Tạp chí văn hiến số 8 năm 2006

VUÄKYÂ

K

ïí tûângaây thûába, 28 thaáng 8 nùm 1945 êëy, tûác laâ ngaây 21 thaáng 7 ÊËt Dêåu, Chuãtõch HöìChñ Minh têåp trung vaâo viïåc soaån thaão Tuyïn ngön Àöåc lêåp.Trïn gaác hai nhaâ48 Haâng Ngang, trong möåt cùn phoâng röång maâchuãnhaâ laâm phoâng ùn, úãgiûäa kï möåt caái baân daâi to, quanh baân coátaám ghïëtûåa àïåm mïìm laâ núi Baác Höìthûúâng laâm viïåc vúái caác àöìng chñ trong Thûúâng vuåTrung ûúng Àaãng. Cuöëi phoâng, saát tûúâng phña sau, kï möåt chiïëc baân troân maâBaác cuâng chuáng töi thûúâng ùn saáng. Baác hay ngöìi suy nghô vaâàaánh maáy bïn chiïëc baân con kï saát tûúâng goác phña trong. Mùåt baân hònh vuöng, boåc da xanh maâu laámaå, vûâa àuãàïí têåp giêëy buát vaâchiïëc maáy chûänhoãmang tûâchiïën khu vïì. Baác trêìm ngêm suy nghô phaác thaão

Tuyïn ngön Àöåc lêå p

.Nûãa àïm höm êëy, töi chúåt thûác giêëc, thêëy Baác vêîn ngöìi chùm chuálaâm viïåc. Haâ Nöåi sau möåt ngaây söi àöång àang ài vaâo yïn tônh. Àïm muâa thu, trïn cùn gaác thoaáng röång, khöng khñ maát laânh. Töi trúãdêåy, bûúác thêåt nheåra phña haânh lang, nhòn xuöëng àûúâng. Ban ngaây, phöëHaâng Ngang naáo nhiïåt, chêåt chöåi. Giúâàêy röång vùæng giûäa àïm khuya. Hai àûúâng ray taâu àiïån chaåy thaânh hai vïåt thùèng, àen nhaánh. Trûúác möîi cùn nhaâdoåc phöë, cúâàoãsao vaâng sêîm laåi trong àïm. Möåt töëp tûåvïåmùåc quêìn sooác, àêìu àöåi muäcalö, àang ài tuêìn doåc phöë, boáng daáng hiïn ngang. Chó múái caách àoá hún möåt tuêìn, HaâNöåi coân laâmöåt thaânh phöë baão höå, mêåt thaám nhû rûúi, thoaáng thêëy mêìu cúâàoãlaâcaãböå maáy cai trõ cuãa keãthuâlöìng lïn nhû thuá dûä. Thïëmaâgiúâàêy cúâàoãphêëp phúái bay khùæp phöë phûúâng. Àïm êëy, laänh tuå Nguyïîn AÁi Quöëc àang ngöìi giûäa loâng HaâNöåi soaån thaão

Tuyïn ngön Àöåc lêå p

, múãàêìu möåt kyãnguyïn múái cho dên töåc:

Kyã nguyïn Àöåclêåp, Tûå do.

Thêåt laâkyâdiïåu. Caách maång laâmöåt sûåkyâ diïåu. Vaâchñnh Ngûúâi, tûâNguyïîn AÁi Quöëc àïën HöìChñ Minh, àaäcuâng vúái toaân dên laâm nïn àiïìu kyâdiïåu àoá... Chiïìu ngaây 2 thaáng 9 nùm 1945, trïn Quaãng trûúâng Ba Àònh, möåt quang caãnh vûâa naáo nhiïåt, vûâa xuác àöång. Khi CuåHöìvûâa xuêët hiïån trûúác maáy phoáng thanh, thò caãQuaãng trûúâng êm vang tiïëng hö: - CuåHöìChñ Minh muön nùm! - Chuãtõch Höì Chñ Minh muön nùm!Vaâkhi Chuãtõch HöìChñ Minh sang saãng cêët tiïëng àoåc Tuyïn ngön Àöåc lêåp thò caã biïí n ngûúâi im phùng phùæc lùæng nghe:

"Têë t caã moåi ngûúâi àïìu sinh ra coá quyïìn bònh àùèng. Taåo hoá a cho hoånhûä ng quyïìn khöng ai coá thïí xêm phaåm àûúåc; trong nhûä ng quyïìn êë y, coá quyïìn àûúåc söë ng, quyïìn tûådo vaâquyïìn mûu cêìu haånh phuá c..."

Àoåc àûúåc möåt àoaån, CuåHöìböîng dûâng laåi, àûa cùåp mùæt êu yïëm nhòn toaân thïí àöìng baâo, cêët tiïëng hoãi: - Àöìng baâo nghe roä tiïëng töi khöng?Tiïëng àaáp laåi liïìn ngay nhû sêëm: - Coá!Ngûúâi dên vaâChuã tõch nûúác böîng trúãnïn gêìn guäi vaâvö cuâng thên thiïët.Caâng vïì cuöëi baãn

Tuyïn ngön Àöåc lêå p

, gioång CuåHöìcaâng êm vang, nhû cuöën huát moåi ngûúâi.

