Tạp chí văn hiến số 8 năm 2005

Taåp chñ xuêët baãn haâng thaáng Giêë y pheáp hoaåt àöång baáo chñ söë 397/GP-BVHTT

tosoån - trõ sûå:

30/79A LyáNam Àïë - HaâNöåi ÀT: 04.7471896; FAX:04.7337686Email: vanhienvietnam@hn.vnn.vn

Vùn phon àå dïån å tP.HcM:

288B, An Dûúng Vûúng,Quêån 5, TP.HCMÀT: 08.8353878

chunhïåm

Hoaâng Chûúng

töín Bïn êåp

HöìSô Võnh

Photöín Bïn êåp thûn rûå

Nguyïîn Thïë Khoa

Photöín Bïn êåp

Nguyïîn Thïë Kyã Nguyïîn Minh San

gm àöë àïìu hnh

VoäThaânh Tên

thû kyo soån

TûâMy Sún - Nguyïîn Hûäu Phaái

Höå àöìn Bïn êåp

Nguyïîn Nam Khaánh - Trêìn Baãng - Mõch Quang Trêìn Vùn Khï - Hoaâng Trinh - VuäMaäo - Thaái Kim Lan - Phaåm Thõ Thaânh - Phaåm Viïåt Long Àùång Nhêåt Minh - Àoaân Thõ Tònh - Trûúâng Lûu Thanh Hûúng - Nguyïîn Thuyïë t Phong

trònh b y

Trêìn Thùæng

Bò 1

Tòm vïìnúi Àùång Thõ Trêm, Nguyïîn Vùn Giaá hy sinh- AÃnh: NHÊÅT AÁNH

t råph hnh

Töíng cöng ty Haâng khöng Viïåt Nam Doanh nghiïåp saách Thaânh NghôaTP. HöìChñ Minh

in å

Xûúãng in Tin hoåc, Haâ Nöåi

Giaá: 16.000à

VÙN HIÏËN

VIÏÅT NAM

Vúái caác taác giaã:

Nguyïîn Khoa Àiïìm, Nguyïîn Thïë Khoa, Phaåm Quang Nghõ, Lï Maånh Huâng, Buâi Duy Tên, Trêìn Quöë c Vûúång, Khuác Haâ Linh, Lï Quang Chùæn, Àöî Àûác, LyáKhùæc Cung, Thuåy Thaão, HöìSô Võnh, Nguyïîn Troång Taåo, Lêm Quang Ngoåc, Phan Àùng Nhêåt, Thanh Mai, Thu Thuãy, Trûúâng Lûu, Buâi Kim Xuyïën, TaåThu Hiïìn, Thuêìn Viïåt, Tûâ My Sún, Bñch Ngoåc, Lï BaáLiïîu, Hoaâng Chûúng, Phûúng Hoaâng...

2.

Xêy dûång nhaâ nûúác phaáp quyïìn cuãa dên, do dên, vò dên

4.

Àêët Nûúác

10.

Giaáo sû Trêìn Quöë c Vûúång - Öng vêîn nhû úãàêu àêy, rêët gêìn

12.

Nhûäng ngaây Àöng Du trïn àêët nhêåt

16.

Hai kiïåt taác ngang qua möåt àúâi vua

20.

HoåKhuác vaâ cöng cuöåc xêy àùæp nïìn tûå chuãQuöë c gia VN

30.

Hiïån vêåt cung àònhHuïë

34.

Nhaåc kõch Àêë tnûúác àûáng lïn

36.

Nhûäng àiïìuchûa noái vïìnhaâthúQuang Duäng

42.

Maâu àoã cuãa DûúngCêím Chûúng

52.

Laâng vùn hoáa Tuâng Luêåt

62.

Rûát ruöåt vúái àaácöí

64.

Vaån lyá trûúângthaânh Malibu

Hoålaâcuãa

VÙN HIÏËN

VIÏÅT NAM

2

- Xin trên troång caãm ún Chuãtõch nûúác àaä daânh thúâi gian cho cuöåc phoãng vêën. Trûúác hïët xinChuã tõch cho biïët caãm xuác caá nhênvïì sûå kiïån lõch sûã troång àaåi naây?

