Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
2Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
โอ่งราชบุรี

โอ่งราชบุรี

Ratings: (0)|Views: 498 |Likes:
Published by chutwan umsart

More info:

Published by: chutwan umsart on Mar 29, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF or read online from Scribd
See more
See less

05/12/2014

pdf

 
 
 โอ่งราชบุรี
 
webmaster
20
.
. 48 
เวลา
22:54:48
 
จังหวัดราชบุรีมีสิ งที เป็นเอกลักษณ์น่าสนใจอย่  มากมาย เช่น การทอผ้าซิ น การ
 
ผลิตเครื องทองเหลือง เป็นต้น แต่สิ งหนึ งที จะขาดเสียมิ ได้เลยเมื อกล่าวถึงจังหวัดราชบุรี ก็คือ การปั  นโอ่
 
มังกร
 
การปั  นโอ่งมังกรและเครื องปั  นดินเผาของชาวราชบุรีเป็นอุตสาหกรรมพื  นบ้าน ที มีชื อเสียงมาก คนทั วไป ทั  งชาวไทยและชาวต่างประเทศต่างก็ชื นชอบ ขั  นตอนในการผลิตโอ่
 
การผลิตโอ่งมังกรของจังหวัดราชบุรีนี  มีกรรมวิธีการผลิตอย่  ด้วยกัน ๕ ขั  นตอนดังต่อไปนี  
.
การเตรียมดิ
 
การเตรียมดิน ดินที ราชบุรีที มีชื อเสียงนั  น อย่  ที ตำาบลหลุมดิน อำาเภอเมือง โดยดินที นำามาใช้ ในการปั  นโอ่
 
คือ ดินเหนียว เมื อได้ดินมาแล้ว ในขั  นตอนแรกจะต้อง มีการหมักดินเสียก่อน ประมาณ ๒
-
๓ วัน เมื อดินอ่อน
 
ตัวดีแล้ว จึงนำาดินจากบ่อหมักดินขึ  นมาพักไว้ เพื อรอเข้าเครื องนวด จากนั  นจึงนำาดินมาเข้าเครื องนวด โดย ต้องมีการผสมทรายละเอียดลงไปด้วยเพื อไม่ ให้ดินที จะใช้  นโอ่งอ่อนตัวจนเกินไป
 
เครื องนวดดินจะทำาการนวด และคลุกเคล้าดินเหนียวกับทรายเข้าด้วยกัน จนดเหมือนเป็นเนื  อเดียวกัน ซึ 
 
ดินเหนียวที ได้ ในขั  นตอนนี   จะมีลักษณะพอเหมาะ ไม่เหลวหรือแข็งจนเกินไป
 
เมื อดินที ผสมออกมาจากเครื องเรียบร้อยแล้ว ช่างจะต้องทำาการตัดแบ่งดินเป็นก้อนๆ เพื อความสะดวกใน
 
การนำาไปปั  นเสียก่อน โดยใช้เครื องมือที เรียกกันว่าเหล็กตัด เหล็กตัดจะมีลักษณะเป็นเหล็กเส้นกลม นำามา
 
 โค้งเป็นรปตัวย ซึ งมีลักษณะคล้ายกับคันเลื อยฉลุ แต่มีขนาดใหญ่และกว้างกว่า ที ปลายของเหล็กจะขึงลวด
 
 ไว้จนตึง ซึ งเวลาตัดดินจะนำาเส้นลวดนี  ไปตัดแบ่งดินจากกองใหญ่ ให้เป็นกองที มีขนาดเหมาะสมในการปั  น
 
จากนั  นช่างจะนำาดินที ตัดแล้วมาคลึงบนพื  น ซึ งดินที คลึงเสร็จเรียบร้อยแล้ว จะมีลักษณะคล้ายกับบาตรพระ
 
นอกจากนี  จะมีการโรยทรายละเอียดลงบนพื  นที คลึงดินด้วย เพื อให้ง่ายต่อการคลึงและไม่ทำาให้ดินติดพื  น
 
เมื อช่างคลึงดินเสร็จเรียบร้อยแล้ว ก็จะนำาดินที คลึงแล้วไปพักไว้ เพื อรอการขึ  นรปโอ่งต่อไป
.
การขึ  นร
 
เครื องมือที สำาคัญและจำาเป็นมากในการขึ  นรป ก็คือ แป้นหมุน แป้นหมุนเป็นไม้กลมๆ มีแกนตรงกลางหมุ
 
