Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
24Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Noli Me Tangere Deciphered-kab011

Noli Me Tangere Deciphered-kab011

Ratings: (0)|Views: 5,580|Likes:
Ang Mga Maykapangyarihan
Ang Mga Maykapangyarihan

More info:

Published by: Daniel Mendoza-Anciano on Apr 03, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/12/2013

pdf

text

original

 
128
KABANATA 11ANG MGA MAKAPANGYARIHAN
Hati-hatiin at pagharian (Maquiavelo)Sinu-sino ang mga naghahari sa bayan?Si Don Rafael, noong nabubuhay pa ay hindi naghahari-harian sabayang ito, sa kabila na siya ang pinakamayaman, nagmamay-ari ngpinakamalaking lupain at may utang na loob ang halos lahat sa kanya.Dahilang sa siya ay mapagkumbaba ay sinikap niyang na huwagpahalagahan ng iba ang kaniyang kabutihan, hindi siya nagkaroon ngmaraming kakampi sa bayan, at siya ay kinalaban nang makita na nasamasamang kapalaran.
1
 Si Kapitan Tiyago kaya? Na kung dumadating sa San Diego ay sinasalubong ng mga nagkakautang sa kaniya ng orkesta,ipinaghahanda ng piging at pinupuno ng maraming handog, napupunong mga pinakamabuting prutas, ang kaniyang hapag; kapag nakakahuling usa o baboy-damo ay napupunta sa kanya ang isanghita; kapag nabati ang kabayo ng isang may utang,kalahating oras pa lamang at ang kabayo ay nasa kanyangkuwadra.
Ngunit sa kabila nito, siya ay pinagtatawanansa talikuran at tinatawag na sakristang Tiyago
.
2
 
MGA PALIWANAG
1 Si Don Rafael ay dugong Espanyol at mayaman, ngunit walang hilig sapulitika. Dahilan sa walang paksiyon ng mga tao na nabuo sa kaniyangpanig, sa panahon ng kaniyang masamang kapalaran ay wala siyangnakitang kakampi.
Ang tagumpay ay maraming magulang, ang kasawianay ulila
.2 Si Kapitan Tiago ay kinatatakutan dahilan sa may pautang, ngunitpinagtatawanan sa talikuran.
Bakit tinatawag siyang sakristang Tiyago?Ang katotohanan ay mayroong mga nakakaalam na hindi siya ang tunayna ama ni Maria Clara!
Alalahaning mabuti na sa Kabanata 6 ay mayroongpinsan si Kapitan Tiyago na naghihinala na mayroong ibang santo anggumawa ng milagro upang maging tao si Maria Clara.Ang salitang pindeho ay isang opensibong salitang Filipino na angkatapat sa Ingles ay 
cuckold - 
man whose wife is unfaithful
.
Ang isangpindeho ay isang lalaking pinagtatawanan ng kaniyang kapwa tao satalikuran
.
 
Subalit ang susi upang malaman na ang tinutumbok ni Rizal nadahilan upang pagtawanan si Kapitan Tiyago ay ang kaniyang pagigingpindeho ay 
tinatawag siyang sakristan: Basahin ninyo ang sinulat niRizal at magkakaliwanagan tayo:
Sa isang eksena sa
l Filibusterismo 
ay hinihikayat ni Kabisang Andang ang kaniyang anak na si Placido Penitentena umayon sa mga kagustuhan ng mga prayle kahit na masama sa loobnito:
´Ngunit dapat kang na huwag kang kumibo at magbata, walangibang paraan. At binabanggit ang ang ganoon at ganitong mgaginoo na dahil sa nagpakita ng pagka-
 pacencioso 
at mapakumbaba,
 
129
Ang kapitan kaya ng bayan?
3
Siya ay isang nakahahabag nanilalang, hindi nag-uutos, siya ang sumusunod;hindi nagagalit kaninuman, siya angnapapagalitan; hindi nagpapasiya, may nagpapasya para sa kanya, ngunit siya angnanagot sa
lcalde Mayor 
4
sa lahat ng ipinag-utos,ipinagawa at ipinasya para sa kanya, na parangang lahat nang iyon ay lumabas sa kanyangisipan; ngunit dapat ipagtapat, alang-alang sakanyang karangalan, na ang tungkulinghinahawakan ay hindi niya ninakaw,
5
ni kanyangnakuha sa panlulupig;
6
kaniyang ginastusan ng limang libong piso atmaraming kahihiyan,
7
 
subalit ang gayong mga ginugol ay iniisipniyang maliit dahil sa kanyang kinikita
.
8
 Kung gayon, ang Diyos kaya? Ah, ang mabait na Diyos ay hindinang-iistorbo sa mga budhi o maging sa pagtulog ng mga mamamayan:hindi Niya pinanginginig ang mga tao, at kung sa isang pagkakataon ay 
kahit sa kaibuturan ng kaniyang puso ay nagagalit sa kaniyangpanginoon, ay naging promotor-piskal gayong galing sa pagigingalila ng prayle... ay galing sa pagiging isang maralitang
sakristangmapagkumbaba·t masunurin, na nag-asawa sa isang magandangdalaga na ang naging anak ay inanak ng kura
.
3 Kapitan ng Bayan (
obernadorcillo 
) ² sa panahon ng kolonyal napamahalaan ng Espanya sa Pilipinas ay siyang pinakamataas na pinuno ngbayan (katumbas ng ating mayor). sila ay pinipili ng taunan sa halalan ngisang lupon ng mga
 principalia 
at ang resulta ng pagpili ay pinagtitibay ngkura paroko.
4
 
