Tạp chí văn hiến số 3 năm 2006

Taåp chñ xuêët baãn haâng thaáng Giêëy pheáp hoaåt àöång baáo chñ söë 397/GP-BVHTT

Toaâsoaån - Trõ sûå:

30/79A LyáNam Àïë- HaâNöåi ÀT: 04.7471896; FAX:04.7337686Email: vanhienvietnam@hn.vnn.vn

Vùn phoâng àaåi diïån taåi TP.HCM:

288B, An Dûúng Vûúng,Quêån 5, TP.HCMÀT: 08.8353878

Chuãnhiïåm

Hoaâng Chûúng

PhoáTöí ng Biïn têåp Thûúâng trûåc

Nguyïîn ThïëKhoa

PhoáTöí ng Biïn têåp

Nguyïîn ThïëKyãPhaåm Viïåt LongNguyïîn Minh San

Giaám àöëc àiïìu haânh

VoäThaânh Tên

Thû kyátoâa soaån

TûâMy Sún - Nguyïîn Hûäu Phaái

Höåi àöìng Biïn têåp

Nguyïîn Nam Khaánh - Trêìn Baãng - Mõch Quang - Trêìn Vùn Khï - HöìSô Võnh - VuäMaäo - Thaái Kim Lan - Phaåm Thõ Thaânh - Àùång Nhêåt Minh - Àoaân Thõ Tònh - Trûúâng Lûu - Thanh Hûúng - Nguyïîn Thuyïët Phong

Trònh baây

TûâMy Sún - Àùång Ngoåc Quang

Bòa 1

Tûúång àaâi Quang TrungAÃnh: Nhêåt AÁnh

Taâi trúå phaát haânh

Doanh nghiïåp saách Thaânh NghôaTP. HöìChñ Minh

In taåi

Xûúãng in Tin hoåc, HaâNöåi

Gia

á: 16.000à

VÙN HIÏËN

VIÏÅT NAM

VÚÁI CAÁC TAÁC GIAÃ:

Phaåm Quang Nghõ, Nguyïîn ThïëKhoa, Haãi Nhû, Nguyïîn Thanh Mûâng, Hoaâng Ly, Nguyïîn Têën Tuêën, Thu Haâ, Viïët Hiïìn, Àaâo Tiïën Àaåt, Khaãi Nhên, Nhêåt AÁnh, Hoaâng Chûúng, Phan Àùng Nhêåt, Thaái Kim Lan, Nguyïîn Phûúng Liïn, Anh Vên, Nguyïîn Troång Taåo, Lï Viïët Thoå, Trêìn Thõ Huyïìn Trang, Thaão Chi, Trûúng Hoaâng, Möång Àùæc, Maånh Cûúâng, Vy Hiïåp, Nguyïîn Àûác Quyïìn, ÀöîÀûác, Lï BaáLiïîu, HL, Vùn Troång Huâng, Trûúng Tham, Thû Phûúng, Ngoåc Liïn...

3

Lon dênCätêm

2

.

Baão töìn, phaá t huy giaá trõ Khöng gian vùn hoá a cöìngchiïng Têy Nguyïn

6

.

Àêët voä trúâi vùn

12

.

Hún 200 nùm trûúá c Nguyïîn Nhaåc sùé n saâng múãcûãa

14

.

Höåi àöí giaân An Thaá i

17

.

Quaâxûá Nêî u

18

.

Non nûúác Hêìm Hö

20

.

Nhaâ laá maá i

22

.

Baão taâng göë m GoâSaânh

28

.

Cêìn quan têm hún nûä a àïë n nghïå thuêåt dên töåc

34

.

Ai seä laâ“Ngûúâi àeåp caá c vuâng kinh àö”?

36

.

Haåt mûa rúi bao lêu àoaåt giaãi Liïn hoan phim Bangkok

38

.

Hoaâng Lêå p Ngön: Bùæc Nam rongruöí i maäi coân mï ly

40

.

Hñ hoåa cuãa Choá e

42

.Nguyïîn Thiïn Àaåo vaâ hai àoáaTraâMy

44

.Quï hûúng laânguöìn maåch cuãa vùnchûúng

46

.TraâViïåt Trûúâng Xuên

49

.Thûúng quaá röí tre

50

.Ngûúâi giûä cêu then cho nuá i

54

.Haânh hûúng àïë n Lao Cai

58

. Ai àûá ng nhû boá ng dûâa...

