Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
26Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
E) Venecija

E) Venecija

Ratings: (0)|Views: 1,542 |Likes:

More info:

Published by: Džo Kornjača Od Princeze on Jan 19, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/17/2012

pdf

text

original

 
VENECIJA
1.Umetnost XV veka/Hart/2.Slikarstvo XVI veka-Giorgione /Fridberg/, Ticijan /Fridberg, predavanja/,Veroneze, Tintoreto.3.Slikarstvo XVII veka-4.Vedute XVIII veka
1.Slikarstvo XV veka
Razvoj venecijanske renesansne umetnosti zapocinje sa periodom njene kolonijalne ekspanzije.Tokomkvartocenta renesansa je velikim delom bila uvoz iz Firence i samo u delima Domenika Venecijana suvenecijanske ideje i pronalasci imali nekakvog trajnog uticaja u Firencu.Ali, krajem kvatrocentavenecijanski slikari pocinju da razvijaju svoj stil, koji ce biti od velikog znacaja za grad, koji ima poseban znacaj u istoriji slikarstva.Predavanja-za venecijansko slikarstvo bitna je Boja i Svetlost.Venecijanci kada pisu o slikarstvu, nekazu
kolore
, nego
disegno
 
kolorito
1
-
sto znaci crtez boje/bojenje-podrazumeva se proces/.Koreni togasu u raznim segmentima drustva.Dok je firentinska istorija-istorija individualaca-herojska,venecijanska istorija je institucionalana,i kao drzava funkcionise institucionalno, sto vazi i zaslikare/gilde/.
 Poeta se radja
-medjutim Venecijanci smatraju da botege mogu da posluze kao transmisija znanja
2
.Zaumetnost Venecije bitne su porodicne radionice/Vivarini,Belini,Tintoreto/.Grad je dobio akademijutek od sredine XVIII veka.Specificnost venecijanskog slikarstva odnosi se i na problem tehnike-grad je vlazan i freske na zidu propadaju.Znacajne su veze sa Severom Evrope/trgovina/.U novije vreme se postavlja pitanje gde je poceo medij uljanog slikarstva da se koristi-da li na Severu ili u Veneciji?Vrlo moguce da je uljanimedij nastao oko Venecije/ulje,tempera/.
3
Vec 70-ih XV veka Djovani eksperimentise sa uljanim pigmentom.Postoji pokret i ideja da se slika svetlost,dok je u centralnoj Italiji mera crtez-
 segno di Dio-disegno.
On je ukupni kreativni proces,ali i finalni-i misao i izvedba pociva na crtezu.Vazari zato smatra da zbognepostojanja crteza u Veneciji nema ni kreativnog procesa.Vazari je kodifikovao venecijansku praksu,ali je imao problema da definise venec. slikarstvo zbog »nepostojanja« crteza.Sami Venecijancisu imali traktate,ali ne tako kodifikovane,vec vise poeticno pisane.
 Kolorito
je njihov osnovni princip.Oni smatraju da je i kolorito jedan kreativan proces,i da je to gradjenje slike,ali zasnovano nadrugim principima u odnosu na Firencu.Jedan od prvih znacajnih slikara ranog kvatrocenta je
 Jacobello del Fiore
,koji je potpisao ogromantriptih na kome je predstavljena
Pravda sa svetim Mihalom i Gavrilom
1421,za duzdevu palatu.Josuvek je prisuran goticki duh.Uz oklevanje jos koristi elemente Gentilea da Fabriana,ali izgleda da ga jeslabo zanimao njegov naturalizam.
 Antonio Vivarini 
-izvodi zajedno sa svojim zetom Govanni d' Alemagna veliku oltarsku sliku
 Krunisanje Bogorodice
.Ovde su goticki, renesansni i vizantijski elementi pomesani i cudno sjedinjeni.
 Karlo Kriveli 
-je jedan od zaboravljenih umetnika kvatrocenta u Veneciji.On je obrazovan u padovanskom krugu.U Veneciji je usamljen jer je tradicija pozne gotike jos uvek veoma ziva,kao itradicija vizantije.Kriveli koristi liniju,ali ne u dekorativne svrhe,vec u skulpturalne,on njome gradikompoziciju.Poznaje nacela naucne perspektive,ali za razliku od slikarstva centralne italije,on jekrajnje artificijelan.Povlaci ga i venecijanska dekorativnost.Ona je dobar primer teske tranzicijevenecije u renesansno slikarstvo.Kriveli,sa jedne strane ostaje u vodama koje nisu renesansne,a sadruge strane veoma je napredan u odnosu na svoje kolege.
 Blagovesti 
iz 1486 su nastale za jedan mali grad Askoli za crkvu Blagovestenja.Bogorodica je predstavljena u kuci,a same blagovesti su predstavljene u javnom prostoru.Gavrilo je na sred ulice jednog idealnog renesansnog grada.Slika je dobijena u vreme kada je grad dobio crkvenu slobodu od pape-i to se vidi na slici.Bitno je prozimanje umetnosti i politike.
 Jacopo Belini-
niz izvanrednih severnoitalijanskih umetnika zapocinje sa njim/radi pre 1420-70/71/ inastavlja se sa njegovim zetom Andrea Mantenjom/1431-1506/ i sa njegova dva sina Gentilom i
1
Pogledaj Belinijev oltar San zakario iz 1505-6
2
Jakopo predaje knjigu crteza Djentilu,a on Djovanu,knjiga je ostala u porodici.
3
Vema su bitni kontakti,covek renesanse putuje.1
 
