Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
39Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Pojam DrŽave i Prava

Pojam DrŽave i Prava

Ratings: (0)|Views: 3,396 |Likes:
Published by admirdjozo

More info:

Published by: admirdjozo on Feb 21, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/06/2013

pdf

text

original

 
POJAM DRŽAVE I PRAVA
Pojam države
a)
šire značenje:
Država je posebnim pravom uređena organizacija vladajuće klase samonopolom fizičke prinude kojim stanovništvo na određenoj teritoriji podvrgava svojojsuverenoj vlasti te tako održava odnose u interesu vladajuće klase.
Elementi države:
teritorija, stanovništvo i postojanje suverene javne vlasti
 b)
uže značenje – državna organizacija ili državni aparat:
Država je hijerarhijski ustrojeni pravom organizovan sistem organa koji raspolaže monopolom za fizičku prinudu i moćistvaranja pravila ponašanja.
c)
Državni organ -
dio državne organizacije, podrazumijeva jedno fizičko lice ili skup fizičkihlica, ljudi, koji stoje u posebnoj pravnoj vezi sa državnim aparatom (državna službena lica), akoji na određenoj teritoriji, povjerenim im sredstvima, vrše određeni krug poslova.
Pojam prava
Sociološki posmatrano, pravo predstavlja jedan od sistema pravila ponašanja ljudi.
U najširem značenju pojma
″ 
pravo
″ 
označava pravni sistem. To je sistematizovan skuppravila ponašanja subjekata u društvu, čije neostvarivanje u društvenim odnosima sakncionišeposebna organizacija sa monopolom za fizičku prinudu (država).
Elementi pravnog sistema
pravna norma (pravilo ponašanja subjekata-dispozicija)
pravni institut/ustanova
grana prava
pravna oblast
objektivno pravo
obuhvata sve pravne norme koje je stvorila država ili neki drugi ovlaštenisubjekt.
subjektivno pravo
je na objektivnom pravu zasnovano i od države obezbijeđeno ovlaštenje jednog lica da se u sopstvenom interesu ponaša na određeni način određen objektivnimpravom ili da od obaveznih lica traže da se ona ponašaju na određeni način.
Pravni poredak -
sastoji se iz dva osnovna elementa :
normativnog koji obuhvata hijerarhijski uređene sisteme normi i pravnih akata
faktičkog koji obuhvata pravne odnose, sisteme ljudskih ponašanja
ova dva elementa su povezana načelom zakonitosti
PRAVNA NORMA
Pravna norma je pravilo ponašanja subjekata (dispozicija) čiji eventualni prekršaj treba dasankcioniše država.Elementi pravne norme su:
Dispozicija
– dio pravne norme u kome je sadržano primarno pravilo ponašanja. Može bitiodređena (određuje kakvo ponašanje treba da bude) i relativno neodređena (ostavljaju manjeili više slobode subjektu u ponašanju).Po svom kriteriju dispozicije mogu biti: kogentne, dispozitivne, alternativne, diskrecione i saupotrebom standarda.Dispozicija je normativni dio pravne norme, ali sama dispozicija još nije pravna norma, a to ćebiti tek kad joj se doda sankcija.
Sankcija
kao dio pravne norme predstavlja sekundarno pravilo ponašanja, kojim seoznačava dio norme koji sadrži pravilo o ponašanju onog ko nije postupio po dispoziciji, ko jeprekršio dispoziciju, kao i ponašanju onoga koji je pozvan da protiv prekršioca primjenipredviđenu mjeru. Ako sankcija nije izvršena, postoji i druga sankcija koja je pravna posljedicaprekršaja prve (sankcija protiv državnog organa koju primjenjuje drugi državni organ).
Prema deliktu za koje se primjenjuju sankcije se dijele:
 
