÖRNEK :
ab=dc=12oldu
ğ
una göre,
b + ca + dde
ğ
eri kaçtır?
A)12B) 1 C) 2 D) 3 E) 4(ÖYS – 1995)
Çözüm :
ab=dc=12 
 a + db + c=12dir.Tersi olursab + ca + d= 2 bulunur.Yanıt : C
 
 
www.matematikclub.com
ÖRNEK :
Bir kitaplıktaki
Đ
ngilizce kitapların sayısının Türkçe kitap-ların sayısına oranı511dir.
Đ
ngilizce kitapların sayısı 400 den fazla oldu
ğ
una göre
bukitaplıkta en az kaç kitap vardır?
A) 1094 B) 1195 C) 1204D) 1296 E) 1397(ÖYS – 1995)
Çözüm :
Đ
ngilizce kitapların Türkçe kitaplara oranı511ise 5
Đ
ngiliz-ce kitaba kar
ş
ılık kütaphanede 5 + 11 = 16 kitap vardır.81 x 16 kitap sayısıdır. Bu da 1296 kitap olur.Yanıt : D
ÖRNEK :
x > 0, y > 0, z > 0 vex3=y4=z5 x
2
+ y
2
+ z
2
= 200 oldu
ğ
una göre
x + y + z toplamı kaç-tır?
A) 18 B) 21 C) 24 D) 27 E) 30(ÖSS – 1994)
Çözüm :
x3=y4=z5 
 x29=y216=z225 =x2 + y2 + z29 = 16 + 25=20050= 4O haldex3=y4=z5= 2
 x + y + z3 + 4 + 5= 2x + y + z = 24 bulunur.Yanıt : C
GEOMETR
Đ
K ORTA (ORTA ORANTILI) :
ab=bcorantısında b ye a ile c arasında orta orantılı sa-yı denir. a, b, c pozitif de
ğ
erleri için b
2
= a.c e
ş
itli
ğ
inde b yea ile c nin geometrik ortası denir.
ÖRNEK :2 ile 8 arasında geometrik orta olan sayı kaçtır?
A) 2 B) 4 C) 6 D) 8 E) 16
Çözüm :
Geometrik orta x ise x
2
= 2 . 8 = 16x
2
= 4
x = 2Yanıt : A
AR
Đ
TMET
Đ
K ORTA
a, b, c sayıları arasındaa + b2= c e
ş
itli
ğ
i varsa c ye, a ileb nin aritmetik ortası denir.a
1
, a
2
, a
3
.....,a
n
sayılarının aritmetikortası :a1+ a2+ a3 + ..... + ann= c dir.
HARMON
Đ
K ORTA :
1a+1b=2hise h ye a ile b nin harmonik ortası denir.
ORANTILI ÇOKLUKLAR :Do
ğ
ru Orantı :
 x ve y gibi iki çokluk arasında c sabit olmak üzerexy= c ba
ğ
ıntısı varsa (y = c . x) x ve y çokluklarına
do
ğ
ru orantılı çokluklar
denir.
Ters Orantı :
c sabit olmak üzere x ve y çoklukları arasında daima x . y= c ba
ğ
ıntısı varsa (yani y =cxise) x ve y çokluklarına
ters orantılı çokluklar
denir.

Activity (4)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Cıx Lové liked this
Mert1962 liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->