Djovanijem Belinijem.Jakopo pocinje da radi za vreme Gentila da Fabrijana.S jedne strane njegov radse moze uciniti nezanimljivim.Osecaju se vizantijski uticaji i strogost,ali blizim razmatranjem otkrivase njegovo jasno razumevanje renesansnih principa,posebno na slikama Madona.Odjeci vizantije videse u koriscenju zlatnog pigmenta za naglaske.
 Madona humilitas
  sa poruciocem
-Jacopo 1441 boravi u Ferari i radi za Lionela d' Este.Da li je on prikazan kao porucilac?Evidentni su jos uvek djentilejovski elementi.On mekse obradjujesvilenkaste nabore draperja, a i vise razvija pejzaz u pozadini.Nezna, teskaatmosfera,karakteristicna za Severnu Italiju, ovde se prvi put javlja u slikarstvu.Oblaci sa blago sijajucim donjim stranicama,ce se ponavljati kao standardni motiv na slikama DjovaniBelinija.Iako Jakopo ne pokusava da ostvari perspektivno jedinstvo na firentinskinacin,njegove figure su ubedljivo postavljene u prostoru,kao i Hristov nimb. Njegovi
Crtezi 
,vise nego slike,svedoce o izuzetnoj kompozicionoj imaginaciji.Izvedeni su nazasebnim listovima pergamenta ili papira i trebalo je da budu spojeni za knjigu modela-prirucnik koji bi se koristio u njegovoj radionici.Samo dva su sacuvana.Datuju se oko 1450.Oba sadrze mnostvotema:pisanih, mitoloskih, arheoloskih i cisto fantasticnih.Knjige je nasledio Djentile Belini.Ove knjige su izgleda bile konsultovane kao kompozicioni modeli od strane venecijanskihslikara,ukljucujuci Mantenju i Djovanija,sve do duboko u XVI vek.One pokazuju da je Jakopo naucio principe Albertijanske perspektive, ne gubeci svoje severnoitalijansko interesovanje za siroko panoramsko shvatanje prirode.
 Rodjenje
-/iz knjige/renesansni red je nametnut raznovrsnom svetlu sev.ital. umetnosti,bez oslabljenjadominantne uloge prirode.Figure su u potpunosti delici ovog sveta pejzaza.
 Bicevanje
–iz knjige.Jakopovo usvajanje albertijanske perspektive,dalo mu je mocan instrument da prikaze svoje vidjenje i dokaze,povrh svega,glavni razlog umetnickog sukoba severne italije saFirencom, i da je priroda dominantna nad covekom.
 Raspece
 –iz knjige.zamislio je scenu epske sirine.Golgota je postavljena pred zidine Padove,sa trikrsta vidjena dijagonalno,vojnici na konjima su nam okrenuti ledjima, postavljajuci tako konje u jakoskracenje i krstove na srednju razdaljinu.Cak ni mnogo kasnije slikarstvo u Veneciji,Tintoreto i Veroneze,venecijansko istorijsko slikarstvonikada nije uspelo da prevazidje Jakopovu smelost u prikazivanju prostora i izuzetne perspektivnekompozicije.
