Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
33Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
e Drejta Nderkombetare Publike

e Drejta Nderkombetare Publike

Ratings: (0)|Views: 2,583|Likes:
Published by Shefqet Aruqi

More info:

Categories:Types, Brochures
Published by: Shefqet Aruqi on Feb 24, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/16/2013

pdf

text

original

 
E DREJTA NDERKOMBETARE PUBLIKEAutor : prof.Zejnullah GrudaUniversiteti i Prishtines2003
Nocioni i D-Nderkombetare
 – shkrimtarët e vjetër, te cilet kane shkruar ne latinisht , per lenden tone kane perdorur termin e se drejtes romake jus gentium (d.popujve)…Ky term ka përfaqësuar sistemin juridik unik nacional, qe ka rregulluar mardhenietmidis te huajve, midis te huajve dhe qytetareve romak dhe ka qene i bazuar ne idete e perbashketa drejtesise se popujve te ndryshem te perandorise .Termi jus-gentium eshte perdorur edhe per te shenuar normat juridike te cilat kanerregulluar mardheniet midis shteteve , perkatesisht ne mes popullit romak dhe popujvetjere .
Francisco de Vitoria
ne shek: XVI dhe anglezi
Zouche
ne shek XVII kane perdorur termin jus-inter-gentes (e drejta midis popujve) ose ( e d.nderkombetare), i cili eshte perhapur dhe pranuar ne shume gjuhe
Groci
shek: XVII krahas me jus-gentium perdor dhe termin inter-civitates( e d. midisshteteve).. Kete term e kane pervetesuar te gjithe autoret qe kane konsideruar se e d.nderkombetare rregull. mardh midis shteteve
Jeremy Benthman
 – me 1789 per here te pare ka perdorur termin International Laë( e d. nderkombetare), si zevendesim i termit Laë of Nation ( e d. popujve).
Përkufizimi
E-D-Ndk-Pub. – eshte teresia e rregullave dhe normave te sjelljesndermjet subjekteve te se drejtes nderkombetare
Subjektet e D. Nërkombtare – 
janë bartesit e te drejtave dhe detyrave nardhenietnderkombetare ….. Ne percaktimin konkret te subjekteve nderkombetare autoret janendare ne disa grupe :
 
Klasiket – sipas tire vetem shtetet kane cilesine e subjektit – nderkombetar.. Per klasiket shteti eshte subject nderkombtar, sikurse qe eshteindividi subject ne sistemin juridik te nje shteti .
 
 Një grup autoresh qe nga shek:XIX- krahas me shtetet i proklamojneedhe individet si persona nderkombetare… Sipas tyre shtetet dhe individet jane subject te D – Ndk… Per shumicen vetem shtetet dhe org.Ndk mund tekrijojne rregulla te se drejtes, kurse individi te drejtat dhe detyrat i nxjerr vetem nga marreveshjet midis shteteve .
 
 Nje gurp i vogel autoresh , vetem individet i konsiderojne si bartes tevertete te drejtave dhe detyrimeve ne pergjithesi , pra dhe ne te drejtennderkombetare .Ëestlake thotë se detyrat dhe drejtat e shteteve jane vetemdetyra dhe te drejta te njerezve qe i perbejne ato . Nese mbeshtetemi ne ate qe u tha me lart del se shtetet jane pa dyshim bartes tëdrejtave dhe detyrimeve, mirepo nuk jane subject i vetem..Subjekt mund te jene edheorg. Ndk dhe individi – i cili cdo here e me shume fiton te drejta dhe detyra —  pershkak te trendit te zhvillimeve ne D. NdK bashkekohore.. kurse zhvillimidemokratik e bene te mundshem shfrytezimin e disa te drejtave. Ne kete ecuri kanekontribuar padyshim reduktimi i sovranitetit te shteteve , njohja e primatit absolute tese drejtes nderkombetare, njohja e individit si subject i te drejtes nderkombetarekrahas me shtetin dhe pavaresisht nga vullneti shteterore etj.
Ndarja e D. Nerkombetare
 
 
D.Ndrk. Pub – rregullon mardh. midis subjekteve te D.Ndk , para segjithash midis shteteve dhe org.nderkombetare ; kurse D.Nrdk.Private-rregullon mardh. juridike private me elemente te jashtme
D.Ndrk.pergjithshme - permban rregulla te pergjithshme juridike qevlejne per tere bashkesine ndk, kurse D.Regjionale-i referohet nje nr. te vogelshtetesh; psh (e d. nderkombetare nderamerikane)
 
D.Pozitive dhe D.Natyrore
 
D.Zakonore dhe D.Kontraktuese- bazen e vet e kane ne karakterin e burimeve te ndryshme
 
D.Detyrueshme - (jus Cogens)- përmban norma te D.Ndk, te cilat paletnuk mund t’i ndryshojne… Këto rregulla krijohen me ligj pse me marveshjndk. Psh: Karta OKB-se u ndalon shteteve qe te marrin obligime qe do te ishinne kundershtim me te. .. Ne grupin e rregullave jus-cogens hyjne ndalimigjenocidit, skllaversie, aparteidit, diskriminimit, piraterise, te drejtat e njeriut,cenimi i te cilave perfaqeson sipas D.Ndk “krim nderkombetar”
 
