Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
38Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
maddenin manyetik özellikleri

maddenin manyetik özellikleri

Ratings:

4.25

(4)
|Views: 8,690 |Likes:
Published by Tolga Aksekili

More info:

Published by: Tolga Aksekili on Apr 28, 2008
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/17/2013

pdf

text

original

 
 210 
III.10.MADDEN
İ
NMANYET
İ
ÖZELL
İ
KLER 
İ
 
III.l0.0l. MADDEN
İ
N MANYET
İ
K ÖZELL
İ
KLER 
İ
 
Önceki bölümlerimizde hareketli yüklerin ve çe
ş
itli ak 
ı
m
ş
ekillerinin bo
ş
lukta ( karesel, daireselçerçeve, selenoid v.b. ) olu
ş
turdu
ğ
u manyetik alanlar 
ı
incelemi
ş
tik. Hareketli yükler ve ak 
ı
m
ş
ekilleri bo
ş
lukta de
ğ
ilde baz
ı
maddelerden meydene gelen ortamda bulunurlarsa, bunlar 
ı
n olu
ş
turduklar 
ı
 manyetik alan bo
ş
lu
ğ
a göre çak az farkl
ı
olacakt
ı
r. Bununla birlikte
 ferromanyetikler 
diyeisimlendirilen baz
ı
maddelerin olu
ş
turdu
ğ
u ortamda hareketli yükler ve ak 
ı
m
ş
ekillerinin olu
ş
turdu
ğ
umanyetik alan de
ğ
eri bo
ş
lu
ğ
a göre çok farkl
ı
olacakt
ı
r. Güncel olarak kullan
ı
lan, elektrik jenaratörleri,motorlar 
ı
, transformatörler ve ev aletlerinde ak 
ı
mca olu
ş
turulan manyetik alanlardan daha iyiyararlanmak için bunlar 
ı
n yap
ı
sal parças
ı
olan çat
ı
lar 
ı
nda
demir, çelik veya demir ala
 ş
ı
mlar 
ı
 
kullan
ı
l
ı
r.Bu çat
ı
lar hem meydana gelen manyetik ak 
ı
y
ı
artt
ı
ı
rlar hemde bu ak 
ı
y
ı
istenilen bölgeyeyönlendirirler.Genelde herhangi bir ak 
ı
m ilme
ğ
i manyetik alana ve buna kar 
ş
ı
l
ı
k gelen manyetik momente sahiptir.Benzer 
ş
ekilde bir maddedeki manyetik momentler, iç atomik ak 
ı
mlardan kaynaklan
ı
rlar. Buak 
ı
mlar 
ı
n, elektronlar 
ı
n çekirdek etraf 
ı
nda ve çekirdekteki protonlar 
ı
n birbirleri etraf 
ı
nda
 