 Andrea Mantenja
Bio je vodeci slikar qvatrocenta na Severnoitalijanskom tlu.Ozenio se cerkom jakopa belinija 1453.Prvi ugovor je za njega potpisao stariji brat,jer je jos uvek bio mlad.
Capela Ovetar
u Eremitani crkvi, padova 1454-57.Njegove slike predstavljaju novi,izvanrednistil.Zavrsene su kada je imao 26 godina.U drugom registru iznad poda naslikao je dve scene iz zivota Svetog Jakova:
 Krstenje Hergemona iSveti Jakov pred Herodom Agripom.
Ujedinjeni su istom perspektivnom shemom sa tackom nedogledakoja se krije iza okvira izmedju njih.Da bi pojacao iluzionizam, puti izgledaju kao da kace venac ivoce,kao da su zaista u kapeli.U svojim prvim zrelim delima pokazuje sta je naucio od svog uciteljaSkvarconea/koji ima svoju botegu u Veneciji/ i kompozicione zamisli svoga tasta,njegovo prihvatanjealbertijevskih principa perspektive.Scena u kojoj je Hegermon prikazan kako kleci na mermernom plocniku,koji kao da se rastavlja natrgu pred Agripinim tronom, sadrzi oblike albertijevske perspektive, koji su izvedeni tako doktrinarnoda ih ni Pjero della Franceska ne bi bolje prikazao.Toliko toskansog reda je naslo mesta ovde, ali ipak u spoju sa severnoitalijanskim realizmom.Ocigledno da je Mantenja poznavao dobro anticke ostatke.Atmosfera na frskama je izuzetno cista,tako da je svaki element jasno vidljiv.Figura su tako ostroizvedene svetloscu,koja je slikana tako da odgovara svetlosti koja dopire kroz prozore kapele. Najnizi registar fresaka sa scenama iz zivota sv.jakova,pocinje iznad nivoa oka posmatraca prosecnevisine.
Svetg Jakova vode do pogubilista-
klasicni luk i odeca vojnika otkrivaju vezu sa padovanskimuniverzitetom.Scena je data u zabljoj perspektivi.U
Mucenju svetog Jakova
egzekutor treba da odrubiglavu muceniku i kada se to desi cini se kao da ce se glava odkotrljati u kapelu.Ta iluzija pojacana jeslikanjem ograde,i mladica koji se nagnuo preko iste,kao da ulazi u prostor posmatraca.Posmatracev pogled je direktno uperen na nezne obrise glave svetitelja.
4
Poniznost,skromnost,kao Judita u odnosu na Holoferna,koji je ohol-superbia.Pogledaj Donatelo-skulpturaXVveka.2
 
