Read without ads and support Scribd by becoming a Scribd Premium Reader.
See Premium Plans
 
EĞİTİM BİLİMLERİ
ÖLÇME veDEĞERLENDİRME
Ölçme bir tanımlama işlevidir. Geniş anlamda ölçme belli bir nesnenin belli bir özelliğe sahip olupolmadığının, sahipse olma derecesinin sayı sembolleriyle ifade edilmesidir. Örneğin; belli birgündeki sıcaklığın kaç derece ya da bir çocuğun boyunun kaç cm olduğunu belirtmek birerölçmedir.Belli bir özelliğe sahip olup olmama ya da sahip oluş derecesi bakımından bireyler arasında farklarvardır. Fark kavramı ölçme için temeldir. Bir anlamda ölçme farktan doğmuştur. Bütün insanlar aynızekâ düzeyinde olsaydı, aynı uzunlukta olsaydı ölçme diye bir şey söz konusu olamazdı.
Doğrudan ölçme:
Doğrudan ölçmede, ölçme konusu olan nitelik dolaysız olarak ölçülür. Örneğin;boy ve ağırlık kendileriyle aynı türden bir birimle ölçülür. Uzunluk aynı türden iki nesne yan yanakonulurak ölçülür. İki ağırlığı dengelemekle de ağırlık ölçülebilir.
Dolaylı ölçme:
Bazı nitelikler doğrudan ölçülemez. Doğrudan ölçülemeyen nitelikler, onlarla ilgiliolduğu sanılan başka bir nitelik gözlenerek dolaylı olarak ölçülür. Örneğin; zekâ ve başarıyı ölçmekiçin testteki sorulardan yararlanınız.
Sıralama ölçekleri:
Bu tür ölçekler de nesneler belli niteliklere sahip oluş miktarları açısındansıraya konarak elde edilir. Bu ölçekte nesneler bir özelliğe en çok sahip olandan en az olana ya daen az sahip olandan en çok olana doğru sıralanır. Bu sıralama ile bir öğrencinin boy uzunluğu yadabaşarı oranı açısından grup içinde kaçıncı olduğu belirlenebilir.
Eşit aralıklı ölçekler:
Nesnelerin belli bir özelliğe sahip olma dereceleri bakımından eşit aralıklasıralandığı düşünülürse eşit aralıklı ölçeğe geçilmiş olunur. Bu ölçeklerde değişmez bir birim vardır.Ölçek başlangıç noktasından itibaren her iki yana doğru bu birimle eşit olarak bölünmüştür.Örneğin; sıcaklık ölçmede kullanılan termometreler, eşit aralıklı ölçek esasına göre geliştirilmiştir.
Oranlı ölçekler:
Aralıklı ölçek üzerinde sıfır noktası yerine doğal ya da gerçek sıfır noktasıkonulabilirse elde edilen ölçeğe oranlı ölçek adı verilir. Bu tip ölçekler daha çok fiziksel bilimlerdekullanılır. Örneğin; metre, kilogram gibi ölçme araçları bu tür ölçek esasına uygun olarakgeliştirilmiştir.
Değerlendirme:
Klâsik tanımıyla değerlendirme gözlem sonuçlarının bir ölçütle veya ölçütlertakımıyla kıyaslanıp bir karara varılması işidir.Eğitimde de öğrenciler eğitim programı ve öğretimin kalitesi gibi pek çok konu hakkında kararavarılır. Bu kararlar değerlendirme sonucunda elde edilir. Yukarıdaki tanımda geçen gözlemsonuçlarının elde edilmesi ölçme yoluyla olur. Değerlendirme sonucunda varılan kararın isabetlilikderecesi ölçme sonuçlarının geçerlilik ve güvenirliliğine bağlıdır. Değerlendirme sonunda varılankararın isabetliliği derecesine etki eden diğer etken ölçütün ölçme amacına uygunluğudur.
EĞİTİMDE KULLANILAN ÖLÇME ARAÇLARI
 
 YAZILI YOKLAMALAR
Öğrencilerin yöneltilen soruların cevaplarını düşünüp hatırlayarak ve cevabı organize ederek yazdığıbir sınav türüdür. Öğretmenlerin ve öğrencilerin alışık olduğu bir sınav türüdür. Hazırlanmasınınkolay olması, uzun zaman almaması ve öğretmenlerce iyi biliniyor olmasınan dolayı sık tercih edilenbir sınav türüdür. Bunun nedeni, hazırlanmasının kolay olması, iyi bilinen bir sınav olması diğersınav türlerinin yeterince bilinmemesi ve bir uzmanlık gerektirmemesidir. Yazılı yoklamaların enönemli tarafı (avantajı) bilgi düzeyinin üstündeki üst düzey zihinsel işlemler (uygulama, analiz,sentez, değerlendirme, organize etme, bilgileri değişik durumlarda uygulama, orijinal görüş veürünler ortaya koyabilme) gerektiren türdeki hedefleri ölçebilmesidir.