 211dolan
ı
mlar 
ı
ndan ileri geldikleri söylenir. Elektronlardan kaynaklanan manyetik momentler, daha aç
ı
olarak elektronun net manyetik momenti elektronun yörüngesel hareketiyle, spin denen iç özelli
ğ
inin birle
ş
iminden meydana gelir. Bu manyetik dipol momentlerinin aralar 
ı
ndaki kar 
ş
ı
l
ı
kl
ı
etkile
ş
imkuvvetleri ve d
ı
ş
manyetik alan etkile
ş
meleri, manyetik maddeyi anlayabilmek bak 
ı
m
ı
ndan önemlidir.Bu amaçla,
 paramanyetik, ferromanyetik ve diyamanyetik 
olmak üzere üç madde çe
ş
idi tan
ı
mlan
ı
r.Paramanyetik ve ferromanyetik sürekli dipol momentli atomlara sahiptir. Diyamanyetik maddelerinatomlar 
ı
ise sürekli dipol momente sahip de
ğ
ildir.Daha aç
ı
k olarak cisimler az veya çok 
ş
iddetli olmak üzere manyetik özellikler gösteririler. Maddeler manyetik alandaki m
ı
knat
ı
slanmalar 
ı
na göre
 paramanyetik, ferromanyetik ve diyamanyetik olmak üzere
üç k 
ı
s
ı
mda toplan
ı
rlar.Elektrikte, birbirine yak 
ı
n iki e
ş
it z
ı
t yük bir dipol momenti olu
ş
turlar. Manyetizmada ise birtek manyetik yükten bahis edilemez çünki böyle bir 
ş
eye
ş
imdiye kadar rastlanamam
ı
ş
t
ı
r. N ve S kutbuolan bir çubuk m
ı
knat
ı
s
ı
nekar küçük parçalara bölersek bölelim, sonunda elde edilecek elemanter  parçada iki kutuplu olmay
ı
muhafaza edecektir.Böyle bir yap
ı
manyetik dipol momenti ad
ı
verilen
µ
 ile tan
ı
mlan
ı
r. Halka
ş
eklindeki elektrik devreleri ( halka
ş
eklindeki ak 
ı
m
ş
ekilleri ), k 
ı
sa selonoidler,çubuk 
ş
eklindeki m
ı
knat
ı
slar, kendilerinden belli bir uzakl
ı
kta bir manyetik dipole özde
ş
etkigöstermektedirler ve böylece bunlara manyetik dipol denilmektedir. Bir dipolün kutuplar 
ı
n
ı
n yerini bir manyetik alan içinde tayin edebiliriz Manyetik dipol'ün de
ğ
erinide, yine dipolün bir manyetik alanda dönmesinde olu
ş
an momentten yararlanarak tayin edebiliriz. Buna göre ,
B=
×µτ
( 0 l ) ba
ğ
ı
nt
ı
s
ı
ndan
µ
tayin edilir. Bir manyetik dipolün olu
ş
turdu
ğ
u manyetik alan,
Br
o
=µπµ
2
3
( 0 2 ) ba
ğ
ı
nt
ı
s
ı
yla verilir.Durgun fakat kendi üzerinde bir topaç gibi dönen bir elektron ayn
ı
zamanda küçük bir m
ı
knat
ı
s gibidavranmak ve bu sipin hareketi yüzünden bir manyetik momente sahip olmak zorundad
ı
r .Kendi ekseni etraf 
ı
nda dönen bir elektronun kendine özgü bir
ı
sal momentumu
S
ve bununhareketine ili
ş
kin manyetik dipol momenti
µ
s
vard
ı
r. (
Ş
ekil 0l. b). Bununla birlikte elektronun
ş
eklive ta
ş
ı
d
ı
ğ
ı
yükün da
ğ
ı
l
ı
m
ı
kesin hiçbir 
ş
ey bilinmemektedir.
 
 212 Serbest elektronun bir elektrik alan
ı
(
E
) vard
ı
r (
Ş
ekil 0l.a.).
Eq = eBSs
µ
 
( a ) ( b)
Ş
ekil 0 1.a.b
Maddelerin m
ı
knat
ı
slanmas
ı
, birim hacimdeki atomlara ait manyetik momentlerin uygulanan d
ı
ş
 manyetik alanla ayn
ı
do
ğ
rultulu hale gelmeleri olarak tan
ı
mlan
ı
r. Bu m
ı
knat
ı
slanman
ı
n P.Curietaraf 
ı
ndan denel bazl
ı
olarak önerilen de
ğ
eri ,M = CBT( 0 3 )dir. ( 03 ) ba
ğ
ı
nt
ı
s
ı
na Curie yasas
ı
denilmekte ve burada T ortam
ı
n mutlak s
ı
cakl
ı
k e
ş
elindekide
ğ
erini , C'de Curie sabitini göstermektedir. ( 0 3 ) ba
ğ
ı
nt
ı
s
ı
B / T nin 0,4 de
ğ
erine kadar denelde
ğ
erlerle oldukça uyum içindedir ve bundan daha büyük de
ğ
erler ait de
ğ
i
ş
imleri incelemek içindevreye modern
kuantum fizi
 ğ 
i
girer 
.
M
ı
knat
ı
slanmay
ı
 
 belirleyen M de
ğ
erinin artmas
ı
, ancak birimhacimdeki ( N tane ) tüm atomlara ait her birinin manyetik momenti
µ
ile verilen toplam dipolmomentlerinin alanla çak 
ı
ş
mas
ı
haline kar 
ş
ı
l
ı
k gelen maksimum Mmax=
µ
(N / V) de
ğ
erine kadard
ı
III. l0 . 0 2 . ATOMLARIN MANYET
İ
K MOMENTLER 
İ
 

Activity (38)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Nilay Bulut liked this
sebnem365 liked this
Cansu Engin liked this
Suphi Yüksel liked this
Mustafa Aras liked this
Mustafa Aras liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->