za krivičnopravne delikte – oduzimanje nekog ljudskog dobra (čast, sloboda, imovina, život),a kazna je zatvor, novčana kazna, smrtna kazna, zabrana obavljanja neke funkcije
za građanskopravne delikte – naknada štete
za administrativne delikte – administrativna kazna (mjera koja se sastoji u oduzimanjuimovine ili slobode ili časti
za disciplinske delikte – disciplinske mjere (povreda radne dužnosti)
Podjela sankcija
na određene i relativno neodređene.
Podjela sankcija
na kogentne, dispozitivne, alternativne, diskrecione i sankcije sa upotrebompravnih standarda.
Hipoteza dispozicije
određuje faktičku situaciju koja treba da se desi pa da nastaneobaveza, primjer: ko ima imovine dužan je plaćati porez.
Hipoteza sankcije
je opis radnje koja predstavlja prekršaj dispozicije. Ta je radnja suprotnaonom ponašanju koje se naređuje dispozicijom.
Pravne norme prema obimu i predmetu regulisanja
Podjela pravnih normi prema broju slučajeva na koje se odnosi konkretan odnos iz pravnenorme:
Opće ili generalne norme
– regulišu tačno određenu vrstu odnosa, svoj predmet regulisanjauređuju unaprijed (npr.lica koja imaju imovinu dužna su plaćati porez)
Pojedinačne ili individualne norme
– odnose se na jedan određeni slučaj (tiču se jednoglica i zna se koga, npr. A.A. je dužan platiti 100 KM poreza na ukupan prihod građana), možese donijeti i unazad, pošto je odnos koji se reguliše već nastao.Pravne norme prema predmetu regulisanja :a)granskopravneb)krivnopravnec)upravned)ustavne ...e)materijalno-pravne norme – regulišu sam odnos među ljudima u društvuf)procesno-pravne norme – određuju kako će postupati onaj koji treba da se ponaša ponormi
Pravne norme prema stepenu određenosti dispozicije
kogentne/apsolutno određene/kategoričke PN
: PN u kojoj je dispozicija određena, znase tačno kakvo ponašanje traži (npr.dužnik je dužan vratiti dug)
alternativne PN
: PN koja sadrži dva ili više pravila ponašanja, a subjekat norme možeodabrati ono koje hoće (npr.ispiti se mogu polagati usmeno ili pismeno ili i usmeno ipismeno)
dispozitivne ili zamjenjive PN
: sadrže pravilo ponašanja, ali istovremeno subjektimaostavljaju da riješe svoj odnos kako im odgovara, ali u okviru pravnog poretka, a najčešćesadrže rečenicu
″ 
ako nije drugačije ugovoreno
″ 
(npr.prodavac je dužan isporučiti robusrednjeg kvaliteta, ako nije drugačije ugovoreno)
diskrecione PN
je PN koja u izvjesnim okolnostima državnom organu daje diskrecionu vlast.
SISTEM PRAVA
Sistem prava je jedinstvena i neprotivrječna cjelina nastala hijerarhijskim povezivanjem svihvažećih pravnih normi i njihovim udruživanjem u manje ili veće, niže ili više srodne grupe.
Elementi sistema prava
pravna norma
– osnovna ćelija, atom prava. Mora biti i osnovni element pravnog sistema
 pravna ustanova ili institut 
- skup svih PN koje zajedničkim metodom regulišu različitestrane istog pravnog odnosa.
grana prava
- više složenih ustanova koje istim osnovnim metodom regulišu širu oblastsrodnih društvenih odnosa:
 
ustavno pravo
- osnovna grana svakog privrednog sistema, kojim se postavljaju temeljiekonomskog, političkog i socijalnog uređenja jednog društva,
upravno pravo
sistem pravnih normi kojima se uspostavlja ustrojstvo državnihupravnih organa, određuju njihovi međusobni odnosi, odnosi upravnih organa prematrećim licima i propisuju pravila o načinu njihovog postupanja,
krivično pravo
– sistem normi kojima se kao delikt definišu najteže povrede društvenihinteresa i predviđaju sankcije za njih
pravne oblasti
- velike srodne grupe u koje se mogu svstati grane prava
materijalno i procesno pravo,
 javno i privatno pravo,
domaće i međunaorno pravoSvjetski sistemi prava:
evropsko-kontinentalni
anglo-saksonski
vjersko-tradicionalni
POJAM I PODJELA PRAVNIH AKATA
Pravni akti
Pravni akt predstavlja metrijalizaciju pravne norme po određenom postupku.Sadržina pravnog akta je određena suštinom psihičkih akata koji ga čine.Osnovnu sadržinu pravnog akta predstavlja jedna individualna ili kolektivna odluka volje – nekohtijenje.Sporedni element sadržine pravnog akta je oznaka pr.akta. Ima ih više : npr-subjekt koji donosipr.akt, ime akta, značenje akta, ...)Oblik pravnog akta predstavlja dijalektičko jedinstvo procesa stvaranja akta i samog akta kaoposebne društvene tvorevine.Oblik pravnog akta se sastoji iz nekoliko elementa :
nadležnost -
ovlaštenje za donošenje konkretnog pravnog akta. Organ koji donosi pravniakt mora biti visokostručan.
postupak za donošenje akta
– svrha postupka je precizno određivanje sadržaja i njegovapravilna materijalizacija. Ako je pravni akt značajan, postupak je duži i složeniji.
materijalizacija akta
– tjelesna radnja kojom se akt spolja izražava, kao i materijalnosredstavo pomoću kog se obezbjeđuje eventualno njegovo trajanje. Izražavanje akta možebiti usmeno, nedvosmislenim pokretima ili drugim radnjama i pisano.Prema glavnom elementu sadržine, pravni akti se mogu podijeliti na :
pravne akte koji sadrže pravnu normu ili njene normativne elemente (krivični zakon, ugovorikoji sadrže klauzulu o ugovorenoj kazni, upravni akti i presude)
pravne akte koji ne sadrže pravnu normu već je odluka volje uperena na ispunjavanje uslovaiz hipoteze dispozicije neke već postojeće pravne norme (prijava za upis na fakultet ili tužbasudu).Podjela pravnih akata prema glavnom elementu sadržine (koji sadrže pravnu normu)
opšti pravni akti
– pravni akti koji sadrže opću pravnu normu. Opći pravni akti po kriterijupravnog oblika mogu se podijeliti na sijedeće podgrupe:
ustav,
zakon,
podzakonski akti (uredbe, naredbe, odluke),
sudska odluka sa svojstvom precedenta,
običajno pravo i
opći akti društvenih organizacija
pojedinačni pravni akti
sadrže pojedinačnu pravnu normu, njime se reguliše jedankonkretan, neponovljiv i već postoji odnos. Donosi se „unazad“ i zato je po pravilu

Activity (39)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Gorana Tegeltija liked this
Sonja Civcija liked this
Ajna Spahic liked this
zarkoa86 liked this
zarkoa86 liked this
Enko Korac liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->