Een noodzakelijke vernieuwende kijk op het kiesstelsel in de Nederlandse democratie

In de huidige representatieve democratie heeft elke Nederlander recht op een stem op een volksvertegenwoordiger. Devolksvertegenwoordiger is onderdeel van een politieke partij, waarbij de inhoudelijke voorkeuren van de politieke partij opde belangrijkste maatschappelijke thema’s bekend zijn. Na afloop van verkiezingen stellen de gekozenvolksvertegenwoordigers in de Tweede Kamer een coalitie samen die de regering vormt. De regering (uitvoerend) envolksvertegenwoordigers (beleidsmakend en controlerend) hebben als taak een goed evenwicht te vinden tussen deverschillende opvattingen van de Nederlandse staatsburgers, de mogelijkheden van de overheidsfinanciën en (internationale)samenwerking en tussen korte/lange termijn oplossingen. De kiesgerechtigde kan stemmen op één volksvertegenwoordiger en moet dientengevolge zijn maatschappelijk inhoudelijke voorkeuren in één stem combineren met een voorkeur voor een partij/coalitie en een eventuele sympathie voor een volksvertegenwoordiger.Dit laatste, in combinatie met de toenemende informatie bij de Nederlandse burgers, moderne hulpmiddelen en toenemendeindividualisering pleit er voor om tijdens de verkiezingen de kiesgerechtigde meerdere stemmen te laten uitbrengen.Successen als het kieskompas en de stemwijzer wijzen uit dat de kiezer zeker bereid en in staat is zich in de belangrijkstemaatschappelijke thema’s te verdiepen, zijn mening te vormen en zijn mening te geven. De kiesgerechtigde heeft echter onvoldoende kennis en tijd om zich te verdiepen in alle beschikbare informatie rondom de complexe maatschappelijkethema’s. Als kiesgerechtigde moet je daarom op zoek naar vertegenwoordigers die voldoende vertrouwen geven om deverdere verdieping, afweging en uitvoering op een juiste wijze te maken. Er bestaat daarom ook een groeiende behoefte omvolksvertegenwoordigers te kiezen op basis van hun persoonlijke inzichten en leiderschapsstijl (assertiviteit, begrijpelijkheid, bindingskracht, integriteit en vorm).Het voorgestelde kiesstelsel is gebaseerd op een aantal kiesvragen over de belangrijkste maatschappelijke thema’s aangevuldmet het rechtstreeks kiezen van een aantal volksvertegenwoordigers. Een kiezer stemt daarbij separaat op (bijvoorbeeldtwintig) kiesvragen, kan het belang van de kiesvragen aangeven en kan tevens direct aangeven welke kandidaatvolksvertegenwoordigers hem aanspreken qua persoonlijke stijl.De kiesvragen worden samengesteld door een onafhankelijke commissie. Aan het samenstellen en toelichten van dezekiesvragen moeten hoge eisen worden gesteld. De antwoorden op de kiesvragen op de verkiezingsdag leiden tot de beleidsrichting van de regering en de Tweede Kamer en tevens tot de samenstelling van de Tweede Kamer. De politieke partijen moeten voor de verkiezingen aangeven hoe zij de kiesvragen interpreteren, en welke antwoorden door de politieke partijen ondersteund worden. De politieke partijen worden hiermee gedwongen zich op inhoud te profileren. Hetmaatschappelijk debat rondom de mogelijke consequenties van de antwoorden op de kiesvragen kan zowel door de media, alsdoor de politieke partijen en maatschappelijke groeperingen vorm en inhoud worden gegeven.Op basis van de kiesantwoorden van de verkiezingsuitslag wordt de zetelverdeling van de politieke partijen in de tweedekamer naar evenredigheid berekend, waarbij rekening gehouden wordt met meerderheid en minderheidsbelangen. Devolksvertegenwoordigers, afkomstig van de kandidatenlijst van de politiek partijen, zorgen voor verdere verdieping,detaillering en invulling van het beleid, daarbij rekening houdend met het (inter-)nationale speelveld en ontwikkelingen. Deantwoorden op de kiesvragen zijn richtinggevend voor de Tweede Kamer en de regering. De volksvertegenwoordiging bewaakt tevens of het uiteindelijke beleid aansluit bij de verkiezingsuitslag.Een klein deel (bijvoorbeeld twintig procent) van de volksvertegenwoordigers wordt rechtstreeks gekozen door dekiesgerechtigden op persoonlijke titel. Ook deze groep krijgt het vertrouwen van de kiesgerechtigden dat zij de juisteafwegingen maken rondom de complexe thema’s. Hun leiderschapsstijl stelt hun in staat de (internationale) politieke enmaatschappelijke stromingen dusdanig te beïnvloeden dat de beleidsuitgangspunten verwezenlijkt kunnen worden.De regering zal, net als nu, samengesteld worden door een coalitie vanuit de Tweede Kamer. Ook de rechtstreeks gekozenvolksvertegenwoordigers kunnen plaatsnemen in de regering. De gezamenlijke volksvertegenwoordiging blijftverantwoordelijk voor de beleidsbepaling, beleidsuitvoering en beleidstoetsing.Samenvattend: Een nieuw, directer, meer op de inhoudgericht kiesstelsel, waarbij de kiesgerechtigde (1) meer invloed krijgtop de richting van de besluitvorming en wetgeving door het beantwoorden van kiesvragen , (2) het relatieve belang van bepaalde maatschappelijke thema’s kan aangeven en (3) zich vertegenwoordigt ziet door politieke leiders die het vertrouwenrechtstreeks hebben gekregen. Politieke partijen blijven de ruggengraat vormen van de Nederlandse parlementairedemocratie. Zij leveren goede, bekwame, integere volksvertegenwoordigers en geven mede vorm aan het debat rondom decomplexe maatschappelijke thema’s. In de Tweede Kamer zal tevens een aantal politiek leiders plaatsnemen die rechtstreeksgekozen zijn omdat de kiezer verwacht dat zij door hun leiderschapsstijl het (inter-)nationale debat en stromingen kunnen