Read without ads and support Scribd by becoming a Scribd Premium Reader.
See Premium Plans
 
PENGENALAN
Pembangunan organisasi adalah satukonsep pengurusan pendidikan yang bertujuanmemperbaiki keadaan organisasi sekolah secara komprehensif. Pembangunan inimeliputi dimensi pengurusan, kurikulum, kokurikulum, profesionalisme guru, danhubungan komuniti, Konsep ini bukanlah satu perkara baru, Di Malaysia, konsep initelah digunakan dengan pesat pada tahun 1960-an dan 1970-an. Pada lingkungan beberapa tahun tersebut berlakunya proses pembinaan negara melalui reformasisistem pendidikan, struktur pendidikan, dan kurikulum sejajar dengan keperluan pengisian Dasar Pendidikan Kebangsaan.
 Issues in
Pembangunan organisasi sekolah terus berlaku pada tahun 1980an dan 1990-an, tetapi penekanan diberi kepada inovasi kurikulum dan petluasan penggunaankomputer dan teknologi maklumat dalam proses pendidikan. Arus pembangunandalam sistem pendidikan dalam dua dekad tersebut menjurus kepada pengisian dasar  pembangunan sumber manusia dalam konteks pelaksanaan pelbagai dasar yangdianjurkan oleh Laporan Kabinet (1979) dan Dasar Perindustrian Negara.Pada sudut makro, pembangunan sistem pendidikan telah berlaku dengan baik dan pada kadar yang menjurus kepada sasaran yang dirangkakan oleh RancanganMalaysia Pertama hinggalah Ketujuh. Namun pada sudut mikro, iaitu peringkatdalaman sekolah, banyak program pembangunan boleh dilaksanakan bagimempertingkatkan kualiti organisasi sekolah. Inovasi pengurusan bagi pembangunanorganisasi sekolah masih perlu dilaksanakan oleh semua sekolah kerana keadaanorganisasi sekolah di Malaysia masih belum setaraf dengan beberapa sekolah dinegara maju. Kekurangan usaha inovasi bagi pembangunan organisasi sekolahmungkin bersangkut-paut dengan fenomena pemusatan yang sentiasa menampilkankekuasaan birokrasi dari atas ke bawah. Namun itu hanyalah sebahagian daripada pelbagai faktor yang mengekang pembangunan sistem pendidikan di negara ini.Birokrasi ialah satu konsep pentadbiran yang menegaskan pembahagian kerjamengikut bidang, dan juga pembahagian kerja mengikut tatatingkat dantarafkedudukan jawatan dan kuasa. Birokrasi juga ditandai oleh aliran arahan danmaklumat daripada peringkat atas ke peringkat bawah dalam struktur pentadbiran.Saiz serta kompleksiti birokrasi bertambah besar mengikut peredaran masa.Sungguhpun birokrasi adalah baik sebagai satu sistem pentadbiran yang sistematik dan koheren, tetapi apa yang menjadi kemusykilan kebanyakan orang ialah semakinsaiz dan kompleksiti birokrasi bertambah, maka sernakin lambatlah pemprosesan berbagai-bagai perkara, dari hal pesanan barangan sehinggalah kepadahal kenaikangaji dan pangkat. lnilah kelemahan utama birokrasi,
Masalah Pendidikan,
Dengan kelemahan itu, kebanyakan orang mempunyai persepsi negatif terhadap birokrasi, dan beberapa konsep baru dianjurkan oleh para pentadbir yangkreatif untuk mengurangkan kecerewetan birokrasi. Antara konsep baru ialahuraipemusatan, pengurusan berasaskan organisasi setempat, dan perkasaan. Namun, pe1bagai konsep baru ini lenyap perlahan-lahan ditelan oleh gergasi birokrasi yangtidak mahu menerima perubahan dan inovasi.Artikel ini mencadangkan satu lagi inovasi baru, iaitu satu model yangmenggabungkan dan memperkukuhkan usaha