Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
4Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
atıkların değerlendirilmesi

atıkların değerlendirilmesi

Ratings: (0)|Views: 1,774|Likes:
Published by umutozgul

More info:

Published by: umutozgul on Jan 19, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/11/2013

pdf

text

original

 
5 Endüstriyel Hammaddeler Sempozyumu, 13-14 Mayıs 2004, izmir, Türkiye
Cevher Hazırlama Tesisleri Artıklarının Değerlendirilmesi
E. Kaya
Dokuz Eylül Üniversitesi, Müh. Fak., Maden Müh. Bölümü, İzmir 
ÖZET:
Bu makale konsantre artıklarının değerlendirilmesi ve artıklardan endüstriyel hammaddeler üretilebilmesi için yapılmış bir çalışmanın sonuçlarını sunuyor. Artıklardan kazanılacak yeni yan ürünler buartıkların oluştuğu çevrenin cinsine ve zenginleştirme işlemine bağlı olarak değişim göstereceği açıktır. Buçalışmada beş ayrı cevher hazırlama tesisi artıkları incelenmiş ve analiz sonuçları ayrıntılı şekildesunulmuştur. Artıkların tane boyut dağılımları, artıklarda bulunan elementlerin ve minerallerin miktarları,değerli minerallerin varlığı ve miktarları, değerli minerallerin flotasyon yapmak için tane serbestleşmedurumları incelenmiştir. Bu çalışmanın ana amacı konsatre artıklarını değerlendirmek için yapılacak işlemleri belirlemek ve izlenecek bir akım şemasının oluşturulmasıdır.
 ABSTRACT:
The potential to recover by-products from mining tailings was evaluated. Variations inpotential by-product minerals can be expected for different operations. The primary objective of the presentinvestigation was to establish a streamlined characterization procedure to recover the potential minerals to be used as raw materials for other industries. This paper presents the results of characterization work performed for five different samples collected from different mineral processing operations. The work includes: determination of particle size distributions, elemental and mineralogical analysis, liberation andlocking characteristics of sulfides, determination of the presence and quantities of potential by-productminerals. Although identification of the mill tailings would be desirable, the official policies of somecompanies forbid publication of such data and, therefore, no tailing samples were identified as to source.
1. GİRİŞ
Cevher hazırlama tesislerinde heryıl milyonlarcaton artık üretilmekte ve bu miktar yıldan yılagiderek artmaktadır. Cevher hazırlama tesislerigenellikle cevher içinde değerli metal miktarı % 1gibi bir tenörle çalışmakta ve artık olarak atılangang kısım % 90 gibi büyük miktarlardaolabilmektedir. Birçok cevher hazırlama tesisi artık havuzlannda günümüze kadar çok büyük miktarlarda artığı zaten biriktirmiştir (White andRule, 1971). Gelecekte maden yataklarınıntenörlerin düşmesi ile bu artıkların cevher kaynağıolarak kullanılmasının önemi artacaktır (Çiçek et al,1998; Cristovici, 1986). Ayrıca bu artıklar endüstride hammadde olabilecek birçok değerlimaddeleri içermektedir (Llewellyn and Sullivan,1980;Sekulicetal.,2001).Maden işletmelerindeki biriken bu artıklar çok  büyük miktarlarda olmasına karşın, bunların tenörüoldukça düşüktür. Fakat maden kazısı ve cevher hazırlamada en pahalı işlem olan boyut küçültmeişlemleri daha önceden uygulandığı için, basitcevher zenginleştirme işlemleri ile artıklarda bulunan bazı mineraller ekonomik olarak kazanılabilir (Göktepe ve Pooley, 1998; Figueroa,1976; Holmes et al., 1976; Gomez and Solar, 1995;Lewis, 1998; McWaters, 1990) ve endüstridehammadde olarak kullanılabilir (Sekulic et al.,2001). Bu çalışmada cevher hazırlama tesisiartıklarından yan ürün elde etme potansiyeli
araştırılmıştır.
Bu çalışmada kullanılan artık numunelerin neredenalındığı veya geldiği arzu edilen bir durum olsada,şirketler bu gibi bilgilerin yayınlanmasına karşı
355
 
