Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
30Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Нэн ховордсон амьтад

Нэн ховордсон амьтад

Ratings: (0)|Views: 7,749 |Likes:
Published by zulaa_0960
rare
animal
rare
animal

More info:

Published by: zulaa_0960 on Feb 21, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/06/2013

pdf

text

original

 
Нэн ховордсон амьтад Манай улс нь байгаль цаг агаар, газарзүйн олон янзнөхцөлтэй учир дэлхийн амьтаны аймгийн олонх төлөөлөгчид нутаглан амьдрах нөхцөл нь бүрджээ.Монгол орны амьтаны аймаг хөхтөн 138, шувууд 434,загас 75, хоёр нутагтан 6, мөлхөгчид 22 зүйл, дэд зүйл бүртгэгдээд байна. Нугламгүйтэнээс 13000 зүйл шавьж, бусад зөөлөн биетэн, хорхой, эгэл биетэн амьтад 516 зүйл бүртгэгдээд байна. Арьс мах болон бусад бүтээгдэхүүнийг нь авч ашигладаг зэрлэг хөхтөн амьтан, шувуу загасыг ан гэнэ. Монголын нутагт агнуурын холбогдолтой 60 шахам зүйл хөхтөн, 50 гаруй зүйл загас, 90 орчим зүйл шувуу байдаг байна. Анг ашиглах, үндсэн бүтээгдэхүүнээр нь махны, арьсны, үслэг гэж ангилна.Монгол угсааны өвөг дээдэс дунд чулуун зэвсгийн үеэс зэрлэг хонь ямааг гаршуулан мал адуулж амьдарч байжээ. Улмаар адуу, үхэр, тэмээг гаршуулан тэжээж таван хошуу мал бий болсон. Өнөө үед таван хошуу малаас гадна тахиа, гахайг гэрийн нөхцөлд тэжээж ашиг шимийг нь амьдрал ахуйдаа хүртэж байна
 
Монгол орны Улаан номонд орсонд амьтад...Цөөвөр чоно /Cuon Alpinus Pallas/
Цөөвөр чоно нь хөхтөн амьтны аймгийнмахчдын баг болох нохдын овогт багтдаг.Биеийн урт 100 орчим см, сүүл 50см, Африк,Азийн өмнөд хэсэгт байдаг. Янгир, аргальэлбэгтэй хад цохиотой уулсаар байрладаг.Саарал чоноос биеэр бага, тод улаан, шаргалзүстэй, сагсгар сүүлтэй, сүрэглэн явж гөрөөс барьж иддэг. Алтайн өвөр говьдАж богдын зүүн үзүүрээс Хачгийн уул нутагт үзэгддэг. Байгаль түүний нөөцбаялгийг хамгаалах Олон улсын холбооны улаан номонд нэр нь орсон. МУ-ынан агнуурын хуулинд цөөвөр чоно агнахыг хориглосон заалт оруулах, амьдрахзүйг нь судалж, хамгаалах арга хэмжээ боловсруулах зорилгоор хамгаалалтандавсан
Умардын халиу /Lutra lutra Linnaeus/
Умардын халиу нь хөхтөн амьтны аймгийн махчдын баг болох суусрын овогтбагтдаг. Манай улсын Халх голд Амгалантаас улсын хил хүртэл, Шишгэд голдТэнгис Шишгэдийн бэлчрээс улсын хил хүртэл нутгуудаар үзэгддэг. Монголулсан дхалиу агнахыг 1930 оноос хойш хуулиар хатуу хориглон дархалсан.Устах аюулд орж байгаа зэрлэг ургамал амьтны зүйлээс орон улсынхудалдааны тухай 1973 оны конвенцийн I хавсралтанд орсон. Халх гол, ДоодШишгэдэд халиуны нөөц газар тогтоох, хадгалан байлгах, хамгаалахолшруулах зорилгоор хамгаалалтанд авсан.
Голын халиу /Lutra lutra/
Махчдын баг, суусар овог бөгөөд монголд нэг зүйлбайдаг. Ус, хуурай газар амьдрах зохилдолгоотоймахсаг амьтан. Биеийн урт 55-95 см мөч богинохонхурууны салаа арьсаар холбогдсон угаараа бүдүүнхөлтэй. Хүрэн халиун бор зүсмийн өтгөн ноолууртай,тачир үслэг, мөн махилзаж суналзсан өвөрмөцхөдөлгөөнтэй амьтан юм. 
Монгол бөхөн /Saga tatarica mongolica/
 
 
Монгол бөхөн нь хөхтөн амьтны аймгийн хос туурайтны баг болохтугалмайтны овогт багтдаг. Дэлхийн гоц ховор амьтны нэг юм. Баглуур таана,монгол өвс бүхий хайрган хөрстэй бартаагүй, дагжуур, хэвгий ээрэм талднутаглана.Хавтгай /Camelus ferus, Przewalskii/Хавтгай нь хөхтөн амьтны аймгийн хос туурайтны баг болох тэмээний овогтбагтдаг. Дэлхийд гоц ховор амьтны нэг. Бие 250-360 орчим см урт, сэрвээгээрэ180-210 см өндөр. Хоёр бөхт зэрлэг тэмээ. Хавтгай зэгзгэр бие, жижиг бөх,нарийн урт цац, тачир шингэн үсогдортой, цайвар зүстэй. Анатоми,амьдралын олон шинжээрээ гэрийн тэмээнээс ялгаатай. 
Зэгсний гахай /Sus Scorfa nigripes blanford/
Зэгсний гахай нь хөхтөн амьтны аймгийн Хос туурайтны баг болох гахайновогт багтдаг. Говь цөлийн баянбүрд, талын татам, нуурын эргийн зэгсшагшуурга, бутан ширэнгэ шугуйд байршдаг.Манайд Хар-Ус нуурын эргийн зэгсшагшуурган ширэнгэнлд тогтмол нутаглажхааяа Хар нуур, Булган, Ховд голын сав,Зэрэгийн хөндий,Шаргын говьд тархсан.Зэгсний гахайг улсын бүртгэлд агнадаггүй.Нутгийнхан хувьдаа агнуурын хугацаандагнахыг зөвшөөрдөг.Уссурийн Хандгай /Alces alces cameloides milne-Edwards/Уссурийн хандгай нь хөхтөн амьтны хос туурайтны баг бугын овогт багтана.Халх, Нөмрөг голуудын савын бургас, монос зэрэг бутан шугуйтай өндөр өтгөнөвс, зэгс бүхий татамд, өвөл хэсэг хэсэг нарс ургасан элсэн довцог, намхануулс, гүвээ толгод, эдгээрийн хоорондох намаг, нуга бүхий хонхор хөндийднутагладаг. Халх голын дээд хэсэг Нөмрөг,Дэгээ голуудын савд байнга нутагладаг.Монголд хандгай ангахыг 1953 оноос эхлэнхуулиар хориглон дархалсан. 
Цоохор ирвэс /Uncia uncial/
 

Activity (30)

You've already reviewed this. Edit your review.
Bat-orshih Yanjinlham added this note
их гоё мэдээлэл байна баярлалаа
1 thousand reads
1 hundred reads
Jigjidsuren Lhamhuu added this note
tataj blhk bna
хэрэгтэй мэдээлэл байна
Hunter Uncia added this note
zarim neg amitnii zurag n buruu uur amitnii zurag bn mazaalai, tsoohor irves
Ganhuyag Sarangerel added this note
гоё мэдээлэл байна.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->