Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more ➡
Download
Standard view
Full view
of .
Add note
Save to My Library
Sync to mobile
Look up keyword
Like this
45Activity
×
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
B) Manirizam - Pojam, Pregled i Razvoj - Otsampano

B) Manirizam - Pojam, Pregled i Razvoj - Otsampano

Ratings:

5.0

(2)
|Views: 6,745|Likes:

More info:

Published by: Džo Kornjača Od Princeze on Jan 18, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, DOC, TXT or read online from Scribd
See More
See less

06/06/2013

pdf

text

original

 
MANIRIZAM
(it.
maniera
= nacin, stil)Likovna umetnost do pojave renesanse nije imala teoriju. U to vreme se preuzima teorija poetike od Aristotela, da bi se stvorila teorija slike, tj. da su slikarstvo i poezija sestre uumetnosti. Aristotel daje savet pesnicima da ne predstavljaju prirodu onakvom kakva ona jeste, nego onakvom kakva bi ona trebalo da bude. Tako uvodi metod selekcije (birationo najbolje iz prirode i to predstaviti), da bi se stvorilo savrseno umetnicko delo.Selekcija i idealizacija prirode postavljeni su kao principi u renesansi. OvakvuAristotelovu teoriju podrzava upravo L.B.Alberti u svom delu "De Pittura". Sledecu fazuu razvoju klasicne teorije predstavlja Lodoviko Dolce, koji ukljucuje i savet slikarima da podrazavaju antiku. Najznacajnija karika u razvoju klasicne teorije umetnosti je delo Djovani Batista Agukija"Trattato della Pittura". On uvodi pojam "Idea della Bellezza", tj. da se do ideje lepogdolazi iskljucivo iskustvom i razmisljanjem o njoj. Aguki je smatrao da je ova idejaostvarena kod Rafaela, a da je do pada doslo u vreme manirizma koji napusta realno i prirodno. Takodje istice da je jedini pravi put "via media" - srednji put kojim je posaoAnibale Karaci. U 17. veku, manirizam je oznacavao period dekadencije, zapocet uFirenci u prvoj polovini 16. veka. Tada se smatralo da se manirizam moze izjednaciti saimitiranjem i plagiranjem, pre svega, stila Mikelandjela i Rafaela.Vrhunsko objedinjavanje svih pojmova od Aristotela do Agukija uspostavio je DjanPjetro Belori i njegova knjiga "Zivot modernih slikara, skulptora, arhitekata", koja postaje manifest klasicne teorije umetnosti u svim Akademijama. On smatra da jevrhunac u umetnosti ostvaren u antici i kod Rafaela i Anibala Karacija. Maniristekritikuje zato sto nisu postovali prirodu, dok su maniristicki teoreticari smatrali daumetnost nije imitacija prirode, nego ideje. Belori, takodje, istice da se maniristi ugledajuna Rafaela i Mikelandjela, sto je istina, i ocenjuje da je umetnost manirizma manjevredna od umetnosti renesanse, sto je neistina. Belori nudi dva resenja da se izadje izumetnicke "krize": 1) ugledanjem na prirodu, 2) potpunim odbijanjem prirode i prepustanjem fantaziji. Za Belorija je resenje "srednji put" (via media), a to je umetnostAnibala Karacija.*Cuveno predavanje Maksa Dvorzaka na beckoj Akademiji, dvadesetih godinadvadesetog veka, o El Greku, jednom od manirista koji je bio zaboravljen Nakon toga dolazi do teznje da se manirizam rehabilituje, da se ceo posmatra kao pravackome je cilj bio da porekne sve postulate klasicne umetnosti. Ubrzo se uvidja da je to biosamo rani pocetak manirizma, a da se kasnije dolazi do izmirenja sa klasicnomumetnoscu. Manirizam nije bio destruktivni pokret, vec logicna posledica visokerenesanse.Pojam maniera postoji od trinaestog veka u dvorskoj literaturi Italije i Francuske, i dugo je bio vezan za muskarca ili zenu. U citavoj literaturi ponasanja/ophodjenja, ciji jenajznacajniji predstavnik bio Baltazare Kastiljone svojim delom "Dvorjanin", uvek se pominje pojam "maniera", vezan za kultivisanu i obrazovanu osobu, cije je ponasanje"manieroso" vrlo laskav pojam.Razlog sto je manirizam bio prokazen od klasicisticke teorije umetnosti jeste i to sto jemanirizam jedna vrlo nekomunikativna umetnost. Ona je stvorena za mali broj ljudi kojisu tada posedovali neka univerzalna znanja. To je, po svom socijalnom karakteru,
1
 