- Rêët vui vaâ tûå haâo laâ möåt ngûúâiViïåt Nam, coá möåt Töí quöëc ViïåtNam nhû höm nay. Chuáng ta àaäthûåc hiïån àûúåc têm nguyïån cuãaChuã tõch Höì Chñ Minh vô àaåi, àêëtnûúác liïìn möåt daãi, moåi ngûúâichung sûác xêy dûång àêët nûúác ViïåtNam ngaây caâng àaâng hoaâng hún,to àeåp hún nhû mong ûúác cuãaNgûúâi.

- Thûa Chuã tõch, kïí tûâ ngaây 2/9/1945, Chuã tõch HöìChñ Minhàoåc Tuyïn ngön Àöåc lêåp khai sinhra nûúác Viïåt Nam Dên chuã Cöång hoâa, röìi àïën ngaây 30/4/1975, giaãi phoáng hoaân toaân miïìn Nam,thöëng nhêët àêët nûúác, àaä 60 nùmtröi qua nhûng dûúâng nhû nhûä ng dû êm àoá vêîn coân vang maäi.

- Nhûäng sûå kiïån lúán trong lõchsûã coá têìm quan troång sêu sùæc vaâlêu daâi, caâng trúã nïn lúán hún, nöíi bêåt hún vúái thúâi gian. Chuáng ta coáthïí noái nhû vêåy àöëi vúái nhûäng sûåkiïån naây, búãi vò noá múã ra möåt kyãnguyïn múái trong lõch sûã dên töåcViïåt Nam, gùæn liïìn vúái xu thïë phaáttriïín cuãa nhên loaåi.Tuyïn ngön Àöåc lêåp cuãa Chuãtõch Höì Chñ Minh àoåc taåi Quaãngtrûúâng Ba Àònh ngaây àoá laâvùn baãnphaáp lyá quan troång àêìu tiïn khaisinh ra nûúác Viïåt Nam Dên chuãCöång hoaâ, khùèng àõnh quyïìn tûå doàöåc lêåp cuãa nhên dên ta trûúác toaânthïë giúái. Moåi ngûúâi coân nhúá saukhi àoåc Tuyïn ngön Àöåc lêåpkhöng bao lêu, Höì Chuã tõch ra lúâihiïåu triïåu toaân dên àaánh thûåc dênPhaáp, vaâ cuöåc khaáng chiïën kïëtthuác bùçng chiïën thùæng Àiïån BiïnPhuã lûâng lêîy. Tiïëng suáng ÀiïånBiïn cuäng baáo hiïåu sûå suåp àöí cuãaChuã nghôa thûåc dên cuä, àoá cuäng laâcöëng hiïën cuãa nhên dên Viïåt Nam

HöìChuã tõch àoåc

Tuyïn ngön Àöåc Lêåp

taåiQuaãng trûúâng Ba Àònh, ngaây 2/9/1945.

Xêy dûångNhaâ nûúácphaáp quyïìn

cuãa dên, do

Nhên kynïåm 60 nùm ch mån hn tm v Quöë khnh 2/9 (1945 - 2005), chuõh nû trêìn Àû Lûn àärl phon vêën vïìynhô lõh sûu sûåkïån roån àå n y, vïìnhûän hnh ûåu vkhokhùn mVïå Nm àävûå qu àïí bo vïå , xêy dûån àêë nû.

Chuã tõch nûúác Trêìn Àûác Lûúng thùm nhên dên xaäÀöìng Lûåc, Phuá Thoå.

A Ã N H : T T X V N A Ã N H : T L

SÛÅKiÏåN -

BÒNH LUÊÅN

àöëi vúái sûå nghiïåp giaãi phoáng dêntöåc trïn thïë giúái.Thïë röìi Myä thïë chên Phaáp úãmiïìn Nam, phaá hoaåi viïåc thi haânhhiïåp àõnh Giúnevú. Vúái tû tûúãng

"Khöng coá gò quyá hún àöåc lêåp, tûådo"

