Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Kazimierz Moczarski-Rozmowy z Katem

Kazimierz Moczarski-Rozmowy z Katem

Ratings: (0)|Views: 65|Likes:
Published by Daria

More info:

Published by: Daria on Apr 03, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/12/2014

pdf

text

original

 
Moczarski Kazimierz
Rozmowy z katem
O KAZIMIERZU MOCZARSKIM (Andrzej Szczypiorski)Po zakończeniu II wojny światowej władzę w Polsce objął rząd komunistyczny.Wypełniając dyrektywy Stalina, podjął bezlitosną walkę z niezależnymi,narodowymi ośrodkami. Rozpoczęły się prześladowania żołnierzy i oficerów AK,którym udało się uniknąć śmierci z rąk Niemców. Więzienia zapełniły sięnajlepszymi i najdzielniejszymi bojownikami walk z nazistowską przemocą.Niewiarygodna perfidia Stalina podsunęła mu pomysł, niepojęty dla ludziwychowanych w normalnym, demokratycznym świecie. Uznał on za właściwe, by ludzi,którzy w szeregach AK walczyli z hitlerowskimi Niemcami, traktować jakosojuszników nazizmu. Oficjalna propaganda nazywała najlepszych patriotówfaszystami i pachołkami Gestapo. Oskarżano ich o współpracę z wrogiem i zdradęnarodu polskiego. Na podstawie sfabrykowanych oskarżeń skazywani byli na śmierćlub długoletnie więzienie.Procesy toczyły się w trybie niejawnym, a oskarżeni nie mieli prawa do obrony.Pod wpływem fizycznych i duchowych udręk wielu wybrało samobójstwo. Inniprzyznawali się do niepopełnionych przestępstw, byle położyć kres cierpieniom.Ludzie ci przeszli przez piekło.Jednym z nich był Kazimierz Moczarski. 18 stycznia 1946 roku został skazany na10 lat więzienia. Na mocy amnestii z roku 1947 kara ta została zmniejszona dolat pięciu. W końcu listopada 1948 roku poddano go "piekielnym przesłuchaniom" wwięzieniu mokotowskim w Warszawie. Trwały ponad dwa lata. Ponieważ Moczarski byłczłowiekiem niezłomnego charakteru, dręczono go ze szczególnym okrucieństwem.Oprawcy byli bezsilni wobec jego męstwa i to potęgowało ich wściekłość. Abypognębić i złamać moralnie Moczars-kiego, umieścili go w jednej celi z generałemSS Jurgenem Stroopem.Stroop należał do osławionych, najbardziej brutalnych dowódców SS. Ciążyły nanim zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciw ludzkości. Był katem warszawskiegogetta, gdzie 19 kwietnia 1943 roku wybuchło powstanie. Na jego rozkaz setkitysięcy Żydów wysłano do obozów zagłady, dziesiątki tysięcy wymordowano wruinach zdobytego getta. Schwytany po wojnie przez Amerykanów, został wydanywładzom polskim. W Warszawie czekał na proces. 23 lipca 1951 roku został skazanyna śmierć, a 6 marca 1952 roku stracony na szubienicy.Stalinowscy dręczyciele wtrącili Kazimierza Moczarskiego właśnie do celi tegoczłowieka.Tak oto powstała sytuacja niemal szekspirowska. Przez 9 miesięcy, od 2 marca do
1
 
11 listopada 1949 roku, w jednej celi przebywali dwaj śmiertelni wrogowie.Generał SS, który miał na sumieniu setki tysięcy niewinnych ofiar, i oficer polskiego podziemia, który przez pięć lat walczył z nazizmem w obronie swejojczyzny i elementarnych zasad człowieczeństwa. Stalinowska brutalność i brakskrupułów postawiły między nimi znak równości. Niewątpliwy morderca Stroop stałsię towarzyszem niedoli człowieka, który nie popełnił najbłahszego występku izawsze był odważnym, ofiarnym patriotą. Stalinowcy sądzili, że to właśnieMoczarskiego duchowo złamie. Nie udał się jednak diabelski plan. Moczarskiprzetrwał i tę torturę!18 listopada 1952 roku został przez Sąd Wojewódzki w Warszawie skazany na karęśmierci. "Przez dwa i pół roku w każdej chwili czekałem na kata" - piszeMoczarski. W listach do Sądu Najwyższego relacjonuje przejmujące metody śledcze,wymienia 49 rodzajów udręk fizycznych (przez 14 miesięcy przebywał w ciemnejizolatce).W marcu 1953 roku umarł Stalin. Stalinizm wszedł w stadium kryzysu. Wpaździerniku tego roku Moczarski został ,,ułaskawiony" i skazany na dożywotniewięzienie. Wyrok ten zakomunikowano mu jednak dopiero po dwu i pół latach.Jlirgen Stroop został stracony. W lutym 1956 roku na słynnym XX Zjeździe KPZRChruszczow ujawnił zbrodnie Stalina. Rozpoczęła się "odwilż". Adwokaci Moczar-skiego podjęli starania o rewizję wyroku. On sam został zwolniony z więzienia wkwietniu 1956 roku. Był jednak przeświadczony, że to nie koniec jego sprawy.Domagał się pełnego uniewinnienia i rehabilitacji, prostej ludzkiejsprawiedliwości. W grudniu 1956 roku toczył się w Warszawie kolejny procesMoczarskiego, którego celem była publiczna i ostateczna rehabilitacja. ,,W tejsali nie jestem oskarżonym - to ja oskarżam!" - powiedział wówczas Moczarski.W wyroku z dnia 11 grudnia 1956 roku sąd orzekł, że oskarżenie i skazanieMoczarskiego oparte było na fałszywych dowodach, że skazany poddawany był przezwiele lat uwięzienia torturom i udrękom, że jest on ofiarą stalinowskiejtyranii.Moczarski został całkowicie uniewinniony. Sąd w uzasadnieniu podkreślił, że jegopostawa jako człowieka i Polaka zasługuje na najwyższy szacunek i uznanie.IIOd 1957 roku Moczarski pracował w Warszawie jako dziennikarz. Wiele czasu ienergii poświęcał problemom społecznym, głównie kwestii walki z alkoholizmem. W1971 roku rozpoczął pisanie Rozmów z katem. Opublikował to dzieło w odcinkach nałamach miesięcznika literackiego "Odra" we Wrocławiu. Wywołało ono natychmiastżywy oddźwięk Czytelników. W tym okresie postalinowska ,,odwilż" w krajachkomunistycznych była już przeszłością. Znów dochodziły do głosu tendencjetotalitarne. W Polsce wzrastała rola policji politycznej. Rok 1956, kiedysprawiedliwość odniosła zwycięstwo nad stalinizmem, należał do historii.Kazimierz Moczarski zmarł jesienią roku 1975. W tym czasie jego książka Rozmowyz katem złożona w wydawnictwie PIW w Warszawie czekała na decyzję władz. Gronoprzyjaciół zmarłego, ludzie, którzy nierzadko nawet się osobiście nie znali,
2
 