lcalde Mayor 
² sa panahon ng mga Espanyol ito ang pinakamataas napinuno ng isang lalawigan (katumbas ngayon ng gobernador). Maraminggagawing pagbubunyag si Rizal sa katungkulan ng isang punong lalawigansa kaniyang panahon sa Kabanata 3
4
.5 Hindi niya natamo ang katungkulan sa pamamagitan ng pandaraya sahalalan.6 Hindi nakuha sa pamamagitan ng mga armadong tauhan. (
uns and 
oons 
)7 Subalit ipinapakita rito ni ni Rizal na ginagastusan ng malaki ng isangpinunong bayan ang kaniyang katungkulan (
old 
), ngunit hindi niya iniindaang nasabing malaking halaga dahilan mayroon siyang pakinabang mularito.8 Ang kapitan ng bayan ng San Diego ay kumikita ng malaki mula sakaniyang puwesto sa pamahalaan. Marami siyang kinikitang salapi mula sapagawaing bayan. Maaring basahin ang aklat ng Paglalakbay ni Jagor saPilipinas.
 
130
mabanggit ang kaniyang pangalan sa isang sermon, ay tiyak na sasagisa kanilang pag-iisip, samantalang nagbubuntung-hininga ng: ´
Kungiisa lamang sana ang Diyos!
µ
9
Ang taong bayan ay hindi malabis na
9
Bakit sumasagi sa isip ng ilan ang paniniwalang ´
Kung iisa lamang sanaang Diyos
µ
² Nararamdaman ni Rizal noon pa man na mayroon ng mgaPilipino na nagsisimulang manghawak sa kasipan ng dalisay na
monoteismo
. Sa hanay na ito ng pananalita ay mayroon pang malalim napagnanais si Rizal na ipakilala ang monoteismo na hindi pinapansin ngkolonyal na simbahan. Ang katotohanan, alam ni Rizal na ang
monoteismo
 at
trinity 
ay dalawang magkasalungat na kaisipan. Ang monoteismo ay paniniwala sa iisang Diyos lamang. Ang
trinity 
ay paniniwala sa tatlongpersona na pinagsama sa isang Diyos. Balikan ang Kabanata 6 upangmakita ang marahan na pagpapasimula ni Rizal ng pagtuturo ng konseptong
monoteismo 
sa mga Pilipino. Isa sa dahilan kung bakit tinutulan ng mgaobispo ng simbahan Katoliko ang maipabasa ng buo ang nobela ay dahilansa ang
Noli 
at
Fili 
ay naglalaman ng mga bahagi na kritikal sa
trinity 
.PAKIBASA LAMANG ANG ISANG AKDA NI RIZAL AT MAYROON KAYONGMAKIKITANG SIKRETONG MALUPIT SA KANIYANG KAISIPANGPANGRELIHIYON, LALO NA ANG UKOL SA TRINITY:
´Ang tinig na iyon ay kilalang-kilala ng mga kapitbahay; yao·y kay Maligaya na kakambal na kapatid ni Maria Sinag-tala, dalawangdalagang dahil sa kagandahan at sa angkang pinagmulan ay lubhang kilala sa kabayanan.Sa panig ng ama·y apo sila ni Numanatay, ang maginoongpinugutan ng ulo na kasama ng anak na lalaki ni Lakandula; angina nila·y apo ni Lakandula at nagngangalang Isabela. Ang amana nagngangalang Maambun ay di-binyagang kagaya ng lahat ngmga nuno nila, at napilitan lamang na pabinyag upangmapakasal kay Isabel, na kanyang iniibig. Datapuwat isangbuwan pagkatapos na makasal, nang siya ay tanungin ngkanyang ama, ang kasindak-sindak na si Kamandagan, ay nagpahayag sa harap ng buong angkan na siya·y mananatili sadating pananampalataya at siya·y walang ibang pangalan kundiMaambun.at ang pagkakabinyag sa iyo! ² ang tanong nila sa kanya.Sumingaw na ang tubig, at halos hindi nakabasa sa balat ng uloko ² ang sagot na buong kalamigan ng loob. ² at ano naman angpakialam niyon sa mga bagay na iyan? Hindi ba tayo ay naliligosa araw-araw, kumakain ako ng asin, at naglalangis sa buhokko?At ang mga salitang binigkas ng paring Kastila sa ibabaw ngiyong ulo? ² ang tutol ng asawa niyang nagugulumihanan.Hindi ko naunawaan kahit isang salita niya ² ang tugong may pagkikibit ng balikat ² at bagaman nagsalita siya ng mahabangoras ay hindi rin siya naunawaan ng mga sakristan, gayongsinasagot siya ng mga ito. Ano ba ang magagawa at ano angkabuluhan ng mga salita kung hindi nauunawaan?Kung gayo·y bakit ka nagpabinyag? ² ang usisa ng isang amain niIsabel.Ano pa kundi upang ako ay makasal; sinabi ko sa aking sarilil

Activity (24)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads
bularin liked this
Misthi Mythz liked this
Rem Macapagal liked this
Mhila Brabante liked this
Goghie Gaerlan liked this

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->