Welcome to Scribd. Sign in or start your free trial to enjoy unlimited e-books, audiobooks & documents.Find out more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword or section
Like this
17Activity
P. 1
Fiziologija biljaka

Fiziologija biljaka

Ratings:

5.0

(1)
|Views: 484|Likes:
Published by gregorije

More info:

Published by: gregorije on Apr 26, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/30/2011

pdf

text

original

 
Fiziologija biljaka
BILJNA STANICA
Oblik i veli
č
inaKao najjednostavniji oblik se pojavljuju kuglaste stanice, ali vrlo rijetko.
Č
ć
ioblici su kubi
č
ni, izodijametri
č
ni, poliedri
č
ni uz više-manje produžene,prizmati
č
ne do vlaknaste formacije. Izodijametri
č
ni oblici (promjer u svimsmjerovima približno jednak) se javljaju u osnovnim tkivima, tj. parenhimu(parenhimski oblici).Prosje
č
na veli
č
ina biljne stanice iznosi 10 – 100 µm, dok se stanice pokožicemnogih listova, stanice nekih biljnih dlaka ili so
č
nih dijelova ploda zrelihbrašnastih jabuka ili krumpira mogu razabrati golim okom.
Gra
đ
a biljne stanice
Tipi
č
na biljna stanica obavijena je stani
č
nom stjenkom, a unutrašnjost staniceispunjena je prozirnom sluzavo-viskoznom tvari tzv. protoplastom. Protoplastnema jedinstvenu strukturu, nije homogen. U osnovnoj plazmi – citoplazminalaze se razne strukture, tzv. stani
č
ni organeli. U citoplazmi zelenih stanicauo
č
ljivi su kloroplasti – oni su nosioci asimilacijskih pigmenata, mjesta gdje sezbiva asimilacija CO
2
iz zraka). U osvijetljenim stanicama se stoga nalaziprimarni ili asimilacijski škrob kao prvi vidljivi proizvod fotosinteze. Osimkloroplasta, u stanici nalazimo i mitohondrije, razne vakuole, a najve
ć
i diostanice, tj. najve
ć
i organel je jezgra. Stani
č
na jezgra, plastidi i mitohondriji sureproduktivna tijela, tj. umnožavaju se dijeljenjem (imaju svoje DNA). Vakuole suispunjene vodenastim stani
č
nim sokom. Sve formacije u stanici uklopljene su uosnovnu citoplazmu koja
č
esto
č
ini tanak sloj uz stani
č
nu stjenku. Citoplazma jeprema stani
č
noj stjenci i prema vakuoli ograni
č
ena plazmatskom kožicom sosobinama gela koja se jasno razlikuje od teku
ć
e, „zrnate plazme“. Grani
č
ni slojprema vakuoli zove se tonoplast, a vanjska plazmatska kožica koja je unormalnim uvjetima uz stani
č
nu stjenku naziva se plazmalema. Protoplastisusjednih stanica povezani su plazmatskim mostovima stani
č
nih stjenki –
1
 
plazmodezmijama u jedinstveni simplast. Suprotno simplastu, sve njegove mrtveizlu
č
evine ozna
č
avamo kao apoplast (škrob, stani
č
na stjenka...).Stani
č
na stjenkaNju izlu
č
uje citoplazma, a to je potrebno jer u biljnim stanicama koje imajuvakuole može vladati znatan unutarnji tlak tako da nabreknuti protoplast trebanekakav potporanj. Najvažnija tvar stani
č
ne stjenke je celuloza koja je samo ugljiva zamijenjena hitinom.Celuloza je sastavljena od molekula
β
-D-glukoze kod kojih je hidroksilna skupinana prvom C-atomu s jedne strane, a na
č
etvrtom C-atomu sa druge strane jeprstenasto zatvorenje polucentralne molekule.Od molekula
β
-glukoze stvaraju se polimerizacijommolekule celuloze koje su kristalnom pravilnoš
ć
uporedane u micele; oko 100 molekula celuloze
č
ini1 micel, oko 20 micela
č
ini mikrofibril. Izme
đ
umicela postoje intermicelarni prostori, a izme
đ
umikrofibrila nalaze se interfibrilarni prostori. U obaprostora kapilarnim silama ulazi voda i zato sustani
č
ne stjenke uvijek vlažne. Ako pod imerzionimpove
ć
anjem polarizacijskog mikroskopapromatramo stjenke one
ć
e svijetliti – stjenke seponašaju kao kristali pa zakre
ć
u ravninupolarizirane svjetlosti i titraju.
β
-glukoza
celuloza x 200
micele x 20
mikrofibril
makrofibril
intermicelarni prostori interfibrilarni prostori
No, ovo nije kona
č
na gra
đ
a primarne stani
č
ne stjenke. Celulozne fibrilepovezane su hemicelulozom koja omogu
ć
uje fleksibilnost. Molekulehemiceluloze su izme
đ
u fibrila. Hemicelulozni dio se sastoji od:a) ksiloze i glukoze – tzv. ksiloglukan, na celulozu se veže vodikovimvezamab) arabinogalaktan – arabinoza+galaktoza, vezan je na ksiloglukanc) ramnogalakturonan – nadovezuje se na arabinogalaktan
2
 
Ovako se osigurava elasti
č
nost stani
č
ne stjenke. Prilikom rastenja vodikovimostovi pucaju (pod djelovanjem enzima), a zatim utjecajem turgora stani
č
nastjenka pove
ć
ava svoj volumen.Pektin je polimer galakturonske kiseline i daje elasticitet.
Pektinska kiselina
Ukoliko se pektinske kiseline metiliraju nastaje pektin!
Pektin
Na negativne naboje može se vezati Ca
2+
(Ca-pektinat) ili Mg
2+
. U slu
č
aju Ca-pektinata, pektinska kiselina je netopiva u vodi (ina
č
e je topiva). Pektinskakiselina je postavljena u središnji dio izme
đ
u stani
č
nih stjenki susjednih stanica –drži ih. U fazi zriobe, pektinska kiselina se razgra
đ
uje pod utjecajem enzima i totako da enzimi pektinaze cijepaju polimere pektinske kiseline. Plodovi postajurahli, so
č
ni, slatki. Na stani
č
nu stjenku se nadovezuje lignin (iza celulozenajvažnija tvar). Lignin je omogu
ć
io biljkama da prije
đ
u na kopneni na
č
in života;on daje
č
vrsto
ć
u; polimer je koniferilnog, kumarilnog i sinapilnog alkohola.koniferilni alkoholsinapilni alkoholkumarilni alkoholLignifikacija = odrvenjavanje – lignin je sekundarni gra
đ
evni materijal stani
č
nestjenke. Kod monokotiledona preteže kumarilni, a kod golosjemenja
č
a koniferilni,a kod dikotiledona koniferilni i sinapilni alkohol. Lignina naro
č
ito puno ima uksilemu biljke.Da bismo saznali da li je biljka potpuno lignizirala ili ne, izvedemo pokus:
3

Activity (17)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Petar Ursić liked this
Petar Ursić liked this
zelnid4 liked this
zelnid4 liked this
Sinisa Slijepac liked this
Vanja Kelemen liked this
smarjan liked this
zlatkom3 liked this

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->