Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more ➡
Download
Standard view
Full view
of .
Add note
Save to My Library
Sync to mobile
Look up keyword
Like this
15Activity
×
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Pagsusuri sa Tulang Bicol

Pagsusuri sa Tulang Bicol

Ratings: (0)|Views: 14,327|Likes:
Published by Paul Eugenio

More info:

Published by: Paul Eugenio on Feb 26, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, DOC, TXT or read online from Scribd
See More
See less

06/30/2013

pdf

text

original

 
Pagsusuri sa Tulang BicolKABANATA IPanimula
 Ang Rehiyon ng Bicol (Bicol Region) ay matatagpuan sa timog-silangang bahagi ng pulo ng Luzon.Ito ay may laki na 18,114 kilometro kwadrado (18,114 km
2
)at may populasyon na higit sa 5.1 milyon.Binubuo ito ng anim na lalawigan- Albay ,Camarines Norte, Camarines Sur,Catanduanes,Masbate, andSorsogon. Kilala ang rehiyon sa mga industriya ng pagsasaka at pangingisda.Laganapang industriya ng palay at abaca sa rehiyon,at mayaman din ang lugar sa ibat’ ibangmineral tulad ng ginto at pilak.Maraming maliit na industriya ang matatagpuan salugar tulad ng paghihibla ng damit at ang paggawa ng mga produkto mula sa pili.Mayaman ang Bicol sa kultura.Simula noong unang panahon,maraming mgatulang Bicolano ang nailathala na nagmula pa bago dumating si Kristo. Ang kanilangmga tula ay may personal at panglipunang tono,at madalas sumesentro sa personalna buhay ng mga tao sa lugar.Kilala ang mga Bicolano sa pagiging magagaling namakata,at ang kanilang mga tula ay may iba’t ibang paksa,mula sa mga relihiyonhanggang sa pag-ibig.
KABANATA IIPaglalahad ng Suliranin
 Ang pananaliksik ay naglalayong masuri ang mga tulang Bicol at angkanilang ambag sa panitikang Pilipino.1.)Ano ang tulang Bicol?2.)Saan ito nagmula at paano ito nagsimula?3.)Ano ang kanilang mga paksa?4.)Sa paanong paraan naiiba ang mga tulang Bicol sa ibang uri ng tula?Saklaw at Limitasyon Ang pananaliksik na ito ay magsusuri lamang sa mga halimbawa ng tulangBicol at hindi sa iba pang uri ng tula o panitikang Pilipino.Kahalagahan*Sa Mga Mag-aaralMapapalawak ang kanilang kaalaman tungkol sa mga Tulang bIcol sapamamagitan ng pananaliksik.*Sa Mga Guro Ang pananaliksik na ito ay makakatulong sa mas madali at malawak napagtuturo ng panitikan,lalo na sa mga panitikan mula sa rehiyon ng Bicol.
 
*Sa Iba Pang Mananaliksik Mapapalawak ang mga kaalamang magagamit ng mga mananalikik ukol sapanitikan at mga tulang Bicol.
KABANATA IIIKaugnayan na Pag-aaral at Literatura
 Noong unang panahon, ang mga katutubo sa Bicol ay sumulat ng mga tula namay kaakit-akit na ritmo. Madalas ang mga paksa ng mga ito ay sumesentro sa mgadigmaan,mga bayani,at mga kalamidad.Maaring hatiin ang mga tulang Bicol sa dalawang uri:ang awit at rawitdawit osusuman.Kung susuriin,ang awit ay mas mahirap isulat dahil sa pagigingsentimental nito.Halimabawa ng rawitdawit ang mga sumusunod.
BALIKTADNata kun nuarin ika guminurangSaka kaakian an kapalibutan?Sain man kumiling, gari mga Dyosa An nakapalibot na mga daraga.Dangan an makulog sa puso, sa payoPagka naduotan o nasa’gidan moDai man malikay, dai man maribok Gari nanunuksong sagin man mali’od.Namamati daw o naaagimadmadKun talagang ika dai nang kamandag?Nata kun nuarin nagkakwartang biglaRibong kamidbid an biglang minabutwa?Dakul na paryentes an naghihirilangBuda kataraning na may kaipuhan.Dawa katabang na boot nang mag-agomIka an puntiryang gibuhon na ninong.Pati su dati nang nagtutuyá-tuyáMay katikapuhan, biglang minalumyá.Napaparong kaya, nasasaridsid daw Kun igwang biyayang kwartang nasasaray? An kayamanan daw madaling mapugrotKatikapuhan an pirming minasampotSu tago-tago mo iyong nalalantadDaing nagmamangno sa gustong ilaladlad.Su dating namu’tan habo nang maglayasSu gustong bukudon iyo man an layas.Kun nangangaipo ki kusug kan lawasdangan malayumay, habong magbungkaras.Su pinagpadaba iyong nabalisngag. Ano daw an buhay ta pirming baliktad?Kabalintunaan(Salin sa Filipino)Bakit kung kailan ika’y tumatandasaka ang paligid lalong bumabata?Saan man bumaling, mukhang bathalumanang nakapaligid na kababaihan. At ang masakit pa sa ulo’t sa pusokapag nasagi mo o kaya’y nahipoay hindi iiwas, hindi man kikibo;iirap pang tila nanunuksong lalo.Nakikilatis ba o naaaninagna ikaw ay sadyang wala nang kamandag?Bakit kung kailan may tago kang yamansaka nilalamgam ng mga ka-angkan?Laksang kamag-anak ang nagkakasakitat kapitbahay na biglang nagigipit;Kahit ang dating sa iyo’y nangungutyamaamong aamot ng konting pabuya.Maski katulong na ibig mag-asawaay ikaw ang ninong na pinupuntirya.Nasasalat kaya o naaamoy baang pinaghirapan mo’t inipong pera?Kay daling masaid ng kasaganaan;kay tagal sumiping ng karalitaan. Ang inililihim ay s’yang nalalantad Walang pumapansin sa inilaladlad. Ang dating minahal ay ayaw lumisan
 