60

.Laâng cöí bïn söng Tiïn

62

. Nûä doanh nhên treãHoaâng Anh:Khaá t voång möåt thûúng hiïåu Viïåt

64

. GeorgeCondominas vaâ Chuá ng töi ùnrûâng

TS. PHAÅM QUANG NGHÕ

Uyã viïn T.Û Àaãng, Böå trûúãng BöåVHTT

V

úái tû caách nûúác chuã nhaâchuáng ta phaãi coámöåt chûúng trònh töí ng thïí vúái nhûäng bûúác ài phuâ húåp àiïìu kiïån vaâhoaân caãnh cuãa nûúác ta vaâcuãa Têy Nguyïn. Ài liïìn theo àoálaâmöåt hïåthöëng giaãi phaáp cuåthïí àïí thûåc hiïån chûúng trònh naây. Vúái traách nhiïåm cuãa cú quan quaãn lyáNhaânûúác trïn lônh vûåc vùn hoaá, BöåVùn hoaá - Thöng tin dûåkiïën möåt söëcöng viïåc cêìn phaãi thûåc hiïån nhùçm giûägòn vaâphaát huy giaá trõ Di saãn vùn hoáa cöìngchiïng Têy Nguyïn.Tiïëp tuåc cöng viïåcsûu têìm, ghi cheáp nhûäng baâi chiïng, nhûäng sinhhoaåt vùn hoaá, êm nhaåcgùæn boávúái cöìng chiïng, caác taâi liïåu vïì cöìngchiïng vaâvùn hoaácöìng chiïng Têy Nguyïn àïí lûugiûäphuåc vuåcho cöng taác nghiïn cûáu, baão töìn vaâphaát huy giaá trõ taâi saãn vùn hoaávö cuâng àùåc sùæc vaâ quyágiaácuãa

Khönggian vùn hoaá cöìng chiïng

VÙN HIÏËN

VIÏÅT NAM

2

sûåkiïån

BÒNH LUÊÅN

Baão töìn, phaát huy giaá trõ

Khöng gian vùn hoaá

CÖNG CHIÏNG TÊY NGUYÏN

Tiïëp sau Nha nhac cung àònhHuïë, ngay 25/11/2005,

Khönggian vùn hoa cöng chiïng TêyNguyïn

àûúåc UNESCOcöngnhên la Kiïåt tac Di san truyïnmiïång vaâ phi vêåt thïí cuãanhên loai. Àêy la niïìm vui hïëtsûác lún lao nhûng àöìng thúicuäng la möt trach nhiïm matö chûác UNESCOàa trao chochuáng ta. Phai bao töìn vaphat huy gia trõ cua Kiït tacDi san truyïn miïång va phivêåt thïí cuãanhên loainay.

AÃNH: TL

Têy Nguyïn.

- Àêí y maånh cöng taác tòm kiïëm, têåp húåp caác nguöìn taâi liïåu àaäàûúåc nghiïn cûáu vaâ cöng böëtûâtrûúác àïën nay caãúãtrong nûúác vaângoaâi nûúác liïn quan cöìng chiïng vaâvùn hoaácöìng chiïng Têy Nguyïn. Caác nguöìn taâi liïåu naây hiïån àang taãn maát, phên taán úãcaác kho lûu trûä, thû viïån, caác tuãsaách tû nhên trong vaâ ngoaâi nûúác.- Phuåc höìi vaâgiûägòn caác sinh hoaåt vùn hoaá, caác lïî höåi; töí chûác biïí u diïîn, giúái thiïåu röång raäi trong caác cöång àöìng dên cû, trïn caác phûúng tiïån thöng tin àaåi chuáng.- Töí chûác nghiïn cûáu khoa hoåc vïìcöìng chiïng vaâ vùn hoaácöìng chiïng Têy Nguyïn möåt caách hïåthöëng vaâtoaân diïån úã5 tónh Têy Nguyïn vaâvuâng phuå cêån. - Phuåc höìi möi trûúâng diïîn xûúáng cöìng chiïng vaâ sinh hoaåt vùn hoaácöìng chiïng, trïn quan àiïí m kïë thûâa coá choån loåc, taåo àiïìu kiïån thuêån lúåi àïí caác cöång àöìng dên cû khöi phuåc caác sinh hoaåt vùn hoaá, tñn ngûúäng lïî höåi gùæn vúái cöìng chiïng theo truyïìn thöëng cuãa möîi cöång àöìng dên cû vaâhúåp taác chùåt cheäcuãa caác cú quan quaãn lyáNhaâ nûúác vïìvùn hoaánghïåthuêåt. - Tûâng bûúác xêy dûång phoâng lûu trûä Di saãn vùn hoaá cöìng chiïng Têy Nguyïn àûúåc àùåt taåi Trung têm Dûäliïåu Di saãn vùn hoaá, Viïån Vùn hoaá- Thöng tin vaâ taåi baão taâng caác tónh: Kon Tum, Gia Lai, Àùæc Lùæc, Àùæc Nöng, Lêm Àöìng. Taåi àêy seäcêët giûäcaác taâi liïåu, höìsú, bùng ghi êm, ghi hònh, aãnh taâi liïåu, aãnh hiïån traång v.v... liïn quan cöìng chiïng vaâvùn hoaácöìng chiïng Têy Nguyïn.- Töí chûác àöåi nguäcaác nhaânghiïn cûáu coá chuyïn mön vïìêm nhaåc truyïìn thöëng, vïìvùn hoaá, lõch sûã Têy Nguyïn. Chuátroång àaâo taåo tiïën sô, thaåc sô, caác nhaâ nghiïn cûáu laângûúâi dên töåc thiïí u söënhùçm thûåc hiïån caác àïìtaâi nghiïn cûáu khoa hoåc vïì êm nhaåc truyïìn thöëng, vùn hoaá, lõch sûãTêy Nguyïn. Caác cöång àöìng p'lei, p'lúi, buön, bon, v.v... múãcaác lúáp truyïìn daåy kinh nghiïåm àaánh chiïng, chónh chiïng cho thanhthiïëu niïn, taåo cú höåi cho caác nghïånhên truyïìn nghïì cho caác thïëhïåkïëtiïëp caãvïì phûúng phaáp, kiïën thûác, kinh nghiïåm.- Thaânh lêåp caác khoa hoùåc böåmön àaâo taåo trong caác trûúâng nghïå thuêåt cuãa hai tónh Gia Lai, Àùæc Lùæc, Trûúâng Àaåi hoåc Têy Nguyïn vïìcöìng chiïng vaâ

