Tạp chí Văn hiến số 7 năm 2005

Taåp chñ xuêët baãn haâng thaáng Giêë y pheáp hoaåt àöång baáo chñ söë 397/GP-BVHTT

tosoån - trõ sûå:

30/79A LyáNam Àïë - HaâNöåi ÀT: 04.7471896; FAX:04.7337686Email: vanhienvietnam@hn.vnn.vn

Vùn phon å dïån å tP.HcM:

288B, An Dûúng Vûúng,Quêån 5, TP.HCMÀT: 08.8353878

chunhïåm

Hoaâng Chûúng

töín Bïn êåp

HöìSô Võnh

Photöín Bïn êåp thûn rûå

Nguyïîn Thïë Khoa

Photöín Bïn êåp

Nguyïîn Thïë Kyã Nguyïîn Minh San

gm öë ïìu hnh

VoäThaânh Tên

thû kyo soån

TûâMy Sún - Nguyïîn Hûäu Phaái

Höå öìn Bïn êåp

Nguyïîn Nam Khaánh - Trêìn Baãng - Mõch Quang Trêìn Vùn Khï - Hoaâng Trinh - VuäMaäo - Thaái Kim Lan - Phaåm Thõ Thaânh - Phaåm Viïåt Long Àùång Nhêåt Minh - Àoaân Thõ Tònh - Trûúâng Lûu Thanh Hûúng - Nguyïîn Thuyïë t Phong

trònh b y

Trêìn Thùæng

Bò 1

NSÛT Diïåp Lang - AÃnh: Höìng Nga

t råph hnh

Töíng cöng ty Haâng khöng Viïåt Nam Doanh nghiïåp saách Thaânh Nghôa TP. HöìChñ Minh

in å

Xûúãng in Tin hoåc, Haâ Nöåi

Giaá: 16.000à

VÙN HIÏËN

VIÏÅT NAM

Vúái caác taác giaã:

Nguyïîn Anh Tuêë n, Thuåy Thaão, Trõnh Tuêën, Hoaâng Anh, Hûäu Thoå, Phaåm Àan Quïë , Trûúng Ngoåc Tûúâng, Nguyïn Ngoåc, Nguyïîn Khoa Diïåu Haâ, Trêìn Phûúác Thuêån, Àöî Troång Quang, Xuên Tuêë n, Nguyïîn Thïë Khoa, Àön Truyïìn, Thaão Chi, Mai Anh, Hoaâng Chûúng, Bñch Ngoåc, ÀöîThõ Höìng Cuác, Nguyïîn Thanh Bònh, Tûâ My Sún, Thû Phûúng, ÀöîÀûác, Lêm Tuâng Chêu, Buâi Kim Xuyïën, Phûúng Hoaâng... 4. Ùn àêët6.Thû phaáp dûúái caái nhòn vùn hoáa8. Dïîvaâ khoá16. Saách Haán Nöm Nam kyâ thïë kyã 19 22. Phöë Àöng24. Ngûúâi Triïìu Chêu28. Haát Then30. Baãn trûúâng ca daâi nhêë t VN 36. Lïî höåi muáa VN42. "Bïn möåliïåt sô traái timta dûâng"44. Cuöåc àúâi laâthûãthaách50. HaâTiïn thêåpcaãnh52. Yïn bònh àêë ttheáp Cuã Chi54. Hai lêìn lïnGiaâo San56. Danh thúmgiûä àïën bêy giúâ60. Pagan àangbõ huãy hoaåi62. Ai Cêåp vôàaåi64. Keáo trúâicao vaâo cûãa

Bang gia

Nhúáàöìng chñ Ngyïîn Vùn

VÙN HIÏËN

VIÏÅT NAM

2

SÛÅKiÏåN -

BÒNH LUÊÅN

"H

oaân haão", àoá laâ tûâ maâ hai nhaâ baáo ngûúâi Myä göëc Viïåt coámùåt taåi phoâng hoåp baáo cuãaNhaâTrùæng duâng àïí mö taã cuöåc hoåp baáochung giûäa Töíng thöëng Bush vaâ Thuãtûúáng Viïåt Nam.Riïng nhûäng nhaâ baáo Viïåt Nam, ainêëy àïìu mang trong loâng möåt caãm xuácrêët kyâlaå. Duâ àaä àûáng chúâ caã tiïëng àöìnghöì trong phoâng hoåp baáo, nhûng khöngai caãm thêëy mïåt moãi. Coá leä, búãi yá thûácmònh àang dûå phêìn vaâo lõch sûã, möåt sûå kiïån röìi àêy seä coân àûúåc nhùæc laåi nhiïìutrong lõch sûã möëi bang giao hai nûúác.Ngay sau cuöåc höåi àaâm giûäa Thuãtûúáng Viïåt Nam vaâ Töíng thöëng Myä, NhaâTrùæng àaäphaát ài thöng caáo chung ViïåtNam - Myä. Töíng thöëng Bush vaâ Thuãtûúáng Phan Vùn Khaãi bûúác vaâo phoânghoåp baáo vúái daáng veã hïët sûác thoaãi maái,thên thiïån. Nhòn cung caách hoå bùæt taynhau, daânh cho nhau nhûäng lúâi noái töëtàeåp, nhûäng ngûúâi coá mùåt caãm nhêån àûúåcmöåt khöng khñ tûå nhiïn vaâ thên mêåt,thay vò tñnh xaä giao nghi thûác thûúângthêëy úãnhûäng cuöåc gùåp mùåt cêëp cao.

