ATATÜRK'ÜN LEN
Đ
N'E SANSÜRLENEN MEKTUBU:
'Mücadelemiz her
ş
eyden öncekapitalizme kar
ş
ı yönelmi
ş
tir'
Ak
ş
am gazetesininmektubun sansürlüolarak yayımlandı
ğ
ı26 Mayıs 1969tarihli nüshası.
Atatürk'ün 4 Ocak 1922'de Lenin'e yazdı
ğ
ı mektubun düzeltilmi
ş
tam metniniTürkiye basınında ilk kez yayımlıyoruz. "Memleketimizi dü
ş
mandankurtardıktan sonra, kamusal ehemmiyet ta
ş
ıyan büyük i
ş
letmeleri devleteliyle yönetme niyetindeyiz. Böylece gelecekte büyük kapitalist sınıflarınefendili
ğ
inin ülkede hâkim olmasının önüne geçmi
ş
oluruz."
Rus
Đ
li
ş
kileri Tarihi" (Kita
ş
Ya-yınları, Kasım 1969,
Đ
stanbul s.270-273) adlı kitabında mektuba herhangibir kaynakça gösteriyor.
▼
Mektubu Rusça metniyle
kar
ş
ıla
ş
tırdı
ğ
ımızda çevirininözensiz oldu
ğ
u ve birçok kelimeve cümlenin
atlandı
ğ
ı veyayanlı
ş
çevrildi
ğ
i göze çarpıyor.
Bazı paragrafların tümden
atlandı
ğ
ı ve bunun bir
özensizlikten
kaynaklanmadı
ğ
ı
ise çok açık.
▲
M
USTAFA KEMAL
'
Đ
N KAP
Đ
TAL
Đ
ZMELE
Ş
T
Đ
R
Đ
LER
Đ
KES
Đ
LM
ĐŞ
Burada dikkati çeken nokta,mektuptan paragraf paragraf bö-lümlerin atılması ve bu bölümlerinde Mustafa Kemal'in kapitalizmi veBatı sistemini ele
ş
tirdi
ğ
i satırlarolması. Meram'ın yayımladı
ğ
ı mek-tubun metninden, çeviri oldu
ğ
uanla
ş
ılıyor. Mektubu Rusça metniylekar
ş
ıla
ş
tırdı
ğ
ımızda, çevirinin özen-siz oldu
ğ
u, birçok kelime vecümlenin atlandı
ğ
ı, kısaltıldı
ğ
ı veyayanlı
ş
çevrildi
ğ
i göze çarpıyor. Bazıparagrafların tümden görmezden ge-lindi
ğ
i ve bunun bir özensizliktenkaynaklanmadı
ğ
ı ise çok açık.
Örne
ğ
in, "Bu rejimi ortadan
kaldırma hedefine sahip bugünkümücadelemiz, her
ş
eyden öncekapitalizme kar
ş
ı yönelmi
ş
tir. Bizmemleketimizi dü
ş
man istilasındankurtardıktan sonra, ka-
musal ehemmiyet ta
ş
ıyan büyüki
ş
letmeleri devlet eliyle yönetmeniyetindeyiz. Böylece gelecektebüyük kapitalist sınıfların efendi-li
ğ
inin ülkede hâkim olmasınınönüne geçmi
ş
oluruz." paragrafı.
Yine benzer vurguların yapıl-dı
ğ
ı bir ba
ş
ka paragrafa da, ne yazıdizisinde ne de kitapta rastlanıyor:
"Görüldü
ğ
ü gibi, bizde ikti-darın üç fonksiyonunun ayrılı
ğ
ımevcut de
ğ
il. Batı'da kapitalistsistemin bütün milletin üzerindekiefendili
ğ
ini güçlendirmek ve busınıfın iktidarı istismar etmesi içinözenle hazırlanan bu sistem, nefretuyandırmaktadır."
"S
OVYET
"
KEL
Đ
MES
Đ
NASIL
"
HALKÇI
"
OLDU
?
Bu paragrafın hemen arkasın-dan gelen "Bu bakımdan, biz ka-pitalist sistemden daha çok Sovyetsistemine yakınız" cümlesindeki"Sovyet" kelimesi, Meram'ınçevirisinde "halkçı" olarak de
ğ
i
ş
-tiriliyor.
Sovyet, yani
ş
ûralar sisteminiifade eden yürütmenin "do
ğ
rudan,kendi seçtikleri ve her hare-ketlerinde onlara hesap verecekvekâletler aracılı
ğ
ıyla" halk tem-silcilerinin elinde olması da,mektubun sansürlenmi
ş
bir nok-tası. Yargı görevinin "
Đ
stiklalMahkemeleri aracılı
ğ
ıyla" yerinegetirildi
ğ
i de es geçilmi
ş
.