E Kaya
çıkmaktadır, dolayısıyla numunelerin neredengeldiği gizli tutulmuştur 
2. NUMUNE ALMA VE ANALIZMETODLAR1
Beş ayrı cevher hazırlama tesisi artık havuzlarından100kg miktarında numuneler alınmıştır Numuneler şöyle isimlendirilmiştir Numunel(Nl), Numune2 (N2), Numune3 (N3), Numune4(N4) ve Numune5 (N5) Artıklartn tane boyutlarızaten kuçuk olduğundan ayrıca boyut küçültmeişlemine tabu tutulmamıştır Numuneler aşağıdakigibi çeşitli işlemlere tabu tutulmuştur Ozgul ağırlık ve bulk yoğunluk (yığın yoğunluğu) ölçümleri,Tane boyut dağılımlarını bulmak içinelek analizi,• Hıdrosıklon ile şlam kısmının (500mesh) ayırımı,Kimyasal element analizi AA (atomadsorpsıyonu), XRF (x-ray fluorescence) ve ICP (inductively coupled plasma) ile
 yapılmıştır,
XRD (x-ray diffraction) ile mınerolojı
analizleri,
Sarsıntılı masa ve ağır ortam ayırımı,Sulflırlu fraksiyonun flotasyon ile
zenginleştirilmesi,
Sulfuısuz fraksiyonlar manyetik ayırmaya tabu tutulmuştur Numunelerin karaktenzyonunda izlenecek işlemler için genel bir akım şeması Şekil 1 'de olduğu gibigeliştirilmiştir Bu araştırmada artıklarıdeğerlendirmek için bu geliştirilen akım şemasıizlenmiştir Artıklar ilk olarak hıdrosıklon ile ıkı boyuta (500 /im) ayrılmış, 500 mesh uzerı malzemesarsıntılı masalarda zenginleştirilmiş ve ağır vehafif mineraller adı altında ıkı tur urun alınmıştır  Ağır mineraller flotasyon işlemine tabututulmuştur Flotasyon artıkları sulfurlu (yüzen) vesulfursuz (artık) diye ıkı kışıma ayrılmış vesulfursuz kısım ayrıca manyetik ayırmaya tabututulmuştur 
3. SONUÇLARIN TARTIŞILMASI
Numuneler Şekil 1 deki akım şemasına gore eşıtlıişlemlere tabu tutulmuş ve sonuçlar dort gruptaaşağıdaki başlıklar altında incelenmiştir 
3 l Boyut Analizi, Ozgul Ağırlık ve Bulk 
Yoğunlukları
 Artıklar Çizelge 1 'de gösterildiği gibi uç boyutdağılımına ayrıldı çakıl (+53
fim),
kum (-53
pm +
2 jnm) ve kıl (-2 jum) fıraksıyonları Numune5 (N5)çakıl ve kıl boyutlarında en duşuk orana sahiptir N3 numunesinin çakıl kısmı ise en yüksek oranıiçermektedir N2 numunesinin kıl oranı (% 6,7)diğer artıklardan biraz daha yüksektir Numunelerin ozgul ağırlıklar (Çizelge 2) 2,63 ve2,98 arasında değişiyor N4 ve N5 artıkları en yüksek ozgul ağırlığa ve ayrıca en yüksek demir içeriğine sahipler Tane boyut dağılımları yaş elek analizi ile bulundu ve Şekil 2'de gösterilmektedir Butun artıklar 1000/zm'nın altındadır N3 numunesi en fazla in (P80 =279
ßm)
ve N5 numunesi en fazla ince (P80 = 128/im) tanelere sahıptıı N2 numunesi ise en geniş boyut dağılımına sahiptir 356
 
ï Enduslıi)elHaınmaddeleı Sempozyumu 13 14 Ma\ıs 2004 izmit Türkiye
Şekil 1 Artıkları değerlendirmek için uygulanan akım şemaÇizelge I Numunelerin (N 1-N5) uç boyut dağılımına ayrılması (% Ağırlık)
Tane Boyutu, mikron
+53 (Çakıl)
-53+2 (kum)
-2 (^lam)
Nl
57,332,05,7
N2
54,239,16,7
N3
67,328,54,2
N4
55,240,24,6
N5
41,255,23,6Çizelge 2 Numunelerin (N1-N5) ozgul ağırlık ve bulk (yığın) yoğunluklarıOzgul Ağırlık, g/cm
3
Bulk (yığın) Yoğunluk, kg/m
3
Nl
2,631271
N2
2,701319
N3
2,671246
N4
2,841193
N5
2,981600
357

Activity (4)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Fatih Küçük liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->