Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
14Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Noli Me Tangere Deciphered-kab027

Noli Me Tangere Deciphered-kab027

Ratings: (0)|Views: 2,197 |Likes:

More info:

Published by: Daniel Mendoza-Anciano on Apr 05, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/09/2012

pdf

text

original

 
 344
KABANATA 27PAGTATAKIPSILIM
Maging sa bahay ni Kapitan Tiyago ay malaki rin ang ginawangpaghahanda. Kilala ang may-ari ng bahay sa kanyang pagigingpagkamarangya at sa pagmamalaki, dahil sa siya ay taga-Maynila ay dapat niyang mahigitan sa karingalan ang mga taga probinsiya. At may isa pang dahilan na pumipilit sa kanyang higitan ang iba; kasama niyaang kanyang anak na si Maria Clara, at naroroon ang kanyangmamanugangin na siyang paksa ng usapan ng lahat.At tunay nga: ang isa sa mga lalong iginagalang na pahayagan saMaynila ay naglalathala ng isang patungkol sa kanya, sa unang mukha,na ang pamagat ay 
Huwaran ninyo siya 
! na pinag-ukulan siya ngparangal at pinaglaanan ng ilang papuri. Pinanganlan siyang
bihasang binata at mayamang mamumuhunan; 
sa ikatlong talata naman ay 
ang dakilang pilantropo 
; sa susunod na salaysay ay ´
ang nag-aaral kay Minerva na tumungo sa Inang-Bayan upang batiin ang tunay na lupain ng mga sining at agham 
1
at sa ibaba pa nang kaunti
ang Kastilang Pilipino 
,
2
atbp. Si Kapitan Tiyago ay nagkaroon ng labis namabuting hangad na makapantay doon
at
iniisip n
a
ng siy
a
m
a
n
a
yd
a
p
at
ding m
a
g
ta
yo ng is
a
ng kumben
t
o s
a
s
ar
ili niy
a
ng g
a
s
t
os
.
3
 Bago sumapit ang kapistahan ay dumating sa bahay natinitirhan ni Maria Clara at ni Tia Isabel ang maraming kahon na punong mga pagkain at mga alak-Europa, mga malalaking salamin, mgakuwadro at piyano ng dalaga.
MGA PALIWANAG
1 Ang mga diyaryo sa Maynila ay ipinagyayabang ang Espanya. ´tunay natahanan ng sining at aghamµ Sa kapanahunang iyon, ang Espanya ay nalalampasan na nang malaki ng mga bansa sa Kanluraning Europa sa mganabanggit na larangan. Kaya nga si Rizal ay sa Pransiya at Alemanyakumuha ng espesyalisasyon sa optalmolohiya.
M
a
p
a
p
a
nsin di
t
o
a
ng is
a
ngp
ata
gong p
a
g-insul
t
o ni Riz
a
l s
a
k
a
y
a
b
a
ng
a
n ng mg
a
Esp
a
nyol s
a
 Pilipin
a
s n
a
ipin
a
gy
a
y
a
b
a
ng
a
ng huw
a
d n
a
k
a
d
a
kil
aa
n ng Esp
a
ny
a
.2 Ugali ng Espanyol noon sa bansa na maliitin ang mga
reole 
dahilan sasila kahit na mga dugong Espanyol ay hindi puro at ipinanganak saPilipinas. Subalit kapag ang
reole 
ay napabantog ay inaangkin nila ito atpilit na ipinakikilala ang pagiging dugong Espanyol. Si Ibarra ay ikatlonghenerasyon na lamang, ang kaniyang lolong si Pedro Eibramendia at angkaniyang mga lola ay mga mestisong Tsino o katutubo at ang ina ni Ibarraay mula sa lahi ng taal na taga-rito. (Ongoco)3 Makikita rito ang kayarian ng isipan ng isang Pilipinong panatiko sarelihiyon ² ang kaniyang salapi ay handang gastusin para sa simbahan.Samantalang si Ibarra sa kabila ng pagiging relihiyoso ay binigyan niya ngpansin ang panlupang pangangailangan ng kaniyang mga kababayan.
 