"Töi hoaân toaân tin tûúãng chuyïënthùm lêìn naây cuãa töi úã nûúác Myä seä giuáp nêng quan hïå giûäa hai nûúác lïn möåt têìm cao múái"

, Thuã tûúáng Phan Vùn Khaãiàaänoái nhû vêåy taåi cuöåc hoåp baáo.Öng noái hai bïn nhùæm àïën viïåc xêydûång "quan hïå thên thiïån, àöëi taác xêydûång, húåp taác maånh meä trïn cú súãlêudaâi vaâ öín àõnh, cuäng nhû bònh àùèng, töntroång lêîn nhau, caã hai cuâng coá lúåi".Cho duâ hai bïn coân coá nhûäng khaác biïåt do hoaân caãnh lõch sûã nhûng theoThuã tûúáng, hai bïn àaächia seã àûúåc nhêånthûác vaâ tòm caách thu heåp nhûäng khaác biïåt àoá.Vïì phêìn mònh, ngûúâi àûáng àêìu NhaâTrùæng àaä daânh nhûäng lúâi ngúåi ca vïì nöîlûåc àöíi múái kinh tïë cuãa Viïåt Nam vúái

Bang giao Viïåt - Myä

chuyïën  hùm Myämöå uêìn lï u thuûn Phn Vùn Kh ä kïë hu öë eåp hn moå mon å. Möå  oån m ron qun hïåVïå - Myäähûå sûåmr, khep lå nhûän dû êm buöìn u qukhûûä h nû ûn löë hurïn hïën rûn.

Töíng thöë ng Bush tuyïn böë uãng höåVN gia nhêåp WTO.

Thuãtûúáng Phan Vùn Khaãi kyásöí lûu niïåm cuãa Quöë c höåi Myä. Thuã tûúáng Phan Vùn Khaãi chên thaânh caãm ún laänh àaåo vaâ nhên dên nûúác Myä.

Böå trûúãng Quöëc phoâng Donald Rumsfeld chuácmuâng Thuãtûúáng Phan Vùn Khaãi taåi khaách saån.

Thuãtûúáng Phan Vùn Khaãi thùm SúãGiaodõch Chûáng khoaán Myä.

VÙN HIÏËN

VIÏÅT NAM

3

nhûäng thaânh quaã cuå thïí trongcöng taác xoáa àoái ngheâo, nhûäng tiïën böåvïì nhên quyïìn vaâ tön giaáo.Cuöåc höåi àaâm lõch sûã àaánh dêëu10 nùm bònh thûúâng hoaá quan hïåkhöng chó mang tñnh biïíu tûúångcao, nhû nhêån àõnh cuãa giúái quansaát maâ coân thu àûúåc nhûäng kïëtquaã thûåc tïë. Viïåt Nam àaä nhêånàûúåc lúâi cam kïët uãng höå Viïåt Namvaâo WTO möåt caách maånh meä tûâTöíng thöëng Myä. Öng cuäng thïíhiïån nöî lûåc tiïëp tuåc thuác àêíy caácmöëi quan hïå song phûúng phaáttriïín töët hún nûäa.Thûá trûúãng Ngoaåi giao ViïåtNam Lï Vùn Baâng nhêån àõnh:

"Cuöåc höåi àaâm giûäa hai bïnrêët thaânh cöng. Hai bïn toã ra rêët thoaãi maá i. Sûå uãng höå cuãa Töíng thöëng Bush àöë i vúái viïåc Viïåt Namgia nhêåp WTO seä coá taác àöång maånh àïën quaá trònh Viïåt Nam gianhêåp WTO cuöëi nùm nay"

.Vúái ngûúâi Myä, nhû Töíng thöëngBush àaä noái,

cuöåc gùåp cêëp cao giûä ahai nhaâ laänh àaåo vúái hoå coá yá nghôa nhû möåt cöåt möëc thûåc sûåkheáp laåi "chûúng buöìn" trong quaá khûá.

