/  5
 
Salba dezagun “bat” (eranskinak)
Juan Garzia Garmendia – http://www.eizie.org/2tzul
LEHEN ERANSKINA
-a
eta
bat 
lotura perpausetan
a)
 Bat 
hartzen ez dutenak (erreferentzia-funtziorik gabeko
 –a
)
Adjetibozko atribuzioa (nolakotasunezko sailkatze hutsa)es joven/listois young/smartgazte(a)/argi(a) daIzenezko atribuzioa (kategoriazko sailkatze hutsa)Bizitza amets(a) da.Arbia janari(a) da.Izenezko atribuzioa (rolezko sailkatze hutsa)es cantante (de jazz)is
a
 
(jazz) singer (jazz-)kantari(a) da b)
 Bat 
hartzen dutenak 
Erreferente zehaztugabeko atribuzioa [izena (+adjektiboa) +
bat 
]es
un
(joven) cantante (que conozco, muy interesante)is
a
(young) singer (I know, very exciting)(ezaguten dudan) kantari (oso interesgarri)
bat
da(ezaguten dudan) kantari
bat
(, oso interesgarri
a
)Bereiztekoak dira, jakina, sail honetakoa eta aurrekoa:Kantari
bat
da.Kantari(
a
) da.Izen abstraktuekin, hurbilago egoten dira biak, nahiz ez izan gauza bera:[La vida es (un) sueño].Bizitza amets(
a
) da.Bizitza amets
bat
da.
 
Salba dezagun “bat” (eranskinak)
Juan Garzia Garmendia – http://www.eizie.org/2tzul
Erreferentzia-funtzio arrunteko
 –a
daramanak, bestalde, aurrekoaren forma bera du(hortik esanahi-lehia):Kantari
a
da. [Es el cantante].Kantari(
a
) da. [Es cantante].Erreferenteak adierazteko orduan, bada, finkoa da
bat 
zehaztugabearen eta
 –a
zehaztuaren arteko bereizkuntza:Kantari
bat
da. [Es un cantante].Kantari
a
da. [Es el cantante].Erreferentzia-funtziorik gabeko
 –a
horiek sartzen dira tartean, ordea, bai rolensailetik eta bai, batez ere, nolakotasunezkoen sailetik:Kabareteko kantaria da. [Es el cantante de cabaret].Kabareteko kantaria da. [Es cantante de cabaret].Indar ahula da. [Es la fuerza débil].Indar ahula da. [Es (una) fuerza débil]. Nolakotasunezko halako atributuetan, erabat desorekatua da enfasia sintagmaren barruan. Izena (
indar 
) oinarri bat baino ez da adjektiboa emateko (
ahul 
):(Indar) AHULA da.Horixe da, eta ez besterik,
izen+adjektibo
atributu-multzoetan
 –a
agertzekoarrazoia:
nolakotasun
aren adierazpidea nagusitzea.Egiturak egitura, bada, nolakotasuna nagusi nabarmen denean, (
bat 
>
-a
zilegi etaohiko, baina ez nahitaezkoa hizkera guztietan):Es una persona excelente. / Pertsona bikaina da.Es una (verdadera) pena/maravilla. [cosa penosa/maravillosa] / (Kontu) penagarria/zoragarria da.Es un (perfecto) burro/cerdo. [un tío que se comporta como tal] / Asto/zerri hutsada.Erreferentearen deskripzioa nagusitzen bada, aldiz, ulerbide okerra emango luke(
bat 
>
-a
) egiteak:Es
un
arbusto africano de flores rojas. / Es
el
arbusto africano de flores rojas.Afrikako zuhaixka lore gorriko
bat
da. / Afrikako zuhaixka lore gorriko
a
da.
 
Salba dezagun “bat” (eranskinak)
Juan Garzia Garmendia – http://www.eizie.org/2tzul
Efektua berdina da deskripzioa generikoa izan zein ez:Es
un
arbusto africano que me regalaron ayer. / Es
el
arbusto africano que meregalaron ayer.Atzo opari egin zidaten Afrikako zuhaixka
bat
da. / Atzo opari egin zidatenAfrikako zuhaixk 
a
da.Askotan, banaturik eman daiteke deskripzioa (
bat 
dela aurkezle, eta komunztadurahutsezkoak, berriz,
-a
gehituak):Es un arbusto africano (de flores rojas)(,) que crece muy rápido.Es un arbusto africano (de crecimiento rápido y flores rojas)(,) que me regalaronayer.Afrikako zuhaixka
bat
da(, lore gorriko
a
), bizkor-bizkor hazten dena.Afrikako zuhaixka
bat
da(, bizkor hazteko
a
eta lore gorriko
a
), atzo opari eginzidaten
a
.Generikotasunaren eragina ere ezin ukatuzkoa da, baina ez bereziki atributuetan.Interpretaziorik naturalenak, beraz, hauek izaten dira (pluralean ere berdintsu):Gezurra
esaten
duen kazetariak [kazetari (generiko) batek, halako kazetariak] paperezko kartzela
merezi du
.Gezurra
esan
duen kazetaria [kazetari (zehatz) bat] paperezko kartzelan
sartuomen dute
.Gezurra
esaten
duten kazetariek [halako kazetariek] paperezko kartzela
merezidute
.Gezurra
esan
duten kazetariak [kazetari (zehatz) batzuk] paperezko kartzelan
sartuomen dituzte
.Antonomasiak ere eragiten du
 –a
moldearen alde:Otsoa dabilela entzun dugu.Etxea erosi dute.Deskripzioa nagusitu ahala, ordea, bitasuna dugu (
 zein/nolako
):Milioi erdiko etxea erosi dute. [etxe hori / halako etxea]Berrogei hazbeteko telebista erosi dute. [telebista hori / halako telebista]Deskripzioa banaturik, zalantza gutxiago (antonomasiaz baztertzen da halakoetan
bat 
lehen zatian):Etxea erosi dute, milioi erdikoa.Telebista erosi dute, berrogei hazbetekoa.

Share & Embed

More from this user

Add a Comment

Characters: ...