Atatürk, Lenin'e ilk mektubunu20 Nisan 1920 tarihinde yazmı
ş
tı.Bu ikinci mektubunu, Türkiye'yegelen Ukrayna Sovyet Hükümetiheyetinin ba
ş
kanı Mihail Vasiyle-viç Frunze aracılı
ğ
ıyla Lenin'eula
ş
tırıyor. 2 Ocak 1922 tarihindeimzalanan "Türkiye-Ukrayna Dost-luk ve Karde
ş
lik Antla
ş
ması"nınardından, mektubun yazıldı
ğ
ı 4Ocak 1922 tarihinde Frunze'yle birgörü
ş
me yapan Atatürk, mektububu görü
ş
mede Frunze'ye veriyor.
46
●
Aydınlık
●
19 OCAK 2003
MEHMET PER
Đ
NÇEK
Sovyet ar
ş
ivinde yapılan ça-lı
ş
malar, bir gerçe
ğ
i daha ortayaçıkardı. Atatürk'ün bundan 81 yılönce, 4 Ocak 1922 tarihindeLenin'e yazdı
ğ
ı mektup, Türkbasınında sansürlenerek yayım-landı. Bu mektup, ilk kez, 26Mayıs 1969 tarihli Ak
ş
amgazetesinin 5. sayfasında çıktı. AliKemal Meram'ın hazırladı
ğ
ı "Dev-let Kurulurken Mustafa Kemal'denSovyetler'e Sovyetler'den MustafaKemal'e Mektuplar ve Milli Müca-dele" ba
ş
lıklı yazı dizisi içindeyayımlanan mektubun belirli pa-ragrafları ne hikmetse yok olmu
ş
-tu. Meram, ne yazı dizisinde, ne dedaha sonra yayımladı
ğ
ı "Türk-
http://genclikcephesi.blogspot.com
Türkiye basınında ilk kez dü-zeltilmi
ş
tam metnini yayımladı-
ğ
ımız bu mektup, Sosyo-PolitikRusya Devlet Ar
ş
ivi'nde fond 461,liste 2, dosya 4037, yaprak 1-4kaydıyla saklanıyor. Ayrıca 1963yılında Mejdunarodnaya Jizn
dergisinin 11. sayısının 153-155.sayfalarında tam metni ya-yımlanmı
ş
. Mektuptaki araba
ş
-lıklar Aydınlık tarafından kon-mu
ş
tur.
Ankara, 4 Ocak 1922
De
ğ
erli Ba
ş
kanım,
Ankara'da genel bir saygı vesempati kazanan yolda
ş
Frun-ze'nin, ülkemizden ayrılı
ş
ı vesile-sinden istifade ederek,
ş
ahsi his vefikirlerimden ba
ş
ka, gizli olarak,Türk siyaseti konusundaki görü
ş
le-rimi ve bilhassa, Türk-Rus müna-sebetlerini, size, kısaca açıklamakisterim.
K
ORKUYA KAPILAN BÜYÜK BATILIEMPERYAL
Đ
ST VE KAP
Đ
TAL
Đ
ST
ÜLKELER
Bildi
ğ
iniz gibi, Türk ve Rushalkları, yüzyıllarca sürdürülmü
ş
boyunduruk zincirini bir hamledesilkip attıktan sonra, kendi halk-larının da bu yolu takip ede-ceklerinden dolayı büyük korkuyakapılan büyük Batılı emperyalistve kapitalist kuvvetlerin saldırısınau
ğ
radı
ğ
ından, halklarımız arasın-daki yakınlık ve anla
ş
ma, ken-dili
ğ
inden geli
ş
mi
ş
tir.
Hatırlayaca
ğ
ınız gibi, mü
ş
terekumutların ve benzer
ş
artlarınneticesi olarak ortaya çıkan fikir-lerin geli
ş
mesi, hükümetlerimizarasında resmi münasebetlerinkurulmasına yol açmı
ş
ve bilhassabu münasebetlerde tayin edici birrol oynamı
ş
tır.
