hÖ ph
−
¬ng tr×nh bËc nhÊt hai Èn
I) HÖ ph
−
¬ng tr×nh:
⎩⎨⎧=+=+
'''
c yb xa
cbyax
II) C¸ch gi¶i: -
TÝnh c¸c ®Þnh thøc: D, Dx, Dy v
μ
biÖn luËn:* NÕu D 0 th× hÖ cã nghiÖm duy nhÊt (x=Dx/D;y=Dy/D).
≠
* NÕu D =0 m
μ
Dx0 hoÆc Dy0 th× hÖ v« nghiÖm. Cßn D=Dx=Dy=0 th× ta thay l¹i hÖ v
μ
gi¶i hÖ khi ®ã.
≠ ≠
hÖ ph
−
¬ng tr×nh ®èi Xøng
I/ HÖ ph
−
¬ng tr×nh ®èi xøng kiÓu 1:
a) Kh¸i niÖm:
*
HÖ ph
−
¬ng tr×nh ®èi xøng l
μ
hÖ ph
−
¬ng tr×nh m
μ
khi ®æi chç x v
μ
y cho nhau th× hÖ kh«ng thay®æi. NghiÖm cña hÖ lu«n cã tÝnh ®èi xøng: nÕu (x
0
;y
0
) l
μ
nghiÖm th× (y
0
;x
0
) còng l
μ
nghiÖm.* HÖ ph
−
¬ng tr×nh ®èi xøng kiÓu 1 l
μ
hÖ ph
−
¬ng tr×nh sau khi biÕn ®æi cã d¹ng tæng x+y v
μ
tÝch x.y.
b) Ph
−
¬ng ph¸p:
* BiÕn ®æi hÖ vÒ d¹ng tæng v
μ
tÝch, sau ®ã ®Æt S=x+y ; P=xy ; ®iÒu kiÖn cña S v
μ
P: S
2
≥
4P (kh«ng nhÊt thiÕtph¶i ®Æt ®iÒu kiÖn víi c¸c hÖ ph
−
¬ng tr×nh cô thÓ ).* Gi¶i hÖ ph
−
¬ng tr×nh ra S, P. §Ó t×m nghiÖm cña hÖ ta gi¶i ph
−
¬ng tr×nh: t
2
-St+P=0. NÕu t
1
v
μ
t
2
l
μ
c¸c nghiÖmcña ph
−
¬ng tr×nh th× ta cã nghiÖm cña hÖ l
μ
: (x=t
1
;y=t
2
) hoÆc (x=t
2
;y=t
1
).
Chó ý:
Mét sè hÖ ph
−
¬ng tr×nh mÆc dï l
μ
hÖ ph
−
¬ng tr×nh ®èi xøng kiÓu 1 nh
−
ng kh«ng gi¶i theo c¸chth«ng th
−
êng. Ta sÏ ®Æt S=u(x,y)+v(x,y) v
μ
P=u(x,y).v(x,y). Trong ®ã u(x,y) v
μ
v(x,y) l
μ
c¸c biÓu thøc cña xv
μ
y.
II/ HÖ ph
−
¬ng tr×nh ®èi xøng kiÓu 2:
a) Ph
−
¬ng ph¸p:
Trõ hai ph
−
¬ng tr×nh ta ®
−
îc ph
−
¬ng tr×nh (x-y).f(x,y)=0.+ Tr
−
êng hîp x=y, dÔ d
μ
ng t×m ra ®
−
îc nghiÖm nhê phÐp thÕ.+ Tr
−
êng hîp f(x,y) = 0 cã 3 kh¶ n¨ng chÝnh sau: hoÆc dïng ®
−
îc phÐp thÕ; hoÆc chøng tá nã v« nghiÖmb»ng c¸ch coi nã l
μ
ph
−
¬ng tr×nh bËc hai ®èi víi 1 Èn x, hoÆc y hay l
μ
dïng ph
−
¬ng ph¸p ®¹o h
μ
m; hoÆc coi nãl
μ
ph
−
¬ng tr×nh ®èi xøng cña x v
μ
y råi kÕt hîp víi ph
−
¬ng tr×nh ®èi xøng thø hai cã ®
−
îc nhê céng haiph
−
¬ng tr×nh ®· cho ®Ó t¹o ra hÖ ph
−
¬ng tr×nh ®èi xøng kiÓu 1.+ Khi ph
−
¬ng tr×nh cã chøa Èn ë mÉu th× nªn biÕn ®æi tr
−
íc (quy ®ång) råi ¸p dông pp
Chó ý 1
: Mét sè hÖ ®èi xøng lo¹i 2 nh
−
ng kh«ng thÓ gi¶i theo ph
−
¬ng ph¸p trªn khi cã d¹ng c¨n, lóc ®ã tab×nh ph
−
¬ng 2 vÕ ®
−
a vÒ hÖ ®èi xøng lo¹i 2 kh¸c t
−
¬ng ®
−
¬ng.
Chó ý 2:
Mét sè hÖ ®èi xøng lo¹i 2, sö dông phÐp ®Æt Èn phô sÏ ®
−
îc 1 hÖ ®èi xøng lo¹i 2 ®¬n gi¶n h¬n.
hÖ ®¼ng cÊp (thuÇn nhÊt)
I/ Kh¸i niÖm –Ph
−
¬ng ph¸p:
1) Ph
−
¬ng tr×nh ®¼ng cÊp (thuÇn nhÊt):
a, Kh¸i niÖm: +/ BËc hai: ax
2
+bxy+cy
2
=0+/ BËc ba: ax
3
+bx
2
y+cxy
2
+dy
3
=0+/ Tæng qu¸t: a
1
f
n
(x,y)+a
2
f
n-1
(x,y)g(x,y)+a
3
f
n-2
(x,y)g
2
(x,y)+.....+a
n
g
n
(x,y)=0b, Ph
−
¬ng ph¸p: +/ XÐt tr
−
êng hîp y=0 (hoÆc x=0)...+/ Khi y0 chia hai vÕ cña ph
−
¬ng tr×nh cho y
≠
2
(y
3
)... §Æt t=
y x
.(cã thÓ ®Æt ngay y=tx hoÆc x=ty m
μ
kh«ng chia)
2) HÖ ph
−
¬ng tr×nh ®¼ng cÊp (thuÇn nhÊt) bËc 2:
a, Kh¸i niÖm:
⎪⎩⎪⎨⎧=++=++
DCy Bxy Ax
d cybxyax
2222
b, Ph
−
¬ng ph¸p: C¸ch 1: + Khö hÖ sè tù do
⇒
®
−
îc ph
−
¬ng tr×nh thuÇn nhÊt a’x
2
+bxy+cy
2
=0 v
μ
rót®
−
îc x theo y (hoÆc y theo x) + ThÕ v
μ
o 1 trong 2 ph
−
¬ng tr×nh ®· cho.C¸ch 2: + Khö hÖ sè b×nh ph
−
¬ng cña x
2
(hoÆc y
2
)
⇒
®
−
îc b’xy+c’y
2
=d v
μ
rót ®
−
îc xtheo y (hoÆc y theo x)+ ThÕ v
μ
o mét trong hai ph
−
¬ng tr×nh ®· cho mét ph
−
¬ng tr×nh trïng ph
−
¬ng.
⇒