Oltar San Zeno
u Veroni iz 1456-59 je Mantenjina prva oltarska porudzbina,koja se i dalje nalazi na prvobitnom mestu.To je visoki oltar romanicke crkve San Zeno u Veroni.Drveni okvir je postao izrezbarena i pozlacena fasada,cije je postolje i arhitrav povezano sa cetiri stubakoja su vezana za naslikane stupce.tako pravi polustubovi i naslikani stipci cine lodju, u cijem centrusedi
 Bogorodica
na klasicnom mermernom tronu,koji se zavrsava kruzno tako da uokvirava njennimb,ciju je velicinu Mantenja ostro smanjio. Na bocnim panelima je prikazano osam svetitelja u razgovoru ili meditaciji,koji se smanjujuudaljavajuci se od posmatraca.Njihova odeca je izvedena fantasticnim bojama nasuprot zilnogmermera slikane arhitekture,plavog neba i snezno belih oblaka.Venci cveta i voca okaceni su o prstennad bogorodicinom glavom, i obeseni izmedju pozlacenih i naslikanih stubaca.Iz istog prstena visi i
 jaje
-simbol bogorodicinog rodjenja,a ispod je lampa.Girlande su povezane brojanicama.Orjentalnicilim pod bogorodicinim stopalima prirodno skriva pute,koji su izvajani na postolju trona.Uzevsi u obzir svetlost boja i zlata,mocne arhitektonske mase,ostro definisane oblike,sklop prostorneformulacije-iluziju realnosti,mantenja ovde predstavlja uzvisenu realnost.Iluzionisticke oltarske slikeseverne Italije zapocinju sa Mantenjnim oltarom u san Zeno i nastavice se u bogatom nizu ucinquecento.
 Raspece
sa sokla /predella/ je toliko velicanstveno u svoj kompoziciji i toliko intenzivno u tragicnimemocijama ,tako da deluje kao munumentalna freska,a ne skromni panel.Iza krsta na kome je hristraspet vidi se put ka jerusalimu,ciji krovovi,kule,katedrale,zidovi prate oblike i krivinu brda.Pored puta ka gradu,kojim hrli masa koja se vraca,nalazi se ogromna litica.Krstovi lopova su iskrenuti ka sredisnjem Hristovom,kao na jedom Jacopo Belinijevom crtezu, ishodno severnoitalijanskoj tradiciji nisu zakovani za krst,vec privezani.Linije hristovih ruku, i polozaj glave povezani su sa horizontalnim oblacima na hladnomnebu.Tragican kontarst scene su zene u zalosti,ciji su nimbovi postali samo razlivenasvetlost,nezainteresovani vojnici i lepota pejzaza i vedute,cine ovu malu sliku jednim od najvecihRaspeca italijanske umetnosti.
 Molitva u getsimanskom vrtu
iz sredine 50-ih-mantenja ponavlja tezinu skoro skulpturalneforme,briljantnost boje i jasnocu atmosfere.Opet je u pozadini pejzaz,karakteristican za Mantenju.
5
 Nakon godina pregovora Mantenja je 1459 otisao u
Mantovu,
i postaje zvanicni slikar na dvoru
 Ludovika Gonzage.
Tamo ce raditi skoro pola veka ,postavsi jedan od prvih renesansnih dvorskihslikara.Vema je bitan problem dvora i dvorskog slikara u Renesansi.Ono sto je karakteristicno zarenesansu jesu dva fenomena, na prvi pogled kontradiktorna-Dvor i uspon individue, koja su uapsolutnom saglasju.Dvor je nukleus humanizma i renesanse.Firenca je u tom smislu specificna-posvoj drustvenoj i politickoj organizaciji.Njena istorija je istorija individue.Kondontjeri u ovo vremevladaju mnogim gradovima.Na njihovim dvorovima,po celoj italiji se stvara ono sto zovemoHumanizam i renesansa,jer su vladari jako obrazovani i okupljaju na svom dvoru intelektualce.Onistalno citiraju Aristotela-bogatstvo je vazan prerogativ....Uspon kulture na dvoru Gonzaga pocinje u drugoj polovini XV veka sa Ludovikom.Matova imaizvestan integritet i pre toga.Ovde je cuvana relikvija sa Hristovom krvlju u Crkvi Svetog Andrije,asvoj tarktat
 De pictura
iz 1435 Alberti je posvetio ocu Ludovika G.Zahvaljujuci Ludoviku,mantova postaje epicentar renesanse kulture.Prilikom proucavanja odnosa Dvor-Umetnik bitan je socioloski pristup.Umetnik nije slobodan,onmora da zivi od porudzbina.Ali,biti dvorski umetnik je veoma zeljena i cenjena pozicija.Pozicijaslikara zavisi od patrona,ali i od samog umetnika.Mantenja je bio veoma cenjen i imao je odredjene privilegije/bio je prijatelj sa ludovikom-dopuni/.Mantenja je ovde slikao oltarske slike i freske za crkve,kapele,palate,projektovao svecenosti i slikaoalegorijske slike.U ovaj mantovanski period /40 godina/ datuje se grupa panela.
 Poklonjenje mudraca
nastao je otprilike oko 1464.Panel je konkavan,neka vrsta plitke nise,koju koristi kao perspektivno sredstvo.Postize izvanredan perspektivni efekat.Otprilike oko 1564 je otkrio i poceo u praksi da se koristi princip panoramskog iiskrivljenog platna/kao poc XX veka u bioskpima/.Oblici stena i kameni put, u obliku slova S su potekli od Jakopa B. I njegovih crteza,ali pojacani svomfinocom mantenjine perspektive i naturalistickog posmatranja.
5
Uporedi sa Djovanijevom interpretacijom iste scene.3

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->