 ได้รอบตัว มีทั  งแบบหมุนด้วยมือ ใช้เท้าถีบ หรือจะเป็นแบบหมุนด้วยเครื องจักรไฟฟ้าก็ ได้ ในการขึ  นร
 
นอกจากช่างปั  นแล้ว จะต้องมีผ้  ช่วย ซึ งก็คือ คนเตรียมดินนั นเอง คนเตรียมดินจะเป็นผ้  ยกดินที ใช้ขึ  นตัวโอ่
 
วางบนแป้นหมุน จากนั  นช่างปั  นก็จะเปิดเครื องจักร เพื อให้แป้นหมุน ช่างก็จะใช้มือทั  งสองข้างประคองดินให้
 
เป็นรปร่างตามที ต้องการ เมื อได้ขนาดและรปร่างของโอ่งตามที ต้องการแล้ว ก็จะบังคับให้แป้นหยุดหมุ
 
จากนั  นจึงยกโอ่งลงจากแป้นหมุนโดยการใช้เส้นตัดก้นโอ่งที อย่  ติดกับแป้นหมุนเสียก่อน หากโอ่งมีขนาดเล็
 
ช่างปั  นอาจจะยกลงจากแป้นหมุนเอง แต่หากโอ่งมีขนาดใหญ่ ช่างปั  นอาจจะช่วยกับคนเตรียมดินในการยก
 
 โอ่งลงจากแป้นหมุนก็ ได้
 
 โอ่งที ยกลงจากแป้นหมุนเรียบร้อยแล้ว จะยังมีความาอ่อนตัวอย่  ดังนั  นรปร่างของโอ่งอาจบิดเบี  ยว ทำาให้
 
 โอ่งเสียรปทรงได้ ผ้  ช่วยช่างปั  นโอ่ง จึงต้องใช้ห่วงไม้สองห่วงมาช่วยบังคับรปทรงโอ่งไว้ ห่วงไม้ที ใช้บังคับร
 
 โอ่งนี  ไม่มีชื อเรียกเป็นภาษาไทย แต่ ในภาษาจีน เรียกว่
"
 โคว
"
แปลว่า ห่วงนั นเอง สำาหรับโอ่งที ปั  นเสร็
 
เรียบร้อยแล้วนี   จะมีเฉพาะตัวโอ่งและโอ่งเท่านั  น ยังไม่มีปากโอ่ง เมื อยกโอ่งลงจากแป้นหมุนแล้ว ก็จะนำา
 
 โอ่งไปผึ งลมไว้ที ลาน รอให้ โอ่งหมาด เพื อเตรียมที จะขึ  นปากโอ่งต่อไป ซึ งในการขึ  นปากโอ่งจะต้องรอการ
 
ขึ  นรปโอ่ง ให้ โอ่งมีจำานวนมากพอกับที ต้องการเสียก่อน จากนั  นจึงนำาโอ่งทั  งหมดไปขึ  นปากโอ่งทีเดียว
 
 
การขึ  นปากโอ่งจะนำาตัวโอ่งยกวางลงบนแป้นหมุนอีกครั  งหนึ ง แต่แป้นหมุนที ใช้ ในการขึ  นปากโอ่งนี   เป็น
 
แป้นหมุนที ใช้มือบังคับ และใช้แรงคนหมุน ช่างขึ  นปากโอ่งจะใช้ดินที คนเตรียมดินทำาเป็นเส้นไว้แล้ว มาวาง
 
วนรอบคอโอ่ง แล้วใช้มือหมุนหรือใช้เท้าถีบแป้นหมุนก็ ได้ มือทั  งสองข้างก็คอยบีบดินให้ติดกันกับคอโอ่
 
และคอยแต่งให้เป็นปากโอ่ง พอแต่งปากโอ่งจนเกือบจะได้ท ี ช่างก็จะใช้ฟองนำ  าชุบนำ  าพอหมาดๆ ปาดวนไป
 
รอบปากโอ่งอีกครั  งหนึ ง เป็นการช่วยให้ปากโอ่งเรียบ จากนั  นก็ยกโอ่งไปผึ งลมไว้ที ลาน
 
 โอ่งจะมีหลายแบบด้วยกัน การปั  นโอ่งบางประเภทเมื อติดปากโอ่งเรียบร้อยแล้ว ก็รอเขียนลายได้เลย เช่
 