czynili zabiegi, by Rozmowy, ten jedyny w swoim rodzaju dokument historyczny,trafiły jednak do rąk Czytelników. Ludzi tych jednoczyła znajomość z Moczarskimi przekonanie, że jego śmierć nie może stanowić końca tego wyjątkowego losu.Są dwie odrębne kwestie związane z książką Moczarskiego.Sprawa pierwsza, to treść i znaczenie samego dzieła. Sprawa druga, to osobaautora, jego postawa, charakter i przekonania. Książka ta powstała w mroku. Aprzecież jest prześwietlona od pierwszej do ostatniej strony światłem tejwyjątkowej osobowości. Dla skołatanej, chorej Europy naszych czasów mogą byćRozmowy z katem drogowskazem człowieczeństwa.Heinrich Boli w przedmowie do Archipelagu Gulag mówił o ,, boskiej goryczySołżenicyna". W odniesieniu do dzieła Moczarskiego trzeba mówić o świętości itragizmie losu ludzkiego ujętego w tryby totalizmów. Czytelnik powinien sobieuświadomić, że los Kazimierza Moczarskiego nie był wcale wyjątkowym losem wpołowie naszego stulecia. W gruncie rzeczy, w kategoriach historycznegoobiektywizmu, był to los nawet dość typowy. Moczarski należał do tej olbrzymiejrzeszy Polaków, którym nic nie zostało oszczędzone.Wyjątkowość tego człowieka, jego wielkość, wynika - jak w antycznych tragediach- z postawy, ze sposobu, w jaki swój los przyjął, udźwignął i przezwyciężył.IIIKiedy we wrześniu 1939 roku wybuchła wojna, Moczarski był młodym prawnikiem idziennikarzem. Sądzę, że nie odznaczał się wtedy niczym szczególnym, bo w tamtymświecie, w którym ludzie nie byli wystawieni na ciężkie próby, można byłoprzeżyć wiele lat nie mając nawet pojęcia o istnieniu piekła. Na pewno był jużwtedy Moczarski człowiekiem prawym, o skrystalizowanych poglądach. Należał dozałożycieli Klubu Demokratycznego w Warszawie, organizacji o wyraźnie postępowymcharakterze. Już wtedy były mu bliskie ideały socjalizmu, choć nigdy nie zostałmarksistą. W ogóle do teorii miał stosunek sceptyczny, ufał bardziejpraktycznemu doświadczeniu. Zapewne już wtedy, przed wojną, odznaczał sięstałością przekonań i nie znosił wszelkiej dwuznaczności. Myślał niezależnie, cow owych czasach należało zresztą do cnót dość powszechnych.Pozostaje pytanie - co to jest ład moralny? Moczarski przeniósł swoje sumienieprzez próby, o jakich współczesny człowiek nie ma nawet wyobrażenia. Zdecydowałao tym wierność dla pewnych zasad humanizmu, osobista godność i poczucie honoru.Kiedyś, zapewne pod wpływem przyjaźni z autorem tej książki, napisałem, że ,sumienianie tylko nie można kupić ani sprzedać, lecz nie można go również scedować napaństwo,naród, klasę - bo wtedy przestajemy po prostu istnieć jako ludzie".Wróćmy jednak do autora tej książki.IVJako oficer rezerwy Moczarski przebył na froncie kampanię wrześniową, anatychmiast po klęsce, kiedy się Polska zawaliła pod naporem wojennej machinyHitlera, rozpoczął działalność konspiracyjną. Jego odwaga, prawość i charakter sprawiły, że powierzono mu w pewnym okresie zadania wyjątkowe trudne i
3

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->