cuãa Höì Chuãtõch, nhên dên taàaä àûáng lïn kiïn trò cuöåc khaángchiïën chöëng Myä cûáu nûúác vö cuânggian khöívaâ aác liïåt. Hai mûúi nùmkhaáng chiïën chöëng Myä cûáu nûúácanh duäng, kiïn cûúâng cuãa nhêndên Viïåt Nam àaä kïët thuác vúái cuöåcTöíng tiïën cöng vaânöíi dêåy àaåithùæng trong muâa xuên nùm 1975,giaãi phoáng hoaân toaân miïìn Namthên yïu, hoaân thaânh cuöåc caáchmaång dên töåc dên chuã nhên dêntrong caã nûúác.Thùæng lúåi naây maäi maäi àûúåcghi vaâo sûã saách nhû möåt chiïëncöng vô àaåi nhêët trong lõch sûã haângngaân nùm cuãa dên töåc Viïåt Nam,àöìng thúâi laâ möåt àoân àaánh maånhvaâo Chuãnghôa àïë quöëc, múã ratriïín voång töët àeåp cho sûå nghiïåpcaách maång cuãa nhên dên thïëgiúái àêëu tranh cho hoaâbònh, àöåc lêåpdên töåc, dên chuã vaâ tiïën böå xaä höåitrïn phaåm vi toaân thïë giúái. Tûâ àêynûúác Viïåt Nam ta non söng möåtdaãi, caách maång úã nûúác ta bûúác vaâomöåt giai àoaån múái: àõnh hûúángXHCN, nhùçm thûåc hiïån muåc tiïudên giaâu, nûúác maånh, xaä höåi cöng bùçng, dên chuã, vùn minh.

- Xin Chuãtõch cho biïët muåc tiïuvaâ nhûäng thaânh tûåu cú baãn cuãaviïåc xêy dûång möåt nhaâ nûúác phaáp quyïìn cuãa ta hiïån nay?

- Nhaâ nûúác ta laâ möåt Nhaâ nûúácphaáp quyïìn. Thûåc ra, Tû tûúãng HöìChñ Minh cuäng àaä chûáa àûång möåtnhaâ nûúác kiïíu múái - xêy dûång möåtNhaâ nûúác phaáp quyïìn, möåt Nhaânûúác thûåc sûå cuãa dên, do dên vaâ vòdên tûâ nhûäng ngaây coân hoaåt àöångcaách maång giaânh chñnh quyïìn. Àoálaâ möåt di saãn quyá baáu àïí xêy dûångmöåt Nhaâ nûúác phaáp quyïìn. Choàïën nay, chuáng ta àaäcoá 4 baãn Hiïënphaáp: Hiïën phaáp nùm 1946, 1959,1980 vaâ 1992.Nöåi dung caác baãn Hiïën phaápàaä khùèng àõnh ngay tûâ àêìu tñnhchêët cú baãn cuãa Nhaânûúác ta laâNhaâ nûúác Phaáp quyïìn cuãa dên, dodên vaâ vò dên. Nhaâ nûúác ta àùåc biïåt coi troång xêy dûång chñnhquyïìn nhên dên vaâ tùng cûúângphaáp chïë XHCN. Söëng vaâlaâm viïåctheo hiïën phaáp vaâphaáp luêåt àaä àivaâo cuöåc söëng xaähöåi ngaây caâng cuåthïívaâ sêu sùæc hún.-

Thûa Chuã tõch, tûâ khi tiïënhaânh cöng cuöåc àöíi múái, viïåc cuãng cöë , hoaân thiïån Nhaâ nûúác ta trong thúâi kyâ CNH, HÀH àêët nûúác theo àõnh hûúáng XHCN caâng quantroång hún!

- Àuáng nhû vêåy, tûâkhi tiïënhaânh àöíi múái, nïìn kinh tïë thõtrûúâng nhiïìu thaânh phêìn coásûåquaãn lyá cuãa nhaâ nûúác ra àúâi, Nhaânûúác ta luön tiïën haânh hoaân thiïånhïå thöëng phaáp luêåt phuâ húåp vúáiàiïìu kiïån múái: phaát huy quyïìnlaâm chuã cuãa nhên dên, tiïëp tuåc xêydûång Nhaâ nûúác Cöång hoaâ XHCNViïåt Nam vûäng maånh.Sûånghiïåp àöíi múái, xêy dûångvaâ baão vïå àêët nûúác àang diïîn ratrong àiïìu kiïån trong nûúác vaâquan hïå quöëc tïë thuêån lúåi cho sûåphaát triïín. Àöìng thúâi, àêët nûúáccuäng àûáng trûúác nhûäng thaách thûáclúán vúái nhûäng nguy cú, maâ nguycú tuåt hêåu vïì kinh tïë, cöng nghïå sovúái caác nûúác xung quanh laâ nguycú lúán nhêët. Àiïìu naây àoâi hoãi phaãi tiïëp tuåc àöíi múái möåt caách toaândiïån caã vïìbïì röång lêîn chiïìu sêunhùçm giaãi phoáng triïåt àïí lûåc lûúångsaãn xuêët xaä höåi, phaát huy cao àöåmoåi nguöìn lûåc trong vaâ ngoaâinûúác nhùçm thûåc hiïån muåc tiïuCNH, HÀH àêët nûúác.-

Vúái àêët nûúác hún 80 triïåu dên,xin Chuã tõch cho biïët àaánh giaá vai troâ vaâ võ trñ cuãa Viïåt Nam hiïån nay ra sao?