 โอ่งเจ็ด แต่ โอ่งบางประเภทต้องมีการติดห โอ่งด้วย เช่น โอ่งพม่าหรือโอ่งมอญ เป็นต้น โดยการติดห โอ่งนี  มี ลักษณะคล้ายคลึงกับการติดปากโอ่
.
การเขียนลาย
ก่อนการเขียนลายจะต้องมีการแต่งผิวโอ่งให้เรียบ และแต่งรปทรงของโอ่งให้ดีเสียก่อน โดยใช้ ไม้ตี ละ
ฮวยหลุฮวยหลุบเป็นเครื องมือชนิดหนึ งทำาด้วยดินเผา มีลักษณะเหมือนลกประคบ มีลักษณะกลมมน มี
 
ที จับอย่  กลางลก ใช้เพื อรักษารปทรงของโอ่ง เวลาตี โอ่งคนตีจะใช้ฮวยหลุบรองผิวโอ่งด้านใน ส่วนด้านนอก
 
ของโอ่งก็ ใช้ ไม้ตีตี โอ่ง เมื อแต่งผิวโอ่งจนทั วทั  งใบแล้ว จึงนำาไปเขียนลายต่อไป ช่างเขียนลายส่วนใหญ่มักจะ
 
เป็นหญิง อาจะเปนเพราะต้องอาศัยความใจเย็นและความประณีต ส่วนสิ งที จะนำามาใช้ ในการเขียนลายโอ่
 
นั  น เป็นดินเหนียวนำามาผสมกับดินขาวที ร่อนพิเศษให้มีเนื  อที ละเอียดมาก จากนั  นนำาดินที ผสมกันนี  มานวด
จนนิ ม ดินนี  เรียกว่ดินติดดอก เม อจะเริ มเขียนลาย ช่างก็จะนำาโอ่งที แต่งผิวเรียบร้อยแล้วมาวางบนแป้น
 
หมุนที หมุนด้วยมือ แล้วจึงใช้ดินติดดอกปั  นเป็นเส้นเล็กๆ ป้ายติดไปที โอ่งสามตอนเพื อแบ่งโอ่งออกเป็นสาม
 
ช่วง คือ ช่วงปากโอ่ง ตัวโอ่ง และเชิงล่างของโอ่ง เนื องจากแต่ละช่วงจะติดลายไม่เหมือนกั
 
ช่วงปากโอ่งจะนิยมติดลายดอกไม้หรือลายเครือเถา เพื อความสะดวก รวดเร็วและความเป็นระเบียบ
 
สวยงาม ช่วงตัวโอ่งนิยมเขียนเป็นรปมังกร บางครั  งก็เป็นตัวมังกรแบนๆ แต่บางครั  งส่วนที เป็นหัวมังกร จะ
 
  นนนออกมาทำาให้ดมีชีวิตชีวามากขึ  น ส่วนช่วงเขิงด้านล่างของโอ่ง ช่างจะติดลายแบบเดียวกันกับช่วงปาก
 
 โอ่ง แต่จะเป็นแบบง่ายๆ นอกจากใช้มือในการวาดลายอย่างชำานาญแล้ว ช่างเขียนลายยังมีอุปกรณ์อื นๆ ซึ 
 
นอกจากจะช่วยให้การวาดลายเป็นไปอย่างสะดวกรวดเร็วมากขึ  นแล้ว ยังช่วยให้ผลงานที ออกมาสวยงาม
 
มากขึ  นอีกด้วย เช่น การใช้แผ่นเหล็กที ดัดเป็นรปคลื นช่วยในการทำาลายมังกร การใช้หวีช่วยในการทำาครี
 
มังกร เป็นต้
 
แต่ ในบางครั  งลกค้าก็สั งโอ่งแบบที ไม่มีลวดลาย ซึ งก็ ไม่ต้องเขียนลวดลายลงบนโอ่ง นอกจากจะใช้ดินติ
 
ดอกปั  นแต่งแล้ว ยังสามารถเขียนลายโอ่ง โดยใช้พ่  กันจีนจ่ ุมนำ  าเคลือบเขียนลายโอ่งได้อีกด้วย การเขียน
 
ลายโอ่งแต่ละใบนั  น จะใช้เวลาในการเขียนลายแตกต่างกัน ขึ  นอย่  กับลายของโอ่งและขนาดของโอ่
.
การเคลือบ
 
สำาหรับนำ  าที ใช้ ในการเคลือบโอ่งก็คือ นำ  าโคลนผสมกับขี  เถ้า ซึ งจะใช้เถ้าจากอะไรก็ ได้ ในโรงงานทั วไปมักจะ
 