D.Luftes dhe D.Paqes-ndarja e ketyre veshtire qe mund te ekzistoje , pershkak se shume rregulla te se drejtes nderkombetare vlejne edhe ne kohe teluftes , edhe ne kohe te paqes
Natyra Juridike – e D.Ndërkombtare
- shume autore, qe nga kohet e grekeve tevjeter e deri ne ditet e sotme, te se drejtes nderkombetare i mohojne karakterin e sedrejtes ….Rrethin e mohuesve te drejtes nderkombetare e perbejne nje grup i filozofeve, politikologeve, juristeve, publicisteve (Hobs, Pufendorf , Spinoza, Kant, Hegel,Austin, Lukic etj) qe pergjithesisht mendonin se rregullat e se D.Ndk nuk kanekarakterin e se drejtes positive , sepse shtetet jane sovrane dhe mbi to nuk mund tekete çfaredo te drejte qe do t’i detyronte… Sipas
Austinit
- e “drejta” ka te beje merregullat e sjelljes te vendosura nga ndonje autoritet politik ose ligjvenes dhe te cilatimponohen me sanksione fizike , kurse e drejta qe sundon midis kombeve eshtegabimisht e quajture e drejte !! sipas tij detyrat qe ajo imponon zbatohen me ane tesanksioneve morale ose nga frika se do te provokojne armiqesi dhe te keqija te pergjitheshme, nese shkilen maksimat e pranuara dhe respektuara pergjithesisht …Meqe d. nderkombetare i mungojne karakteristikat e “drejtes positive”, kjo eshte venene sferen e etikes ose “moralit pozitiv nderkombetar”… poashtu
Lorimer
pohon se “e d.ndk.pozitive nuk ekziston ne te vertete: e D.Ndk. Pubnuk eshte as e perkufizuar , as e imponuar nga ndonje autoritet me i larte nga ai , qesubjektet mbajne ne duart e tyre… Argumentet me te shpeshta qe i kane perodorur mohuesit kane qene mungesa e organit superme (ligjvenes), mungesa e gjykatave,sanksioneve etj.
Burimet e se drejtes
Klasifikimi:1.
Burimet themelore
(traktatet-konventat, zakonet ndr.dhe parimet e pergjithshme juridike)2.
Burimet ndihmese
(Jurisprudenca – praktika gjyqesore, dhe doktrina) dhe3.
Rezolutat nderkombetarea) .Traktatet nderkombtare-
 jane marreveshjet e lidhura mes dy ose me shume
 
subjekteve te se drejtes nder. Element qenesor per ekzistimin e traktatit eshte pajtimi ivullnetit te subjekteve i cili shprehet perms organeve kompetente.Pra, pajtimi arrihet ne traktat nepermjes shprehjes se vullnetit dhene shprehimisht …Perdallim nga zakonet ndk. tek te cilat vullneti shprehet heshtazi
Traktatet ndërkombetare mund te klasifikohen ne baze te disa kritereve:
a) sipas lendes (politike, ekonomike) b) sipas objektivave (paqes, mrojtjes)c) formes (me shkrim, me goje)d) menyres se lidhjes (solemne, te thjeshta)e) kohes sa do jene ne fuqif) hapesires gjeografike net e cilen shtrihen etj.
 __________________Njerzit e rendomte mendojne me mendime te gatshme , madjeedhe ndjejne me ndjenja te gatshme !----------------------------------------------------Mashkull ideal eshte ai mashkull, qe eshte i vetedijshem qe femraideale s'ekziston ; dhe anasjelltasFemra ideale eshte ajo femer , qe eshte e vetedijshme qe mashkulliideal s'ekziston.
Sipas veprimit te normave juridike Traktatet Ndërkombetare ndahen ne
:1. Traktate ligje-normavenese, jane burim i drejtperdrejte i se D.Ndk... Me tokontraktohen rregulla te reja te sjelljes ose vertetohen, perkufizohen, abrogohenrregullat e ekzistuese zakonore ose kontraktuese te karakterit pergjithshem… Ato janete paafatizuara dhe prodhojne efekte shpeshehre edhe per palet qe nuk kane marre pjese ne lidhjen e tire.2. Traktatet kontrata, marreveshje mes dy ose disa shteteve qe kane per objectrregullimin e nje ceshtje te caktuar mes atyre shteteve… Ato jane te kufizuara ne pikepamje kohore dhe konsumohen me plotesimin e obligimeve reciproke te palevekontraktuese .
b). Zakonet Nderkombetare
. - dikur e D.Ndk ka qene perbere kryesisht nga rregullazakonore. Qe nga mesi i shekullit XIX zakonet kane filluar te humbin rendesine, si pasoje e nxjerrjes te nje numri te madh te traktateve ligje.Mirepo zakonet nderkombetare kane ngele si burim me rendesi, sidomos per pjeset kunuk eshte kryer kodifikimi. Sipas gjykates nderkombetare te drejtesise, gjykata duhetti zbatoje zakonet ndrk si nje deshmi e nje praktike te pergjithshme e cila eshte pranuar si e drejte.
Element qenesor per ekzistimin e zakonit jane
:1.Praktika e pergjithshme e shteteve2. Vetedija e subjekteve qe duke vepruar ne nje menyre te caktuar, veprojne ne pajtimme rregullat zakonore.Zakonin nderkombetar e bejne : PRECEDENTET ( perseritja e shpeshte) OPINIOJURIS SIVE NECESSITATIS (vetedija mbi detyrimin per t’u sjelle ne nje menyre te

Activity (33)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Milii Mili M liked this
Memli Ibraj liked this
Deniza Agushi liked this
afrim_h liked this
Artan Xhelili liked this
Abdulla Nehaz liked this
Zeliha Mallaku liked this
GiuseppeMoro liked this

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->