ARHITEKTURA XVIII vekaArhitektura i industrijskarevolucija
- nizom tehnoloških inovacija indrevolucija je zbrisala stari način života irada- dolazi do porasta stanovništva ugradovima- pre ind revolucije u arh se javljajunekoliko tipova građevina: crkve,palate i tvrđave, vile i gradske kuće- sada se javlja i niz drugih objekata:fabrike, skladišta, železničke stanice,mostovi, tržnice i sl.- ali i objekti kao što su sudske palate,parlamenti, pozorišta, opere, hoteli,biblioteke, javni parkovi...- novi materijali – gvožđe i staklo, kaoind materijali uvode i novine u samutehniku i sistem gradnje – velike visine,rasponi, čvrstina, novi estetski izraz- ind revolucija je započela sredinomXVIII veka u Engleskoj a dalje seproširila na Francusku, Nemačku,zatim i SAD- javlja se najpre tekstilnoj industriji,potom u teškoj ind – proizvodnjagvožđa, da bi se postepeno tipronalasci počeli koristiti i u svimdrugim oblastima rada i života
Istoricizam XVIII veka
Doba prosvećenosti i intelektualnerevolucije – pronalasci u nauci, tehnici,socijalne teorije...Umetnost je u XVIII veku direktannastavak prosvetiteljstva renesanse –individualizam, misaonost,prosvećenost, osećajnost...Romantizam - iz doba prosvećenostiprelazi se u doba osećajnosti, mašte ioslobođenja“Dekadentna” umetnost rokokoa se netolerišeIstoricizam kao savršeno arh sredstvoracionalizamabarok i rokoko se zamenjujuneoklasicizmom ali koji je sadapročišćen, jer je zasnovan na raciu istokoliko i na umetničkoj samosvestiistoricizam podrazumeva oživljavanje ivraćanje stilovima i romanike, i grčko-rimske klasike, i renesanse, i gotikepluralizam pristupa je karakteristikaeklektičnih povrataka istorijskimstilovim u doba XVIII vekastara umetnost i arhitektura se izučavana jednom naučnom principu –otkopavanje Pompeje i Herkulanuma,radovi Vinkelmana, ugledanje na stilGrčke i Italije iz doba klasike
Neopaladijanizam – Engleska
Najraniji primer neoklasicizma jeoživljaj antike posredstvom delaAndrea Paladia i njegovih vilaPrezire se barok zbog svojerazuzdanosti i izveštačenosti,smirenost, racionalnost i dostojanstvoantike se javlja kao suprotnost togaPaladijanski stil u Engleskoj uvodi InigoDžounsBazira se na izučavanju Vitruvija, naklasici i otmenosti renesansnog stilaPaladijaRičard Bojl – lord Barlington je pionirneopaladijanizmapokret će dominirati u Engleskoj uvreme 1720-1760
•
Čizik haus, 1725, okolina Londonaugledanje na Vilu Rotondu Paladija,1550 jednostavnost i organska jasnoćatektonskih masakupola kao dominantan motivsamo jedno stepenište jemonumentalno na način Paladijatako je u suštini ova kuća anti-klasična
•
Zgrada Društvenog doma,1730, Jorknaprednija u odnosu na kuću Čizikoslanja se više na suštinu paldio-stila – nego na neko konkretnodelo Paladijaprati Paladijev opis rekonstrukcijestaroegipatske dvoranedugačak pravougaoni centralniprostorokolo kolonada korintskih stubovafadasa je transformisana fasadatermi – dijagramsko svođenjemotiv je tip
thermae
prozoraViljem Kent – štićenik Barlingtonau Rimu je proučavao umetnost čitavudecenijupodučava ga potom BarlingtonKent eneterijerski ukrašava Kuću Čiziksklonost istraživanju, mašta, začetnik
Gotic Revival
-a
•
Holkham Hol, seoska kuća uNorfolku, 1734
1
sa Barlingtonom projektovaooslanjanje na BarlingtonovDruštveni domveličanstveno zdanjedogmatski racionalizam u osnovi -4 kvadrata i simetrijasve to se prenosi i na fasadu –analitičnost, jednostavnost, jasnoćatektonikeulazna dvorana, veomareprezentativna
Arheološki neoklasicizam
oslobađanje od ekstravagancije idekadencije barokareakcija na dela Brlingtona - strogost,ograničenost, knjiški pristup, bezistraživanjaarheološka izučavanja omogućavaju dese prevaziđe stav o antici koji je bioposredan – preko renesanseRim postaje centar umetničkihistraživanjaotkopavanja Pompeje i Herkulanumapol XVIII vekaneoklasicizam postaje materijalan,realan, terenska a ne knjiškaarheologije postaje sredstvoneposrednog izučavanja antičkihostvarenjapublikacije donose otkrivene novine -Vinkelman
Robert Adam
obeležava period post–paladijanizma uEngleskojizučavao je antičke ostatke, iz arhrimskog carstva preuzima izvesneoblike – osnove sa nizom kontrastnihoblika povezanim u nizove (terme),pregrade sastavljene od stubovaunutrašnja dekoracija – štukaturastvara lični antički stil, originalnost imaštovitost
•
Kuća Sion, 1762.preuređenje enterijerasrednjevekovni plan transformisantako da asocira na šeme iz rimskogdobatri dela – ulazna dvorana, predvorjei galerijamaštovitost ukrašavanja enterijera– dorski, jonski, korintski rimski red,živo ocrtavanjezeleni stubovi, bogata polihromija,kasetirana tavanicaprepleti, živost linearnih šara –sličnost sa rokokoom
Đovani Batista Piranezi
inženjer i arhitekta iz Venecijebavio se rekonstrukcijom stvarnih izamišljenih rimskih ruševinamaštovitost – čestopredimenzioniranje, teatralnost,svetlosni efekti – utisak fantastičnog ifantazmagoričnogtehnika bakropisa, sjajne vizije rimskearhitekturearh Grčke manje ceni, potencira Rim iEtrurijuverodostojnost često podređena maštii imaginacijiAdam se na njega dosta oslanja usvojim delima
Oživljavanje gotike – GothicRevival
javlja se u Engleskoj gde gotika skoroda i nije napuštanarenesansa i barok su se manje razvilinego u drugim zemljamauzvišenost i slikovitost gotike, verske inacionalne konotacijenestvarnost snova i legendi postajeponovo aktuelnapolovinom XVIII veka arheološki se inaučno ponovo proučava i srednji vekizučavaju se gotski redovi odn. pod-stiloviširoko se izučavaju vrednosti, ideje iostvarenja gotikeslikovitost i prirodnost – pejzažnivrtovi, okosnica neogLengli, Volpol, Bentli, Čut – pioniri ovogpokreta
Džon Neš
predstavnik poznog slikovitog stilaneogotikenajpre se bavi seoskim kućama
•
seoce Blejz, 1811neobičnost, engleska slikarskatradicijailuzija seoske pitoreskne atmosferekrovovi od slame, zabati, opeka,bondručna konstr.