Khöng gian vùn hoaá cöìng chiïng Têy Nguyïn

. Töí chûác viïåc biïn soaån àïí súám coágiaáo trònh vïì cöìng chiïng vaâ

Khöng gian vùn hoaá cöìng chiïng Têy Nguyïn

giaãng daåy trong nhaâtrûúâng. Tùng cûúâng cöng taác tuyïn truyïìn qua caác phûúng tiïån thöng tin phaát thanh, truyïìn hònh, baáo chñ, êën phêí m vùn hoaá, website..., àïí moåi ngûúâi hiïí u àûúåc Têy Nguyïn (túâgêëp, saách nghiïn cûáu, saách aãnh, àôa

VÙN HIÏËN

VIÏÅT NAM

3

AÃNH: TL

CD, VCD, DVD, v.v...) àïí giúái thiïåu vúái moåi ngûúâi, nhêët laâkhaách du lõch trong vaângoaâi nûúác hiïí u vaâyïu quyá giaátrõ mang têìm nhên loaåi cuãa

Khöng gian vùn hoaá cöìng chiïng Têy Nguyïn.

Kïu goåi sûå quan têm nghiïn cûáu, giúái thiïåu, quaãng baá; tranh thuãsûåàêìu tû, sûåhöî trúå cuãa caác caá nhên, töí chûác trong nûúác vaânûúác ngoaâi caãvïìkinh phñ, phûúng tiïån, tû liïåu, v.v... àïí thûåc hiïån caác cöng viïåc trïn.Baão töìn, phaát huy caác giaátrõ cuãa

Khöng gianvùn hoaá cöìng chiïng Têy Nguyïn

laâcöng viïåc lúán,vûâa cêëp baách, vûâa coá yánghôa lêu daâi. Bïn caånh nhûäng thuêån lúåi to lúán tûâsûåcöng nhêån cuãa UNESCOvaâ cöång àöìng quöëc tïë, sûåquan têm àêìu tû, chùm lo vïìmoåi mùåt cuãa Àaãng vaâNhaânûúác ta, tònh caãm vaâtraách nhiïåm giûägòn vaâphaát huy giaátrõ

Khöng gian vùn hoaá cöìng chiïng Têy Nguyïn

cuãanhên dên ta..., àöìng thúâi àêy cuäng laâcöng viïåc coá nhiïìu khoákhùn, àoâi hoãi chuáng ta phaãi quyïët têm vaâ khêí n trûúng thûåc hiïån. Coánhû vêåy, chuáng ta múái giûägòn vaâphaát huy àûúåc giaátrõ vö cuâng to lúán cuãa Kiïåt taác cöìng chiïng Têy Nguyïn cuãa dên töåc vaâ nhên loaåi.

q