pembangunan organisasi sekolah.Model ini mendorong kepada pembangunan organisasi secara penyertaan demokratik dan penggubalan strategi yang sistematik. Model tersebut ialah model dasar strategik untuk peringkat organisasi atau mikro. Model ini sesuai untuk menangani sesuatu isudasar pendidikan seperti integrasi kaum, vandalisme di sekolah, dan kelemahan muriddalam bahasa Inggeris. Birokrasi dan arahan dati pihak atasan tidak dapatmenyelesaikan isu dasar ini. Hanya pihak sekolah sendiri yang berkuasa menanganiisu yang sedemikian.Dalam konteks sistem atau organisasi yang pelbagai, dasar bermakna keputusan
 
yang dibuat oleh pihak pengurusan organisasi dengan beberapa tujuan strategik, iaitu:a) Memberi panduan ke arah sesuatu wawasan pembangunan. b) Memantapkan kedudukan organisasi dalam arus perubahan.c) Menyelesaikan masalah-masalah tertentu.d) Mendisiplinkan manusia tentang erika dan tatasusila organisasi.Dalam rnasyarakat demokrasi di Malaysia, pelbagai dasar boleh digubal olehorganisasi pada beberapa peringkat sistem pentadbiran, sama ada dalam sektor awamataupun swasta. Dalam sistem pendidikan pula, sesebuah sekolah awam sendiri bolehmenggubal dan melaksanakan pe1bagai dasar mikro mereka sendiri. Hal ini adalahkerana beberapa dasar pendidikan bersifat dinamik dan anjal, iaitu boleh diubahsuaidan anjal mengikut konteks tempat, masa, dan budaya
 Issues in Education, Volume 24,2001
18masyarakat. Namun demikian, semua dasar mikro yang dilaksanakan pada peringkatsekolah sewajamya sejajar dengan pelbagai dasar makro pada peringkat kebangsaan.Pelbagai dasar strategik dalam pengurusan berasaskan sekolah adalah beberapa dasar yang digubal oleh pihak sekolah secara kolektif, iaitu bersama guru, pentadbir, murid, dan ibu bapa untuk mencapai mana-mana empat tujuan yangdinyatakan pada perenggan kedua sebelum ini, Tujuan yang kerap menjadi sasarandasar strategik di sekolah ialah mengenai penyelesaian beberapa masalah tertentu,seperti masalah pinjaman buku teks, masalah pengangkutan murid, masalah prestasisains dan matematik yang rendah, dan masalah kelemahan penguasaan bahasaInggeris.Walau bagaimanapun, dalam konteks tujuan pembangunan sekolah, pelbagaidasar strategik boleh digubal oleh pihak sekolah, Dasar tersebut perlu berbentuk inovasi baru demi membina sckolah yang berdaya maju, progresif, dan cemerlang.Contoh dasar pembangunan ialah dasar literasi komputer, dasar pusat sumber sainsdan matematik sekolah, dasar pengajaran berpasukan, dasar pembelajaran ala kuliahuntuk menengah atas, dasar pembelajaran secara penyelidikan untuk sekolahmcnengah, dan dasar pembelajaran pemikiran logik dan kritikal untuk mencngah atas,Dalam konteks tujuan etika dan tatasusila organisasi pula, pelbagai dasar strategik berfokus kepada usaha membina warga sekolah yang berhemah mulia perludigubal. Contohnya ialah dasar kerjasama polis dengan sekolah, dan dasar penyertaan pelbagai pasukan kadet seperti kadet polis, bomba, tentera, dan bulan sabit. Matlamatdasar seperti ini ialah untuk meningkatkan disiplin murid dan guru secara terus, danseterusnya memudahkan pembinaan budaya berhemah tinggi di sekolah. Faedahnya pula ialah beban dan tanggungjawab pembinaan disiplin sekolah dipikul oleh ramai, bukannya oleh beberapa orang guru dan pengawas sekolah.