 ใช้เถ้าที ได้จากการเผาโอ่งนั นเอง แต่หากเป็นขี  เถ้าที ได้จากกระดกสัตว์เมื อนำามาผสมเป็นนำ  าเคลือบแล้
 
นำาไปเผาจะได้ โอ่งที ลวดลายสัสันสดใสกว่านำ  าเคลือบจากขี  เถ้าที ได้จากพืช แต่ก่อนที จะนำาขี  เถ้าไปผสมกั
 
กับนำ  าโคลนจะต้องนำาขี  เถ้าไปร่อนจนละเอียดเสียก่อน และเมื อผสมออกมาเรียบร้อยแล้ว จะทำาให้ ได้นำ  า
 
เคลือบที ละเอียดในการเคลือบโอ่ง จะนำาโอ่งไปวางหงายในกระทะใบบัว ใช้นำ  าเคลือบราดให้ทั วด้านในโอ่
 
ก่อน จากนั  นยกโอ่งควำ าลงในกระทะนั  น ตักนำ  าเคลือบมาราดรดผิวนอกจนทั ว จึงยกขึ  นแล้วนำาไปวางหงาย
 
ผึ งลมไว้ ในกระทะใบบัวจะมีนำ  าเคลือบอย่   ช่างก็จะนำานำ  าเคลือบที เหลืออย่  นี  ผสมรวมกับนำ  าเคลือบที เตรียมไว้
 
ตั  งแต่ต้น แล้วนำาโอ่งใบใหม่มาใส่กระทะแล้วก็ทำาการเคลือบ ตามวิธีข้างต้นต่อไปเรื อยๆ แต่การเคลือบโอ่งนี  
 
เราจะเคลือบเฉพาะโอ่งที ติดลายเท่านั  น โอ่งที เคลือบแล้วจะทำาให้เกิดสีสวยเป็นมัน เมื อเผาเสร็จออกมา
 
นอกจากนี  นำ  าเคลือบยังช่วยสมานรอยแผลและรระหว่างเนื  อดิน ทำาให้นำ  าไม่ซึมออกจากโอ่งเมื อนำาไปใช้อี
 
ด้วย เมื อเคลือบเสร็จแล้วช่างก็จะขนโอ่งทั  งหมดไปที เตาเผาโอ่ง เพื อทำาการเผาโอ่งต่อไป
.
การเผา
เป็นกรรมวิธีขั  นสุดท้ายของการทำาโอ่ง เตาเผาฌอ่งจะเป็นเตาที ก่อด้วยอิฐเป็นรปยาว เรียกว่เตาอ โมงค์
 
ด้านข้างเตาด้านหนึ งจะเจาะเป็นช่องประต เพื อใช้เป็นทางนำาโอ่งหรือภาชนะดินเผาอื นๆ เข้าไปเผา และเป็น
 
ทางขนโอ่ง หรือภาชนะดินเผาอื นๆ ที เผาเสร็จแล้วออกจากเตา ส่วนด้านข้างเตาอีกด้านหนึ งจะก่ออิฐเรียบ
 ไปตลอด ด้านบนของเตาจะเจาะร ไว้เป็นระยะๆ เพื อใช้ ใส่ฟืนเป็นเชื  อในการเผา รที เจาะไว้นี  เรียกว่ตา
 
หรืตาไฟ จะมีตาอย่  รอบเตาทั  งสองด้าน เตาหนึ งๆ นั  นจะมีช่องประตและตามากน้อยแค่ ไหน ก็ขึ  นอย่  กั
 
ขนาดของเตา เช่น เตาที มี ๔ ช่อง ประตก็จะทำาตาไว้รอบเตา ๗๐ ตา ปลายด้านหนึ งของเตาอุ โมงค์จะใช้เป็น
 
เตาสำาหรับก่อไฟ ส่วนปลายอีกด้านก็จะเป็นก้นเตา ใช้เป็นปล่องสำาหรับระบายควันออกจากเตา เมื อจะเผา
 
 โอ่งนั  น จะต้องเปิดประต นำาโอ่งที จะเผาเรียงเข้าในเตา เผาให้เต็มจากนั  นปิดประตด้วยอิฐชนิดเดียวกับที ใช้
 
ก่อเตา ใส่เชื  อไฟตามตาที อย่  รอบๆ เตาจนเต็ม แล้วจึงก่อไฟทีปากเตา
 
อากาศร้อนจะวิ งจากปากเตาไปส่  ก้นเตาซึ งเย็นกว่า อากาศร้อนก็จะลอยออกไปทางก้นเตา จึงทำาให้เกิดแรง
 
