Panahon Bago Dumating Ang Kastila 1.5[1]

Panahon Bago Dumating Ang KastilaA.Kapaligirang Pangkasaysayan1. Ang mga negrito o Ita

Ang kauna-unahang mga nanirahan sa Pilipinas ay ang Negrito o Ita. Walang sarilingkulturang masasabi ang mga Ita. Wala silang nalalaman sa agham, sa paghahanap buhay, sa pamahalaan, sa sining, sa pagsusulat at sa pamumuhay. Sa panitikan ay wala silang nalalamankundi ilang awitin at pamahiin.

2. Ang Pagdating ng mga Indonesyo

Ang unang sapit ng mga Indonesyo ay may lahing Mongol at Kaukao kaya’t sila’ymapuputi at manilaw-nilaw ang mga balat. Walang masasabi gaanong kultura ang kanilangdinala rito liban sila’y marunong nang mamahay ng sarili, marunong magtanim ng mga halamanat marunong nang magisda. Pagkaraan ng 4000 taon ay dumating naman ang ikalawang sapit.Iba ang mga hitsura nito kaysa mga unang Indonesyong nandarayuhan sa atin. Ang mgaIndonesyong ito’y nakahihigit ng kalinangan kaysa doon sa una. Sila’y may sarili nang sistemang pamahalaan, may mga hanapbuhay, marunong magluto ng pagkain at may dalang panitikanggaya ng epiko, kuwentong bayan, mga alamat, mga pamahiin at pananampalatayang pagano. Silaang mga ninuno ng mga Ipugaw.

3. Ang Pagdating ng mga Malay

Tatlong pangkat ng mga Malay ang nakarating sa Pilipinas. Ang unang pangkat aynakarating dito noong kumulang humigit sa 200 taon bago namatay si Kristo at 100 taon pagkamatay ni Kristo. Ang mga Malay na ito’y nagdala ng kanilang pananampalatayang paganoat mga awiting pangrelihiyon. Sila’y nangagtira sa kabundukan ng Luzon at sila ang mga ninunong mga Igorot, Bontok at Tinguianes.Ang ikalawang pangkat ay dumating dito mula noong 100 hanggang 1300 taon pagkamatay ni Kristo. Sila ang mga ninuno ng mga Tagalog, Bisaya, Ilokano at mga iba pa.Sila’y may dalang wika, alpabeto, awiting bayan, kuwentong bayan, mga alamat at mgakarunungang bayan. Sila ang nagdala ng Baranggay.

Ang ikatlong pangkat ay ang mga Malay na Moslem. Nagdala sila dito ng epiko, alamat,kuwentong bayan at ng pananampalatayang Moslem.

4. Ang mga Intsik

Ang mga Intsik ay nagdala ng kanilang wika- kaya’t mahigit sa 600 salitang Intsik ay bahagi na ng wikang Pilipino. Ang mga salitang gusi, susi, mangkok, talyasi, kawali, kawa, bakya, tingi, Ingkong, Impo, bayaw, inso, kuya, diko, sangko at mga iba pa ay nanggaling saIntsik.

5. Impluwensiya ng mga Bumbay

Nagdala sila ng pananampalatayang Bramanistiko at panitikang epiko, awiting bayan atliriko. Marami ding mga salitang Bumbay o Hindu na bahagi na ng wikang Pilipino. Ang mgaito’y, guro, bansa, mukha, likha, hukom, dukha at iba pa.

6. Mga Arabe at Persiyano

Nagdala sila ng mga epiko, kuwentong bayan, dula at alamat.

7. Impluwensiya ng Imperyo ng Madjapahit

Ang Imperyo ng Madjapahit na ang pinaka sentro ay Java sa Indonesya ay nagingnapakamakapangyarihan at maraming mga kalapit bansa ang nasakop. Kabilang dito ay IndoTsina, Cambodia, Siam, Anam, Tonkin at Pilipinas. Kaya’t ang Pilipinas ay nagkaroon ngimpluwensiya ng mga bansang nabanggit lalo na sa panitikan. Ang mga kuwentong bayan ngCebu, Panay, Negros at Palawan ay katulad ng mga kuwentong bayan ng mga nabanggit na mga bansa.

8. Ang Imperyo ng Malacca

Nagtatag sila ng pamahalaang pinamumunuan ng mga Sultan o Rajah. Sinasabing angkaraniwang pahayag na “Alla-eh” sa Batangas ay impluwensiya ng Imperyo ng Malacca.

B.Mga Bahagi ng Panitikang Pilipino Bago Dumating ang mga Kastila

1. Panahon ng mga Alamat at Mga Katangian Nito

Ang panahon ng mga alamat ay sumasakop mula sa panahon ng pagdating ng ikalawang pangkat ng mga Malay. Ang kanilang panitikan ay pasalita lamang na binubuo ng mgamitolohiya, alamat, kuwentong bayan, mahiya, seremonya sa pananampalataya’y sumasambasila sa punongkahoy, sa araw at sa iba pang mga anito. Naniniwala rin sila sa pamahiin.

a. Bulong

Ang bulong ay isang uri ng tradisyonal na dula at ito’y labis na pinaniniwalaan ng mgaunang Pilipino. Isa pang pagbulong ay paghingi ng pahintulot sa pinaniniwalaan nilang nuno sa punso.

b. Kasaysayan ng Alamat

Bago pa dumating ang mga Kastila ay mayaman na ang mga Pilipino sa alamat. Angalamat ay isang uri ng panitikang tuluyang kinasasalaminan ng mga matatandang kaugaliangPilipino at nagsasalaysay ng pinagbuhatan ng isang bagay, pook o pangyayari. Ang pangyayari’yhindi makatotohanan at hindi kapanipaniwala.

2. Ang Mga Kuwentong Bayan

Bago pa lumaganap ang panitikang paulat ay laganap na sa Pilipinas ang kuwentong bayan. Ito’y isang tuluyang kuwentong nagsasalaysay ng mga tradisyong Pilipino. Karamihan ngmga kuwentong baying Pilipino ay tungkol sa kanilang mga Diyos, at mga ispiritu na siyangnagtatakda ng kapalaran ng tao.Ang mga kuwentong bayang ito’y naglalarawan ng mga kaugalian, pananampalataya atmga suliraning panlipunan ng panahong yaon. Kahit na ang mga kuwentong ito’y may mgakababalaghan at di kapanipaniwalang mga pangyayari, marami ang nagbibigay ng aral.

3. Panahon Ng Mga Epikoa. Mga Katangian ng Panahong Ito

Sa panahong ito dumating ang mga Malay na may sarili nang alpabeto na tinatawag naAlibata. Sila ang mga Malay na Muslim na maalam nang magsulat. Ito ang alpabetong Arabe na