"Chñnh phuã lêm thúâi cuã a nûúá c Viïåt Nam Dên chuã Cöång hoaâ- trõnh troång tuyïn böë vúá i thïë giúá i rùçng: Nûúá c Viïåt Nam coá quyïìn hûúã ng Tûådo, Àöåc lêå p vaâsûå thêåt àaä trúã thaânh möåt nûúá c Tûådo, Àöåc lêå p. Toaân thïí dên töåc Viïåt Nam quyïë t àem têët caã tinh thêìn vaâlûåc lûúång, tñnh maång vaâcuã a caã i àïí giûä vûä ng quyïìn Tûå do, Àöåc lêå p êë y!"

Cuâng vúái ngaây 2 thaáng 9 nùm 1945, baãn

Tuyïnngön Àöåc lêåp

do Chuã tõch HöìChñ Minh àoåc trûúác quöëc dên àöìng baâo, laâ möåt möëc son choái loåi trïn con àûúâng daâi àêëu tranh dûång nûúác vaâgiûänûúác suöët mêëy nghòn nùm cuãa dên töåc Viïåt Nam.

NHÚÁMAÄI NHÛÄNGPHUÁT GIÊY KYÂ DIÏÅU

Baác Höìàoåc baãn

Tuyïn ngön Àöåc lêåp

taåi Quaãng trûúâng Ba Àònh

Lúáp treã

8

.Liïn hoan quöë c tïë voä cöí truyïìn Viïåt Nam lêìn thûá I:möåt êë n tûúång àeåp

Nguyïîn Thõ Thanh Bònh

10

.

Fidel Castro - êën tûúång khoá quïn

Hoaâng Hiïåp

14

.

Thêåt, mú möåt vuâng truyïìn thuyïët

HaåHuyïìn

16

.

Trêìn Thaá i Töng nhên aã nh trong Thiïìn hoåc Viïåt Nam

Thaái Kim Lan

22

.

Phan Chêu Trinh vaâloâng tin vaâosûá c maånh cuã a tri thûá c cuã a vùn hoáa

Nguyïn Ngoåc

24

.

“Höìn” nhaâsaân vêî n coân

Àaâo Thuêån

26

.

Cöíng laâng Àûúâng Lêm nhúá , tiïëc

Khaãi Hûng

28

.

Laâng töi xûa coá tuåc haát vñ

Vùn Saáu

30

.

Àöìng Ngû chïnh vïnh gaá nh röë i

Dûúng Xuên

33

.

Chiïë n tranh Viïåt Nam qua caã m nhêån cuã a möåt traá i tim thiïë u nû

ä

Constantin Lupeanu

VÙN HIÏËN

VIÏÅT NAM

36

.

“Àûâng àöë t” trong àoá àaä coá lûã a

Trêìn Àùng

38

.

Ca nhaåc truyïìn hònh

Nguyïîn Troång Taåo

42

.

Giaá o sû Trêìn Vùn Giaâu möåt hoåc giaã lúá n

Àinh Xuên Lêm - Phaåm Höìng Tung

46

.

TaåThõ Hònh - chên dungmöåt cêu quan hoå

Nguyïîn Quang Hûng

48

.

Maá i võn cuöåc àúâi

ÀöîÀûác

50

.

Nhaâlûu niïåm Diïå p Minh Chêu Baã o taâng tû gia àêìu tiïn cuãa VN

Lï PhuáKhaãi

52

.

Ngûúâi Nga höìn Viïåt

Trêìn Àõnh

54

.

Noá n baâi thú Xûá Nghïåbõ kiïån

Giao Hûúãng

56

.

Nhêë t Chi Lan: ngûúâi phuåc höìi göëm Chùm cöí

Khuï Viïåt Trûúâng

66

.

Hoaâng höìn cöí tñch

Vônh Quyïìn

Àau

Taåp chñ xuêët baãn haâng thaáng Giêëy pheáp hoaåt àöång baáo chñ söë397/GP-BVHTT

Toaâsoaån - Trõ sûå:

30/79A LyáNam Àïë- HaâNöåi ÀT: 04.7471896; FAX:04.7337686Email: vanhienvietnam@hn.vnn.vn

Vùn phoâng àaåi diïån taåi TP.HCM:

288B, An Dûúng Vûúng,Quêån 5, TP.HCMÀT: 08.8353878

Chuãnhiïåm

Hoaâng Chûúng

PhoáTöí ng Biïn têåp Thûúâng trûåc

Nguyïîn ThïëKhoa

PhoáTöí ng Biïn têåp

Nguyïîn ThïëKyã Phaåm Viïåt LongNguyïîn Minh San

Giaám àöëc àiïìu haânh

Voä Thaânh Tên

Thû kyá toâa soaån

TûâMy Sún - Nguyïîn Hûäu Phaái

Höåi àöìng Biïn têåp

Nguyïîn Nam Khaánh - Trêìn Baãng - Mõch Quang - Trêìn Vùn Khï - HöìSô Võnh - VuäMaäo - Thaái Kim Lan - Phaåm Thõ Thaânh - Àùång Nhêåt Minh - Àoaân Thõ Tònh - Trûúâng Lûu - Thanh Hûúng - Nguyïîn Thuyïët Phong

Trònh baây

Tûâ My Sún - Àùång Ngoåc Quang

Bòa 1

Caánh diïìu tuöíi thú AÃnh: Lï BaáDûúng

Taâi trúåphaát haânh

Doanh nghiïåp saách Thaânh Nghôa TP. HöìChñ Minh

In taåi

Xûúãng in Tin hoåc, HaâNöåi

Giaá

:16.000à

4

VUÄTHÖË NG NHÊË T