 345
Si Kapitan Tiyago ay dumating nang bispiras ng pista: nanghumalik sa kanya ng kamay ang kanyang anak ay hinandugan niya ngisang magandang agnos,
4
na may esmeralda at brilyante, na may lamangisang maliit na piraso ng bangka ni San Pedro, sa dakong inupan ngating Panginoong Hesukristo noong sila ay nangingisda.
5
 Ang pakikipagkita sa magiging manugang ay lubhang nakakainggit;gaya nang maasahan ay napag-usapan ang paaralan.
Ang n
a
is niK
a
pi
ta
n Tiy
a
go
a
y
ta
w
a
gin i
t
ong p
aara
l
a
n ni S
a
n F
ra
ncisco
.
6
 ´Maniwala kayo sa akin,µ anya, ´si San Francisco ay mabutingpintakasi! Kung panganganlan ninyong
I  
nstru 
cc 
ion Primaria 
ay walakayong mahihita.
Sino b
a
si
Instruccion Primaria 
?
7
 Nagdatingan ang ilang kaibigan ni Maria Clara at niyaya itongmaglakad-lakad.´Datapwat umuwi ka agad,µ sabi ni Kapitan Tiyago sa kanyanganak nang ito ay humihingi ng pahintulot, ´alam mong dito kakain nghapunan sa atin mamaya si Padre Damaso na kararating pa lamang.µAt nilingon si Ibarra na nagbubulay-bulay at nagpatuloy:´Kayo man ay makisalo na sa amin; kayo·y mag-iisa sa inyongbahay.µ
4 Ang agnos na ito ni Maria Clara ay magkakaroon ng malayong mararating,ang katotohanan ito ay muling susulpot sa nobelang
l Filibusterismo 
.5 Ang kuwento ng mga mag-aalahas na ang tinitindang alahas ay mayroongrelikyang kahoy ng bangka ni San Pedro sa dakong inupuan ni Cristo ² itoay 
salestalk 
sa Pilipinas upang mabili agad ng higit na mahal ang kanilanginilalakong alahas. Inilantad ni Desiderius Eramus na isang
humanist 
mulasa hilagang Europa na ang ganitong mga
salestalk 
sa Europa noong GitnangPanahong (marami sa mga nagbibili ay pari) at sa dami ng naipagbilingalahas na may nakalagay na kahoy ng bangka ni San Pedro ay nagingbiruan ng mga taong malalayang palaisip ay nagsabi na ´kung pagsasama-samahin ang mga kahoy ng bangka ni San Pedro na nakalagay sa mganaipagbiling alahas ay sapat na para makagawa ng isang malaking barko.µ6
Ang n
a
is ni K
a
pi
ta
n Tiy
a
go n
a
p
a
ng
a
l
a
n ng p
aara
l
a
n
a
y S
a
n F
ra
ncisco(S
t.
F
ra
ncis)
a
y is
a
ng lihim
at
m
a
h
a
pding p
a
gp
a
p
ata
w
a
ni Riz
a
l
. Maaringhindi nalalaman ng marami, na isinulat ni Rizal sa kaniyang munting aklatna
 A 
ng Bisyon ni Fray Rodriguez 
na si ´
S
a
n F
ra
ncisco de Asisi
a
y is
a
ngh
a
ng
a
l n
a
s
a
n
t
o
µ. Maaring itanong ng mambabasa kung bakit. Tandaan naang payo ni Cristo sa kaniyang mga alagad ay ipangaral ang salita sa mgatao, si San Francisco sa kaniyang kahangalan ay pinangaralan ang mgaibon at hayop.
7
Ayaw ni Kapitan Tiyago ng
I  
nstru 
cc 
ion Primaria 
para maging pangalan ngpaaralan, dahilan sa hindi naman santo at sino iyon
?
. Makikita rito angkatunggakan ni Kapitan Tiyago hindi niya alam ang literal na kahuluganniyon. Makikita rin na nilisan na ni Ibarra (ang iba hanggang ngayon ay hindi pa) na itulad ang kanilang paaralan sa pangalan ng mga santo.(
P
a
um
a
nhin s
a
mg
a
p
aara
l
a
n n
a
m
a
y p
a
ng
a
l
a
ng S
a
in
t
F
ra
ncis
.
 