 Yazılı Yoklamalarda Dikkat Edilecek Faktörler
• Az sayıda soru sorulması (bu nedenle geçerliği ve güvenirliği düşüktür.)• Öğrenciye cevap özgürlüğü tanıması (Öğrenci bildiklerini özgürce düzenleyip sunabilir.)• Öğrenciyi sınırlandırmaması• Hazırlanması kolay, puanlaması güç olması ve zaman alması• Şans başarısı yoktur, (cevabını bilmediği halde soruyu doğru cevaplayabilme olasılığı düşüktür.)• Puanlaması zordur.• Puanlanması sübjektiftir, (puanlayıcı yanlılığını katabilir, özneldir.)• Puanlama güvenirliği zayıftır.• Öğrenci cevabını bilmediği soruda şişirme yapması. Yazmada güçlü olar birisinin, yanlış olmaolasılığı olacak ifadelerden kaçınarak, yuvarlak ifadelerle cevaplama yoluna gidebilmesi.• Üst düzey zihinsel hedef alanlarına (Problem çözme, yeni ve orijinal fikirler üretme, bilgiyi benzerya da farklı durumlarda kullanma, fikirleri analiz etme, görüşleri değerlendirme) yönelik özellikleriölçme.• Öğrencileri çalışmaya yöneltir. Konuları ezberlemekten çok bütünlüğüne, derinliğine veilişkiselliğine göre öğrenmelerini sağlar.
 Yazılı Yoklamalar Hangi Durumlarda Kullanılmalıdır?
• Öğrencilerin gelecekleri ile ilgili kritik kararlar güvenilir sınavlara dayandırıl-malıdır. Soru sayısınınaz, puanlama güvenirliğinin düşük olması nedeni ile yazılı yoklama bu amaç için kullanılmamalıdır.• Sınava girecek öğrenci sayısı az ise kullanılabilir.• İlköğretimin ilk sınıflarından başlayarak öğretimin her kademesinde kullanılabilmektedir.• Puanlaması zordur.• Puanlanması sübjektiftir, (puanlayıcı yanlılığını katabilir, özneldir.)• Puanlama güvenirliği zayıftır.• Öğrenci cevabını bilmediği soruda şişirme yapması. Yazmada güçlü olar birisinin, yanlış olmaolasılığı olacak ifadelerden kaçınarak, yuvarlak ifadelerle cevaplama yoluna gidebilmesi.• Üst düzey zihinsel hedef alanlarına (Problem çözme, yeni ve orijinal fikirler üretme, bilgiyi benzerya da farklı durumlarda kullanma, fikirleri analiz etme, görüşleri değerlendirme) yönelik özellikleriölçme.• Öğrencileri çalışmaya yöneltir. Konuları ezberlemekten çok bütünlüğüne, derinliğine veilişkiselliğine göre öğrenmelerini sağlar.
 Yazılı Yoklamalar Hangi Durumlarda Kullanılmalıdır?
• Öğrencilerin gelecekleri ile ilgili kritik kararlar güvenilir sınavlara dayandırıl-malıdır. Soru sayısınınaz, puanlama güvenirliğinin düşük olması nedeni ile yazılı yoklama bu amaç için kullanılmamalıdır.• Sınava girecek öğrenci sayısı az ise kullanılabilir.• İlköğretimin ilk sınıflarından başlayarak öğretimin her kademesinde kullanılabilmektedir.Böylece soru yazımına zaman ayrılmamalıdır. Cevap anahtarı öğrencilere bildirilmelidir.• Yazılı yoklamaların değerlendirilmesinde yazı güzelliği sayfa düzeni, kompozisyon becerisi gibiölçülen özelliğin dışındaki özelliklere de puan verilmesi önce (ölçme konusu olan özelliği başkaözellikleri de kattığından dolayı) geçerliği sonra da (puanlamaya hata kattığı ve bilen-bilmeyenöğrencileri birbirinden ayıramadığından dolayı) güvenirliği düşürür.• Sorular kitaptan olduğu gibi alınmamalıdır.• Açık kitap sınavından kaçınmak gerekir.
 Yazılı sınavların puanlarına karışabilecek başlıca hata kaynakları şunlardır:
• Öğrencilerin soruları cevaplamaya olan isteklilik derecesi• Puanlamayı yapan kişinin yanlılığı• Ölçme yönteminin (yazılı yoklamanın) ölçülen hedef-davranışlara uygunluğu• Yazılı yoklamanın ölçülen davranışlara uygunluğu• Yazılı yoklamanın uygulandığı koşullar ve ortamdan kaynaklanan nedenler
 Yazılı Sınavların Puanlanması
• Puanlama yönergesi ve cevap anahtarı kullanılmalıdır.