Masalah Pendidikan ,Jilid 
24,
2001
19Dalam konteks tujuan penyesuaian organisasi dalam arus perubahan pula, dasar strategik berfokus kepada menyerlahkan peranan dan organisasi dalam menghadapicabaran, persaingan, atau ancaman daripada persekitaran luar ataupun dalaman harusdifikirkan. Contohnya, dasar pembe1ajaran teknologi multimedia, dasar kehidupantanpa AIDS, dan dasar pendidikan pelbagai budaya
(multicultural education)
 bolehdigubal bagi mencapai matlamat tersebut
PROSES PEMBUATAN DASAR STARTEGIK BERASASKAN SEKOLAH
Proses bermakna penggembelingan perkara, sumber, dan tindakan untuk membuahkan hasil yang tertentu tertentu. Oleh itu, proses dasar strategik ialah penggembelingan perkara, sumber, dan tindakan untuk memperoleh hasil yangtertentu. Di sinilah letaknya konsep teras dasar, iaitu sesuatu dasar yang dilaksanakanoleh pihak pelaksana mesti mengenai kumpulan sasaran yang sewajarnya menerimafaedah. Dasar yang baik membuahkan faedah yang maksimum dalam jangka panjangkepada organisasi, dan dasar yang tidak baik ialah dasar yang tidak mendatangkan
 
faedah serta menimbulkan pelbagai masalah lain.Pembuatan dasar yang baik mesti memenuhi kriteria yang berikut:a) Penyertaan wakil-wakil yang pe1bagai. b) Pembentukan beberapa jawatankuasa.c) Perbincangan mengenai isu dasar berdasarkan pelbagai fakta.d) Perbincangan dan pen~tapan nilai utama dalam isu dasar,e) Mengenalpasti jenis dan sifat masalah di sebalik isu dasar,f) Merangka beberapa strategi alternatif tindakan untuk sesuatu masalah,g) Menjangka aras kejayaan sesuatu strategi altematif tindakan.h) Membuat anggaran kos dan faedah.Penyertaan wakil daripada pelbagai kumpulan manusia dalam sekolah adalah bersandarkan konsep demokrasi. Pandangan dan kritikan daripada pelbagai kumpulan boleh menimbulkan berbagai idea
 Issues in Education, Volume
24,
2001
20dan juga memurnikan sesuatu ketctapan dasar, atau memperbanyakkan pendekatandan strategi pelaksanaan dasar, Selain daripada itu, pelbagai kumpulan, khususnyayang terdiri daripada kumpulan sasaran akan membawa nilai, motif, dan fakta yang peIbagai dalam sesi perbincangan penggubalan dasar. Contoh kumpulan sasaran ialahguru baru, mutid nakal, kctua panitia, dan guru penasihat. Contoh nilai pula ialah nilai profesionalisme, nilai hormat, dan nilai persaingan.Pembentukan beberapa jawatankuasa teknikal bertujuan membahagikan kerjadalam komponen penggubalan dasar, pelaksanaan dasar, dan penilaian dasar perludilakukan. Sebagai contoh penubuhan beberapa jawatankuasa penting seperti jawatankuasa kewangan, disiplin, kurikulum, kokurikulum, kantin, perhubungan, penyelidikan atau penyiasatan, peperiksaan, dan Persatuan Ibu Bapa Guru (PIBG) perlu dilakukan. Penyertaan beberapa jawatankuasa tersebut boleh juga membina pemerkasaan, sumbang saran dan semangat partisipatif Perbincangan isu-isu dasar, khususnya oleh pelbagai kumpulan dan jawatankuasa, mestilah berasaskan fakta-fakra agar julat dan darjah sesuatu isu dapatdikenalpasti setepat mungkin. Hal ini boleh menolak andaian dan prejudis danseterusnya memberikan justifikasi yang kukuh bagi pelaksanaan sesuatu dasar,Antaranya ialah pelbagai persoalan penting dalam perbincangan boleh dikemukakanseperti: Apakah isunya? Berapa ramai yang terlibat? Sudah berapa lamakah isutersebut wujud? Apakah masalah di sebalik isu tersebut? Apakah faktor yangmenyebabkan isu tersebut timbul?Sesuatu dasar yang hendak digubal mestilah mempunyai matlamatnya danseterusnya nilai penting di sebalik matlamat berkenaan, Misalnya, matlamat membinasekolah yang selamat berkait dengan nilai seperti kebersihan, kecermatan pemeriksaan penggunaan e1ektrik, pemadam api, bahan makanan, dan kepekaanterhadap aduan yag diterima. Matlamat meningkatkan kefasihan bahasa Inggeris pula berkait dengan nilai komersial, ketrampilan diri, dan globalisasi. Nilai yang dikenal pasti menjadi panduan keutamaan pada masa memilih
Masalah Pendidikan, Jilid 
24,
2001
25Rajah 1 di atas menunjukkan model kitaran dasar strategik, yang mempunyaitiga peringkat asas, iaitu peringkat penggubalan dasar, peringkat pelaksanaan dasar,dan peringkat penilaian dasar. Petingkat penggubalan ialah petingkat yang paling besar dan rumit, dan peringkat ini meliputi aspek perbincangan isu dasar hinggalahkepada penaksiran kejayaan pelaksanaan dasar. Aspek mengenal pasti masalah dan pelbagai faktor berkaitan memerlukan ketelitian agar pelaksanaan dasar mengenaisasarannya. Selain daripada itu, strategi pelaksanaan juga memerlukan ketelitian agar  prosedur kerja boleh dibuat secara berperingkat-peringkat dan sistematik. Strategidiperolehi melalui analisis SWOT
(Strength, Weakness, Opportunities, Threats)
Search
Search History:
Searching...
Result 00 of 00
00 results for result for
  • p.
    • Notes
    Load more