 
 346
´Ibig ko nga sana, nguni·t dapat akong lumagi sa bahay dahilbaka may dumating na panauhin,µ ang sagot na pabulong ng binata nainiwasan ang tingin ni Maria Clara.´Isama ninyo ang inyong mga kaibigan,µ ang sagot na walangnakangani-ngani/
hesitation 
ni Kapitan Tiyago, ´sa bahay ko·y maramingpagkain kahit kailan« At saka ibig kong kayo ni Padre Damaso ay magkaunawaan«µ´May panahon pa sa bagay na iyan!µ sagot na nakangiting pilit niIbarra at umayos na samahan ang mga dalaga.Sila ay nagsipanaog.Si Maria Clara ay nakapagitna kay Victoria at kay Iday, si TiaIsabel ay sumusunod.Ang mga tao ay magalang na lumalayo upang sila ay makaraan.Si Maria Clara ay kahanga-hanga sa ganda: ang kanyang pamumutla anawala, at kahit ang kanyang paningin ay malamlam din, ang bibignaman niya ay parang walang alam kundi ang ngumiti. Taglay angpagkamasuyo ng isang mapalad na binibini ay binabati niya angkanyang mga kakilala noong siya ay bata pa, na ngayon ay pawanghumahanga sa kanyang maligayang pagdadalaga.
W
a
l
a
p
a
ngl
a
binlim
a
ng
ara
w
at
n
a
b
a
lik
a
ng d
at
i niy
a
ng
ta
p
at
n
a
k
a
p
a
l
a
g
a
y
a
ng-loob, iyong p
a
n
a
n
a
li
ta
ng b
ata
n
a
w
ar
ing n
at
ulog s
a
loob ng mg
a
 p
a
de
r
ng be
at
e
r
yo; m
a
s
a
s
a
bing n
a
ng m
a
iw
a
n ng p
ar
up
ar
o
a
ng supo
t
 
a
y n
a
kil
a
l
a
n
a
niy
a
 
a
ng l
a
h
at
ng bul
a
kl
a
k; n
a
ging suk
at
n
a
 
a
nglumip
a
d n
a
ng k
a
un
t
i
at
m
a
gp
a
ini
t
s
a
kul
a
y-gin
t
ong sin
a
g ng
ara
w,up
a
ng m
aa
lis
a
ng p
a
m
a
m
a
nhid ng k
ata
w
a
n s
a
loob ng kin
a
supu
ta
n
.
8
 Ang bagong buhay ay namamalas sa buong pagkatao ng dalaga: anglahat ng bagay ay mabuti at mainam sa kanyang malas; inihahayag angkanyang pag-ibig sa pamamagitan ng malinis na anyo, na, sa dahilangwala siyang kilala kundi mga walang dungis na pag-aakala ay hindi nilaalam kung ano at kailangan ang mga balatkayong pagkahiya.
9
 Gayunman, ay tinatakpan ng pamaypay ang kanyang mukha kapag siyaay sinasabihan ng masayang biro, nguni·t kung magkagayon ay angkanyang paningin ang ngumingiti at isang pangingilabot anglumalaganap sa kanyang katawan.Unti-unti nang nagliliwanag ang mga bahay, at sa mgalansangan na ginagalaan ng musiko ay iniilawan na ang mga sulongkawayan at kahoy na katulad sa mga ilawan sa simbahan.Mula sa daan, sa pagitan ng mga bukas na bintana, ay nakikitaang galawan ng mga tao sa loob ng mga bahay, na puno ng liwanag atbango ng mga bulaklak, sabay sa tugtog ng piyano, alpa o orkestra.Gumagala sa mga lansangan ang mga Insik, mga Kastila, mga Pilipino;sa mga huling tinuran ay may nakagayak-Europeo at may nakasuot Tagalog. Magkakahalong nagkakasikuhan ang mga alilang may dalang
8 Talagang dito natin maaring hangaan si Rizal ² May kinalaman kaya sapagbabago ni Maria Clara ang magandang pangyayari sa kaniya saKabanata 22.9 Pagpapakita ng pagpuna ni Rizal sa paaralan na ekslusibo sa kababaihan.

Activity (14)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Jane de Laza liked this
cristina liked this
Rosemarie Puzon added this note
Bakit po Dapithapon/Takipsilim ang title ng kabanatang ito? Salamat po.

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->