•
Kraljevski paviljon, Brajton, 1815.moderna egzotika orjentalnog stilamaštovite kombinacije gotskih,kineskih i indijskih oblikalukovičaste kupole, minareti,čipkasta dekoracija, raskoš
•
Ridžents Park, London, 1812-27.
2
najveće Nešovo dostignućeprimer urbanističkog planiranjatradicija slikovitog stila gradićaBata, iz XVIII veka, oca i sina Vuda50 vila, jedno jezero, crkva,kraljevska palata, opasano kućamau stilu neoklasicizma ineopaladijanizma, glavna ulicaRidžent, raznovrsnost fasada,monumentalne kolonadepriličan deo ove šeme je provedenu delo, oko 1830
FRANCUSKA
jednoobraznost, istančani jezik klasikeneoklasicizam kao dominantan pravac
Đovani Nikolo Servandoni
•
Crkva Sen-Silpis, Pariz, 1732 još dok je rokoro bio u punomzamaku javlja se projekatServandonija u duhu neoklasicizmafasada monumentalna, jasna ismela kao kontrast lepršavostirokokoaneusiljena primena klasičnih arhobrazacaslobodno stojeća arhitravnakonstrukcijadonji red stubova – dorski, gornji – jonskizidovi, luci, stubovi i grede –elementi koji su ujedno ikonstruktivni i estetskitipično francusko racionalističkipristup klasici
Strukturalni neoklasicizam
50-ih godina XVIII vekaU pokušaju približavanja klasici tragase za istorijskim posrednicimaKlod Pero – najvažniji teoretičarfrancuskog arh racionalizma u XVIIveku
•
Velika istočna fasada Luvra,XVII vekPero zagovara racionalizamkonstrukcije antičkih hramova –stub/greda – arhitravna konstrukcija alise zalaže i za tradiciju francuskihgotskih katedralaU XVIII veku taj grčko-gotski estetskiprincip ponovo oživljavaLožije ide još i dalje od Peroa – modelidealne primitivne kolibe, arhitravnakonstrukcija kao konstrukcijskiracionalizam
Žak-Žermen Suflo
•
Crkva svete Ženevjeve – Panteon,1790.po Ložijeu “prvi uzor savršenearhitekture”cilj - ujedinjene “strukturalnelakoće gotskih katedrala sačistotom i lepotom grčke arh”osnova u obliku grčkog krstaelegantni korintski stilski red, vitkilukovigornji delovi zdanja imaju lakoćukoja asocira na gotikusem konstrukcije velika pažnja jeposvećena i oblikovanju
Arheološki neoklasicizam
50-ih i 60-ih godina XVIII vekaRazvija se paralelno sa arheološkimekspedicijama i izučavanjimaklasične arhLična vizija, snaga, veličanstvenost iuzornost klasike sjedinjena satradicijom francuskog neoklasicizma
Anž-Žak Gabriel
•
Mali Trijanon, Versaj, 1760projektovana za madam Pompadurstilski redovi, prozorski okviri,balustrade i ostali elementi sepreuzimaju iz francuskeklasicističke tradicijestrogost, kubična tektonika,suzdržana artikulacija, oskudnostreljefne dekoracije
•
Trg Luja XV, danas Trg Konkord,Pariz, 1775njegov najambiciozniji projekatradikalno napuštanje šeme trgovaiz doba barokačetvorougaoni prostor sa samo jednom stranom sa fasadom, ostale3 srane su oivičene isušenimsancimanaokolo su balustrade i paviljoni samalim statuamacentralna fontana je vizuelniakcenatmiran, nenametljiv, otvoren prostortrga, sa tri slobodne strane okruženprirodom – vrtovi, Jelisejska polja iSenafunkcionalno prožimanje svihelemenata – zidovi, stepeništa,skulpture, fontane, ribnjaci –postavke urbanističkog
3
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
Recommended
More From This User
Notes
Load more
