1.0PENDAHULUAN

Pakaian penting untuk melindungi tubuh daripada panas dan sejuk. Pakaian diperbuatdaripada pelbagai bahan antaranya yang paling terkenal adalah kapas, linen, bulu haiwan,sutera dan sebagainya. Fungsi pakaian yang utama sebenarnya adalah untuk menutupaurat. Ia juga berfungsi untuk melindungi kulit daripada hujan dan cahaya terik matahari.Jenis-jenis pakaian juga melambangkan kekuasaan yang dimiliki oleh seseorang. Melalui pakaian juga identiti seseorang dapat dikenalpasti.Apabila penulis memperihalkan tentang pakaian, ia tidak dapat lari daripada perhiasan yang akan dipakai. Sebagai contoh, barangan kemas boleh menunjukkan taraf hidup seseorang itu. Perkembangan pakaian dan perhiasan telah berkembang sejak zaman berzaman. Kesenian pakaian dapat dilihat melalui warna dan kualiti fabrik yangdigunakan. Manakala perhiasan pula dinilai melalui bahan dan hasil kerja tangan tukang perhiasan untuk menghasilkan barang kemas yang cantik dan bermutu tinggi.Justru, kertas kerja ini akan memuatkan tentang seni pakaian dan perhiasan yangterdapat dalam dunia islam di mana penulis akan mengklasifikasikan seni pakaian dan perhiasan mengikut zaman.1

2.0SENI PAKAIAN DAN PERHIASAN

Manusia memerlukan tiga perkara asas dalam kehidupan. Antaranya ialah makanan, pakaian dan tempat tinggal. Pakaian adalah keperluan asas yang amat penting dalamkehidupan manusia sejagat. Perhiasan pula adalah pelengkap kepada gaya penampilandan personaliti seseorang individu. Isi-isi penting di bawah akan memuatkan maklumatmengenai pemakaian dan perhiasan mengikut zaman.2.1Zaman Nabi S. A. W. dan Khulafa al-RasidunPakaian yang dihasilkan oleh ummat Islam pada zaman awal Islam adalah sangat mudahdan senang buatannya. Kebanyakkan daripada mereka tidak gemar menunjuk-nunjuk dalam dalam etika pemakaian. Antara material yang digunakan untuk membuat pakaian pada zaman ini ialah bulu binatang, kain linen iaitu jalinan rami yang membentuk kaindan kain kapas.Secara umumnya pemakaian orang Arab adalah terdiri daripada jubah, tunik,mantel atau pakaian yang biasanya dipakai oleh imam-imam dan kasut atau capal.Pakaian yang diperbuat daripada linen dan bulu kambing biri-biri adalah sangat tinggiharganya. Terdapat lebih daripada 20 000 atau mungkin lebih daripada 100 000 sama adakoleksi simpanan peribadi atau simpanan awam yang telah diklasifikasikan sebagaiCoptic. Kebanyakkan daripada Coptic ini akan dihiasi dengan sejenis pingat yangdiletakkan dipinggang. Pingat ini berfungsi sebagai tali pinggang. (Patricia L. Baker:1995).Telah dinyatakan di dalam hadith bahas Nabi Muhammad S. A. W. telah memakaisejenis pakaian yang diperbuat daripada benang bulu biri-biri. Malah kebanyakkandaripada ahli sufi orang-orang yang zuhud telah mengenakan pakaian seperti ini.Dalam bahasa Arab kain kapas dipanggil

suf

, dalam bahasa Turki pula ia disebut sebagai

yün

dan bahas parsi pula ia diungkapkan sebagai

pasm

. Pakaian daripada benang bulu biri-biri ini turut menunjukkan hati yang rendah diri.(Patricia L. Baker: 1995).2

Wanita pada zaman tersebut memakai pakaian berupa seluar panjang dan baju berbelah di leher. Ketika musim sejuk pakaian-pakaian ini ditambah lagi dengan sejenis pakaian dalam atau baju dalam yang agak sempit. Sebelum meninggalkan rumah parawanita akan memakai pakaian yang menutup aurat sebelum mengenakan tudung. (SamsuAdabi Mamat: 2007)Kebiasaaanya pakaian-pakaian zaman awal Islam ini dihasilkan secara kecil-kecilan di rumah. Jarang sekali ada penghasilan pakaian secara besar-besaran yangterdapat pada zaman ini. Mereka juga sering kali mengimport kain-kain daripada kerajaanyang telah lama berdiri dalam bidang ini seperti kerajaan Rom dan Byzantin.(Anon:2008)Secara umumnya pemakaian barangan kemas adalah suatu tradisi yang diwarisisejak berzaman. Setelah kedatangan Islam, lelaki adalah dilarang dan haram memakai barang kemas yang diperbuat daripada emas dan perak. Ini tidak bermakna lelaki tidak dibenarkan langsung memakai barangan perhiasan. Nabi Muhammad sendiri memakaicincin yang diperbuat daripada gangsa dan tembaga. Cincin ini mempunyai perkataan

Muhammad

Rasul Allah

dan digunakan sebagai cop mohor. (Anon: 2008)Barang perhiasan boleh ditakrifkan sebagai sesuatu yang diperbuat daripadalogam yang boleh dicairkan dan dibentuk menjadi bahan yang baru. Logam emas dan perak adalah bahan yang paling terkenal untuk dijadikan barang perhiasan. Wanita-wanita pada zaman awal Islam turut memakai barangan kemas seperti gelang tangan, gelangtangan, rantai subang dan lain-lain lagi.2.2Zaman Umayyah dan ‘Abbasiyyah3