- Àöëi vúái nûúác ta, thïë kyã 20 laâthïëkyã cuãa nhûäng biïën àöíi to lúán,thïëkyã àêëu tranh oanh liïåt giaânh laåiàöåc lêåp tûådo, thöëng nhêët Töí quöëcvaâ xêy dûång Chuã nghôa xaä höåi, thïëkyãcuãa nhûäng chiïën cöng vaâ thùænglúåi coá yá nghôa lõch sûã vaâ thúâi àaåi.Thïëkyã 21 seätiïëp tuåc coá nhiïìu biïën àöíi. Khoa hoåc cöng nghïå coá bûúáctiïën nhaãy voåt, kinh tïë tri thûác coávai troângaây caâng nöíi bêåt. Thïë giúái àûáng trûúác nhiïìu vêën àïì toaân cêìumaâ khöng möåt quöëc gia riïng leãnaâo coá thïí tûå giaãi quyïët nïëu khöngcoásûå húåp taác àa phûúng. Ngaâynay, thïëvaâ lûåc cuãa nûúác ta àaä lúánmaånh.Thïë giúái hiïíu Viïåt Nam hún,chuáng ta àang tiïën lïn trïn conàûúâng höåi nhêåp àïí phaát triïín, àoálaâ xu thïë cuãa thúâi àaåi. Chuáng ta coátiïìm nùng to lúán vïì taâi nguyïn, laoàöång. Nhên dên ta coá phêím chêëttöët àeåp, tònh hònh chñnh trõ - xaä höåicú baãn öín àõnh, àoá laâ àiïìu kiïån àïícho töëc àöå tùng trûúãng kinh tïë cuãata cao trong nhûäng nùm gêìn àêy.Viïåt Nam àaä goáp phêìn khöng nhoãtrong viïåc giûä gòn hoaâ bònh vaâ öínàõnh trong khu vûåc vaâ trïn thïëgiúái.Chuáng ta àaä tñch cûåc tham giavaâo caác vêën àïì toaân cêìu nhû xoaáàoái, giaãm ngheâo, phoâng chöëng caácdõch bïånh hiïím ngheâo, chöëngkhuãng böë, phoâng chöëng thiïn tai baão vïå möi trûúâng, uãng höåvaâ tñchcûåc tham gia vaâo cuöåc àêëu tranhchöëng chiïën tranh cuãa nhên dênthïëgiúái. Chùæc chùæn laâ vai troâ, võ trñcuãa Viïåt Nam trïn trûúâng quöëc tïëvaâ khu vûåc àaä vaâ ngaây caâng àûúåckhùèng àõnh.-

Coá thïí toám lûúåc àiïìu gò trong "60 nùm CHXHCN Viïåt Nam",thûa Chuãtõch?

- Qua thûåc tiïîn caách maång ViïåtNam, cuöåc Caách maång thaáng Taámvô àaåi, dêîn àïën viïåc thaânh lêåp nûúácViïåt Nam Dên chuã Cöång hoaâ, naylaâ nûúác Cöång hoaâ Xaä höåi Chuãnghôa Viïåt Nam maäi maäi laâ möåtmöëc son choái loåi, múãàêìu möåt thúâiàaåi múái - Thúâi àaåi Höì Chñ Minhquang vinh, trïn con àûúâng tiïënlïn cuãa dên töåc ta. Têët caã nhûängàiïìu kyâ diïåu naây bùæt nguöìn tûâ Tû tûúãng thiïn taâi Höì Chñ Minh vaâtûâsûå laänh àaåo àuáng àùæn cuãa ÀaãngCöång saãn Viïåt Nam - ngûúâi laänhàaåo, töí chûác moåi thùæng lúåi cuãanhên dên Viïåt Nam.

v

(Theo TTXVN)

VÙN HIÏËN

VIÏÅT NAM

3