ang gustong mahalin ay kay ilap naman. Ang ugat ng lakas kapag kailangan,Saka naluluoy nang walang dahilan. Ang pinagyayama’y laging nawawala.Bakit ba ang buhay laging balintuna?
 Ang akda ay maaring suriin sa teoryang Imahismo.Sa teorynag ito, gumamitang may-akda ng mga imahen na higit na maghahayag sa mga damdamin, kaisipan,ideya, saloobin at iba pang nais na ibahagi ng may-adka na higit na madalingmaunawaan kaysa gumamit lamang ng karaniwang salita.
Sa Pamapang Salog Ang bulos kaining Salog-KabiloganNamamati ko sa sakong rapandapan;Bulos nin biyaya, bulos kamundu’an;Buhay, kagadanan kan samong kina’ban.Maghaling Talongog salog na hararomMabulos sa Büsak pasiring Alomon;Mababang Kinale, dagos sa Karisak,Maiba sa Agus, sa Bato an bagsak.Minaikül-ikül sa mga kadlagan,Sa mga patubig kan mga kaba’sanSa Gumabaw, Sabang, Tüpas abot Mangga,Pagtaas kan tubig sagkod Marayag pa.Igwang nagbubulos pababa sa Pantaw,Igwang pasiring sa dagat kan Basikaw.Nadadangog ko sa Salog-KabiloganIstorya kan mga dagang binulusan.Sa binurakbusak igwang mga tigsik,Igwang rawitdawit sa bulos kan tubig.Nadadangog ko su mga inagrangay Kan daing palad na tikapo sa buhay;Su kaugmahan man kan biniyayaan,Pati paglaum kan mga natugaan.Sa Pampang ng Ilog(Salin sa Filipino)Tuloy ang agos ng Ilog-Kabilogan;Ramdam ang lamig sa aking talampakan. Agos ng biyaya, agos ng pighatiKamataya’t buhay nitong aming lahi.Magmulang Talongog aagos ang ilogPatungo sa Büsak hanggang sa Alomon;Bababang Kinale, tuloy sa Karisak,Sasanib sa Agus, sa Bato ang bagsak.Umiikot-ikot sa mga palayan,Gubat at gulayan at mga tubiganSa Gumabaw, Sabang, sa Mangga at Tüpas. At pagka-umapaw ay hanggang Marayag.Nagsasangang-landas patungo sa Pantaw, At minsa’y pababa sa dagat-Basikaw.Dinig sa agos ng Ilog-Kabilogan Ang k’wento ng mga dinaanang bayanMay awit at tula na mauulinigSa mga tabsik at lagaslas ng tubig.Naririnig ko ang daing at hinakdalNg mahihirap at mga kapos palad;Dinig ang dalagin ng nananambitan At ang halakhak ng nabibiyayaan
Maaring suriin ang akda sa teoryang Romantisismo.Sa akda maaring masurina sa paglalarawan ng may-akda sa ilog at tanda ng kanyang pagmamahal sakalikasan at ang kanyang nais na maipaaalam ang kanyang paghanga dito.Isang parte ng mga pagdiriwang at okasyon ang mga tula sa Bicol.Ang mgatula tulad ng tigsik, kangsin, at abatayo,mga tulang may apat na linya,ay madalasmaririnig sa mga fiesta o maliit na salu-salo. Maaring mga paksa ng mga tula na itoang pag-ibig,relihiyon,pagsasaka o kahit romansa,at matitigil lamang angpanunula(“tigsikan”)kapag nawalan ng maisip na tula ang mga kasali.

Activity (15)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
blackencyclo liked this
Rosie Macapas liked this
Jen Bernaldo liked this
Bosz Szixie Ü liked this
Sam Abellada liked this
nance_agustin liked this
Ghielen Zenarosa liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->