dvorska umetnost. Manirizam je bio tesko shvatljiv obicnom posmatracu, pre svega zbogtoga sto je citava umetnost 16. veka bila prozeta neoplatonizmom. Velika obnova Platonai neoplatonicara, obnova pojma "anamnesis" (potreba duse zatocene u telu da se uspne usvet ideja, odnosno do Boga) dokaz je da je firentinski neoplatonizam bio demokraticniji,tj. da svaki covek od intelekta moze da odrzi vezu sa Bogom i sa svetom ideja, od koji sunajistaknutije: ideja ljubavi (ljubav je dar od Boga a ljudska dusa se povezuje satranscendentalnim svetom), i ideja lepote (lepota je odsjaj bozanske ljubavi, sjaj sa licaBozijeg)Vec u Mikelandjelovim sonetima pojavljuje se neoplatonisticka ideja - veza izmedjufilozofije neoplatonizma i umetnosti slikarstva. Normativ slikarstva postaje ideja -apsolutno iskustvena aristotelijanska ideja.Dva najznacajnjija traktata o umetnosti 16. veka su traktati Federika Cukarija, slikara iteoreticara, koji pominje dva najznacajnija pojma teorije umetnosti 16. veka:DISEGNO INTERNO (unutrasnji crtez, produkt Bozanske ...) >
 segno di Dio
DISEGNO EXTERNO (tek kada joj se umetnik pokori, on je u stanju da proizvede"spoljni crtez")Hronoloski okvir manirizma je period izmedju 1520. i 1590. godine - on postoji i pre i posle tih godina, ali ga ogranicavaju dva simbolicna dogadjaja : Rafaelova smrt 1520.godine i dolazak Karavadja u Rim i prve velike Karacijeve porudzbine 1590-ih godina.
Odnos Rafaela i Mikelandjela prema manirizmu
Rafael od 1515. godine razvija kompozitni stil, kada se tesko moze prepoznati majstorovaruka, te se kod mnogih slika postavlja pitanje da li je autor on ili njegov ucenik. DjulioRomano poslednjih godina nametnuo se Rafaelu kao zreli slikar koji je mogao sam daodlucuje o bitnim stvarima, te je to vise bio odnos dva saradnika nego ucenika i ucitelja.Oltar Sv. Cecilije-figura Sv. Magdalene nije radjena po modelu iz zivota, vec je to artificijelnainterpretacija skulpture, krajnje elegantna i grandiozna figura udaljena od zivog modela(ideal manirizma)Sv.Mihajlo-virtuoznost u predstavljanju pokreta koji je artificijelan (vazniji je pokret od religiozneteme)Mikelandjelo je radio potpuno sam. Freske u Sikstini unistio je dim - takvima ih je predstavljala moderna nauka (prigusen, topao, ujednacen kolorit). Nakon ciscenjaSikstinske kapele pojavio se sasvim nov kolorit. Za boje koje su se pojavile nakonciscenja nije se znalo da su postojale u visokoj renesansi (metalno zelena, karmin crvena,ljubicasta)-metalni sjaj i hladni kolorit potpuno su antiklasicni i po definiciji maniristicki.Prorok na Sikstinskoj tavanici - Isaija- okrenut prema geniju u pozi koja postaje glavna forma manirizma (
 figura serpentinata
)Injudi u Sikstini-akt, izvestacenost poze noge i saka ("Manirizam je umetnost prelomljenih udova"); nagefigure injuda: jedna je radjenaTondo Doni-Sveta porodica; ante legem, sub lege, sub gratia; piramidalna konstrukcija i neobicanokret Bogorodice (okrece se da prihvati Hrista koji nije u njenom narucju) - ta poza ce
2
 
takodje postati osnov za maniristicku figuru serpentinata; takodje metalni sjaj i hladankolorit, koji ce uticati na maniriste; nage figure injuda: jedna je radjena po Laokonu, a jedna po Apolonu Belvederskom - skulptoralnost forme i lepota muskog tela, pokret kojice biti zadrzan u manirizmu kao elegancija "grazia"Karton za "Bitku kod Kasine"-izuzetno obraca paznju na pozu ljudskog tela, na pokret, na telo u akciji, spiritualneforme; ovaj crtez nudi manirizmu niz varijacija izokrenute ljudske figure, u razlicitim pozama, koje nisu apsolutno prirodneFigura Serpentinata - Pobeda-smatra se da je izumitelj ove figure Mikelandjelo, upravo sa figurom Pobede, uradjenomza grobnicu Julija II (nagovestaj pokreta, ali bez ikakve tenzije, bez napora)U umetnosti manirizma kapriciozna bizarnost i artificijelnost i preciznost postaju najvisikvaliteti. Uzdize se komplikovano nad jednostavnim, izvestaceno nad neizvestacenim, prostudirano nad spontanim - "Umetnicko delo je artificijelna imitacija prirode". U poetici manirizma javlja se zelja da se citalac zaprepasti, iznenadi, pre nego da mu senesto svidi, kao i u drugim vidovima umetnosti manirizma.
Concetto
- ideja koja nije samo tema slike, vec je literarno-filozofska pouka umetnickogdela. To je relacija izmedju slikara i patrona i ideatora (ideator je covek ili grupa ljudikoji su izumeli konceto za jednu dekoraciju)
Invenzioni
- pojam koji se odnosi na concetto; celokupna kultura 16. veka je prozetaneoplatonizmom, te maniristicka slika predstavlja zbir celokupnog ljudskog znanja iistorije, jer je platonizam bio prozet i raznim misticnim religijamaIsti umetnici koji su stvorili stil visoke remnesanse, razgradili su ga (Mikelandjelo iRafael) - period 1516/17-1520. je vec period unutrasnjeg raslojavanja klasicnog idealavisoke renesanse, te su Rafael i Mikelandjelo i zacetnici novog stila - manirizmaPRIMA MANIERA-antiklasicna umetnost, kritika klasicnog ideala visoke renesanse (od 1520. moze segovoriti o manirizmu)Cilj ove faze je destrukcija klasicnog ideala u umetnosti koga stvaraju Rafael iMikelandjelo, njihovi ucenici i sledbenici u Rimu i Firenci. Oni polaze od zelje da sledeumetnost ove dvojice velikana, ali stvaraju umetnost koja je potpuno suprotna od njihove.Rafael je manje antiklasican od Mikelandjela i njegov doprinos je veci kod tzv. drugegeneracije manirista - Vazari, Broncino i Parmidjanino, kada dolazi do izrazaja teznja zastilizacijom, i kada se stvara tip elegancije i gracioznosti (Rafaelov doprinos je upravo ustvaranju pojma "grazia")
3

Activity (45)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Nejla Avdovic ٿ liked this
kerembech liked this
Lenka Pavlovic liked this
Katarina Galić liked this
Katarina Galić liked this
Mika Pirka liked this
Lenka Pavlovic liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->