 
• Mümkünse sınav kağıdı birden fazla puanlayıcı tarafından okunmalı (puanlama güvenirliği) vepuanların ortalaması alınmalıdır.• Bütün sınav kağıtlarındaki sorular sıra ile okunmalıdır. Yani 1. sorular bütün sınav kağıtlarındapuanladıktan 2. sorular puanlanmalı sonra 3. sorulara geçilmeli ve böyle devam edilmelidir.• Bir soruya öğrencilerin tümünün verdiği cevaplar puanlandıktan sonra diğer soruya geçilmelidir.Bunun için cevabın değişik bölümlerine verilecek puanlar ayrı ayrı belirlenmelidir.• Puanlayıcı yanlılığından kaçınılmalıdır. Öğretmen isimlere bakmamalı, puanlamaya yazı güzelliği,anlatım gücü, sayfa düzeni, gibi ölçülmesi amaçlanmayan etkenler katılmamalıdır.
SÖZLÜ YOKLAMALAR
Soruların ve cevapların sözlü olarak ifade edildiği sınav türüdür. Bu tür sınavların temel özelliklerişunlardır:• Uygulaması çok zaman alır.• Farklı soruların hazırlanması gerekmektedir.• Her sorunun güçlük düzeyi farklı olmalıdır.'Öğretmenin yaklaşımından, soruların güçlük düzeyinden ve sınavın yapıldığı ortamdan(öğrencilerin huzurunda) kaynaklanan nedenlerden dolayı psikolojik faktörler etkili olabilir.• Puanlama güvenirliği düşüktür.• Öğrencinin kişilik özellikleri puanı etkiler.• Sözlü ifade yeteneği, etkili konuşabilme gibi özellikler öğretmeni etkileyebilir.• Puanlara hata karıştığı için güvenirliği ve geçerliği düşüktür.• Her öğrenciye farklı soru sorulmalıdır.• Öğrencilerin kendilerini rahat hissedebilecekleri psikolojik ortamı gerektirir.• Daha çok analiz, sentez ve değerlendirme düzeyinde sorular sorulmalıdır.
Sözlü Sınavlar Hangi Durumlarda Kullanılabilir?
Sözlü sınavlar İngilizce, Türkçe gibi sözlü ifade becerisinde geliştirmeyi ve ölçmeyi amaçlayanderslerde kullanılabilir.
3. KISA CEVAPLI TESTLER (BOŞLUK DOLDURMA TESTLER)
 Yazılı yoklamanın alternatifi olan bir sınav türüdür. Özellikle alt düzey hedeflerin ölçülmesindekullanılır. Bu tür testlerde bilme düzeyindeki, kısmen de kavrama düzeyindeki davranışlar ölçülür.(Bu aynı zamanda kısa cevaplı testin en önemli sınırlılığıdırçünkü öğrenmeyi hatırlamaya ve ezbere yöneltir.) Cevabı bir kelime, rakam veya en çok bircümle ile verilebilen sınavlardır. Kısa cevaplı bir test maddesi direkt soru cümlesi olarak ya daeksik cümleli (doldurmalı test) olarak sorulabilir. Daha çok ilköğretimin ilk sınıflarında kullanılır.
Kısa cevaplı testlerin özellikleri
• Hazırlaması ve uygulanması kolaydır, (bilme, hatırlama düzeyindeki davranışları ölçtüğü için)• Çok sayıda soru sorulabilir. Bu neden le kapsam geçerliği ve güvenirliği yük sektir.• Cevaplama bağımsızlığı vardır.• Kısa cevaplı testler öğretimin her di zeyinde kullanılmaya uygundur. H( yaştaki öğrenciyeuygulanabilir.• Puanlaması kolaydır, (nesneldir).• Şans başarısı düşüktür.• Puanlama objektifliği yüksektir.• Alt düzey hedef alanlarına (bilme, k; rama) ilişkin sorular kullanılır.• Daha çok ilköğretimin ilk sınıfların (1. 2. 3. sınıflar) kullanılması etkilidir• Yazı güzelliği, sayfa düzeni gibi değişkenler işe karışmadığı için geçeri yüksektir.
DOĞRU - YANLIŞ TESTLERİ
Öğrencilerin belli konulardaki yanlı:doğrulan seçme gücünü ölçen test türüdür. Testteki maddeler doğru ve yanlış önermelerdenoluşturulur.Hangi durumlarda kullanılır: İlkelerin ve genellemelerin yoklanması konu alanlarındaki geneldüşüncelerin karşılaştırılması, ne-den-sonuç ilişkili ifadeler, bir fikir ya da ilkenin örnekleri ve bellibir konuda seçme yapılması istenildiğinde kullanılabilir.
Özellikleri
• Daha fazla sayıda soru sorulabilir.• Hazırlanması ve cevaplanması kolaydır.• Öğretimin her basamağında kullanılabilir.
Search
Search History:
Searching...
Result 00 of 00
00 results for result for
  • p.
    • Notes
    Load more