ดดขึ  นภายในเตา ความร้อนจากปากเตาก็จะวิ งเข้ามาในเตา เมื อพบกับเชื  อที ใส่เอาไว้ก็เกิดการลุกไหม้ทั วทั  ง
 
เตา การเผานี  จะปล่อยไว้ ให้ลุกไหม้ติดต่อกันนาน ๒ วัน เมื อถึงวันที สามไม่ต้องเติมเชื  อไฟอีก ไฟก็จะค่อยๆ
 
มอด ปล่อยทิ  งไว้ ๑๐ ถึง ๑๒ ชั วโมง ความร้อนในเตาก็เกือบหมดไป จึงเปิดช่องประตเตา นำาโอ่งและภาชนะ
 
ที เผาออกมา คัดแยกโอ่งและภาชนะที สมบรณ์ทุกอย่างไว้ คือ จะมีความมันวาวมีสีนำ  าตาลแก่อมเขียวและมี
 
ลวดลายสุกปลั ง จากนั  นจึงนำาไปจำาหน่ายได้ ส่วนโอ่งและภาชนะที ชำารุด เช่น มีสีด้านทึบ ลวดลายไม่เด่นชั
 
 
 
จะมีการตรวจสอบสภาพและแยกไว้เป็นระดับ แต่หากโอ่งมีความเสียหายมากต้องนำาไปทุบทำาลาย แต่อาจ
 
นำาไปใช้ประโยชน์ คือ ถมที ได้
 
เส้นทางเข้าส่  ตัวเมืองราชบุรีนั  น มี โรงงานปั  นโอ่งมังกรอย่  หลายแห่ง เฉพาะในตัวเมืองราชบุรี ก็มี โรงงาน
 
สถานที ผลิตและจำาหน่ายมากถึงประมาณ ๔๐ แห่งเลยทีเดียว ซึ งโรงงานผลิตโอ่งที มีชื อเสียงและน่าสนใจมี ดังต่อไปนี  
 
 โรงงานรัตนโกสินทร์
1
อย่   ในเขตอำาเภอเมือง เปนโรงานใหญ่มีการผลิตและจัดจำาหน่ายเป็นอุตสาหกรรม
 
พื  นบ้านครบวงจร
 
 โรงงานราชาเซรามิค ตั  งอย่  ที ถนนทรงพล อำาเภอบ้านโป่ง
 
 โรงงานเยี ยมศิลป์ ตั  งอย่  ถนนเพชรเกษม อำาเภอเมือง
 
 โรงงานสยามราชเครื องเคลือบ ตั  งอย่  ที ถนนเพชรเกษม อำาเภอเมือง
 
 โรงงานรัตนโกสินทร์๒ อย่  บริเวณใกล้เคียงกับโรงงานรัตนโกสินทร์๑ เนื องจากเป็นโรงงานสาขาที สองของ
 
 โรงงานรัตนโกสินทร์
 
 โรงงานเถ้าฮงไถ่ ตั  งอย่  ที ถนนนเจดีย์หั
- - - - -- -- - - - - - - - - - - - - -- -- - - 
ขอขอบคุ
:
กรมประชาสัมพันธ์ เอื  อเฟื  อข้อม
 
ที มา
เวบบอร์ดของ
SIAM-HANDICRAFTS.com SHOP
ซึ งได้จัดทำาขึ  นทั  ง
3
เวบบอร์ดนี   ได้สร้างขึ  นเพื อแสดง
 
ข่าวสารต่าง ๆ
 
จากทุกแหล่งข่าว ซึ งทางร้านได้นำาเสนอต่อท่านผ้  มีอุปการะคุณแบบทางเดียว โดยได้แยกลักษณะของข่าวสาร
 
ตามที ได้กำาหนดไว้ ในคำาอธิบายของแต่ละห้อง
 
การให้บริการนี   เป็นบริการพิเศษแก่ลุกค้าและผ้  เข้ามาเยี ยมชมเว็บไซต์นี   เพื อเผยแพร่ความร้   ข้อมล ข่าวสาร
 
ที เป็นประโยชน์ต่อการดำาเนินธุรกิจ ให้แก่ผ้  ประกอบการและบุคคลทั วไป เพื อความรอบร้   บนพื  นฐานเศรษฐกิจพอ เพียง
 
 โดยไม่หวังผลในการโฆษณา หรือ การประชาสัมพันธ์ ให้แก่หน่วยงานใด

Activity (2)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->