Öng Andrey, nguyïn TöíngGiaám àöëc têåp àoaân GE taåi ViïåtNam noái rùçng öng

"Caãm thêëy vö cuâng maän nguyïån"

vaâ

"Töi nghô rêët nhiïìu ngûúâi Myä cuäng coá cuâng caãmxuác nhû töi. Tûâ lêu röìi,

chuáng töi mong muöën xêy dûång möëi quanhïå hûäu nghõ giûäa nhên dên hai nûúác

. Àaä coá rêët nhiïìu ngûúâi nöî lûåc àïí àaåt àûúåc àiïìu naây. Möåt kïët quaãtöët àeåp nhû vêåy laâm sao khöng vui àûúåc"

.Chùång àûúâng daâi 30 nùm àaäqua vúái nhûäng khuác quanh, nhûängthùng trêìm vaâ buöìn vui. Àöëi vúáinhûäng ngûúâi Myä nhiïåt têm uãng höå bang giao Myä - Viïåt nhû Andrey,möåt tûúng lai saáng suãa àaä múã ratrûúác mùåt.Giúái kinh doanh Myä cuäng toã rahaâo hûáng. Hoå cho rùçng, nhûäng cú höåi laâm ùn múái àang múã ra taåi ViïåtNam. Böën húåp àöìng laâm ùn giûäagiúái doanh nghiïåp Viïåt Nam vaâMyä laâ nhûäng dêëu hiïåu àêìy hûáaheån vïì möåt laân soáng àêìu tû Myäàïën Viïåt Nam, nhêët laâ sau khi ViïåtNam gia nhêåp sên chúi WTO.Caách àêy 10 nùm, hai nûúác àaäkhöng coá quan hïå ngoaåi giao.Trûúác àoá, nûúác Myä cêëm vêån àöëivúái Viïåt Nam vaâbêy giúâ, 10 nùm sau, giao thûúng hai nûúác àaä àaåttrïn 6 tyãUSD.Hai nûúác cuäng àaä coá nhûängtrao àöíi húåp taác quan troång vïìkhoa hoåc, giaáo duåc, quên sûå vaângay luác naây àêy, coân coá caãtraoàöíi tònh baáo nûäa. Roä raâng àêy laâmöåt bûúác ngoùåt lõch sûãrêët quan troång.

v

Theo

NGUYÏÎN ANH TUÊËN

bûúác ngoùåt lõch sûã

Töi nghô rùçng chuyïë n viïë ng thùm cuãa Thuã tûúáng Phan Vùn Khaãi coá möåt yá nghôa hïë t sûác quan troång, cêìn thiïët, vaâàuáng thúâi àiïím.Ngûúâi Viïåt àõnh cû taåi Myähêìu hïët àïìu mang quöë c tõch Myä. Vïì phûúng diïån bang giao, hoå trúã thaânh möåt àöëi taác quöë c tïë , bònh àùèng.Vïì phûúng diïån tònh caãm caánhên, quöë c töícuãa hoålaâcaác vua Huâng úã Viïåt Nam.Hoå cêìn phaãi coá nghôa vuålaâm àeåp caã hai phña, coá nghiaäphaãi àoáng goáp moåi ûu viïåt cho tònh hûäu nghõ Viïåt - Myä. Têë t caãhaäy vò an ninh vaâsûånghiïåp phaát triïín àêë t nûúác, àûâng àïíquáa muöån. Ngûúâi Myäquïn àûúåc hêån thuâ, taåi sao ta khöng thïí quïn?Haäy vïìthùm quï hûúng àïínhòn thêë y têån mùæt sûåtiïën böå, cúãi múãàang thûåc sûå diïîn ra so vúái 20 nùm trûúác àêy.

(GS.TS Nguyïîn Thuyïët Phong

(Myä) - Giaãi thûúãng

“Vinh danh àêë t Viïåt,

Giaãi thûúãng Di saãn quöëc gia Hoa Kyâ, UÃy viïn Höåi àöìng biïn têåp Taåp chñ Vùn Hiïë n Viïåt Nam).

TT Phan Vùn Khaãi vaâ Böåtrûúãng Thûúng maåi MyäCarlos Gitierrez chûáng kiïën lïîkyákïë t húåp àöìng giûäa Töíng giaám àöë c VN Airlines Nguyïîn Xuên Hiïín vaâàaåi diïån Haäng Boeing, öng Alan Mulally. Thuãtûúáng Phan Vùn Khaãi nhêën chuöng khai maåc phiïn giao dõch àêìu ngaây cuãa SúãGiao dõch Chûáng khoaán Myä.