"TÜRKLER VE RUSLAR,HEMEN ANLA
Ş
TI"
Türkler ve Ruslar, tarihleri,yüzyıllarca sürdürülmü
ş
kanlı sa-va
ş
larla doldurulduktan sonra,hemen anla
ş
mı
ş
ve uzla
ş
mı
ş
lar-dır.Bu vaziyet, öteki ulusları
ş
a
ş
-kınlı
ğ
a u
ğ
ratmı
ş
tır. Pek ço
ğ
u,dostlu
ğ
un geçici oldu
ğ
u ve
ş
art-ların zoruyla sa
ğ
landı
ğ
ı konusundabir inanca sahip olmu
ş
lardır. Hâlâda bu inançtadırlar. Fakat, ikihalkın hangi
ş
artlarla ve ne ölçüyekadar birbirlerini anlayıp sevdi
ğ
inive eski kavgaların,
▼
"Batı'da kapitalist
sistemin bütün milletin
üzerindeki efendili
ğ
ini
güçlendirmek ve bu sınıfın
iktidarı istismar etmesi için
özenle hazırlanan
bu sistem, nefret
uyandırmaktadır. Bu
bakımdan, biz kapitalist
sistemden daha çok, Sovyet
sistemine yakınız."
▼
zalim yöneticilerin kı
ş
kırtmaları ileçıkmı
ş
oldu
ğ
unu, son sava
ş
ta askerve subayların birbirleriyle nasılisteksizce sava
ş
tı
ğ
ını görmü
ş
olan-lar, birkaç sene önce olu
ş
an yenivaziyetin sürekli ve istikrarlı oldu-
ğ
unu kabul etmekte gecikmeye-ceklerdir. Çünkü bu vaziyet tabiiolandır ve eski istihdafı ayaktatutan suni dü
ş
manlık ise sonnefesini vermi
ş
tir.
Türkiye'nin rejim de
ğ
i
ş
tirmesi,
Rusya'da oldu
ğ
u gibi, sosyal birdevrimle ortaya çıkmı
ş
olmayıp,yabancı devletlerin saldırı ve hâki-miyetlerine kar
ş
ı bir ba
ş
kaldırmatüründe oldu
ğ
undan, dünya kamu-oyunun dikkatini çekmemi
ş
tir. Buba
ş
kaldırı
ş
, canlı ve gerçek olarakdile getirilmemi
ş
tir. Yüzeysel deolsa, ülkemiz hakkında bir bilgiyesahip olanlar, 1918 Mütareke-si'nden, özel-
likle 16 Mart 1920'den beri alınanyolun çok büyük oldu
ğ
unu kabuledeceklerdir.
Yüzyıllardan beri her
ş
eydeefendilerine ve saraylılara ve dahasonra oligar
ş
iye ba
ğ
lı kalan Türkhalkı, 1919 yazında giri
ş
ilen sava
ş
-la, kendi kaderinin sahibi olmayıba
ş
armı
ş
tır.
TÜRK HALKI EFEND
Đ
S
Đ
ZYA
Ş
AYAB
Đ
LECE
ĞĐ
N
Đ
Đ
LAN ETT
Đ
Açık konu
ş
uyorum. Erzurumve arkasından Sivas kongrelerindebir araya gelen delegeler, halklarınkendi kaderlerini tayin hakkınıöngören bir hükme varmı
ş
lardır.Siz, de
ğ
erli Ba
ş
kanım, daha DünyaSava
ş
ı'ndan önce, bu hususumüdafaa etmekteydiniz. Bu kong-relerde kabul edilen kararlarla,
Đ
stanbul'un yetersiz ve yeteneksizellerdeki iktidarı tasfiye edilecekve yeni yöneticileri, bizzat milletinkendisi seçecektir.
Büyük Millet Meclisi'nde bu-lunanlar, Türkiye'de yeni bir dö-nemin ba
ş
ladı
ğ
ını ve Türk halkınınartık uzun süreden beri oldu
ğ
u gibikendi yöneticilerinin himayesialtında de
ğ
il, efendisiz ya
ş
ayabile-ceklerini ilan ettiler.
16 Mart 1920 darbesindensonra 23 Nisan'da Ankara'da Bü-yük Millet Meclisi'nde toplananhalk temsilcileri, milletin iradesinive kaderini ba
ğ
ımsız ve hâkim birvarlık olarak tayin et-
Atatürk: "Bütünbunlar, Türkiye'ninbütün
müesseseleriyle vebugünkü hükümetiylesadece SovyetRusya'da güven hissiyaratabilece
ğ
ini,Batı'nın ise, bizedü
ş
man gözüylebakmasınıgerektirece
ğ
igerçe
ğ
ini ortayakoyar."
19 OCAK 2003
●
Aydınlık
●
47
http://genclikcephesi.blogspot.com
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
Atatürk'ün Lenin'e Gönderdiği Sansürlenen Mektubu
Atatürk'ün Lenin'e Gönderdiği Sansürlenen Mektubu
2.6K
Reads
7
Readcasts
0
Embed Views
Recommended
More From This User
Notes
Load more
