Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
66Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
İKTİSADİ DÜŞÜNCELER TARİHİ

İKTİSADİ DÜŞÜNCELER TARİHİ

Ratings: (0)|Views: 9,641 |Likes:
Published by horozkentli89

More info:

Published by: horozkentli89 on May 27, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/03/2013

pdf

text

original

 
 
ktisadi dü
ş
ünceler Tarihi Ders Notları (Yrd.Doç.Dr. Metin Yıldırım)
- 1 -
 Hazırlayan : Faruk GÜMÜ
Ş
 
1
ktisadi Akımlar(Okullar)
:1) Merkantilizm 9 ) Sosyalizm2) Fizyokratizm 10) Keynes
ktisadı3)Klasik
ktisat 11) Monetarizm4) Neo – Klasik
ktisat 12) Arz Yönlü
ktisat5) Kurumcu
ktisat 13) Rasyonel Bekleyi
ş
ler teorisi6) Milli
ktisat Doktrini 14) Neo Keynezyen ve Post - Keynezyen7) Alman Tarihçi Okulu 15) Anayasal
ktisat8) Avusturya Okulu
Tanımlar :
 
  
ktisadi Dü
 ş
ünme
: Tüm iktisatçılar tarafından benimsenen ortak bir dü
ş
ünme biçimidir.
ktisadi
ş
ünme, iktisat e
ğ
itiminin dı
ş
ında bireye kazandıraca
ğ
ı bir beceridir.
 
  
ktisadi dü
 ş
ünce
: “
ktisadi Sorun”u çözmeye yönelik bir dü
ş
üncedir.
 
  
ktisadi Sorun
: Kaynaklar ile ihtiyaçlar arasındaki dengesizliktir.
 
 Relativist Yakla
 ş
ım
: Her teori öne sürüldü
ğ
ü dönemin özellikleri yansıtır. Yani bir iktisat teorisiait oldu
ğ
u dönemin
ş
artları içerisinde de
ğ
erlendirilmelidir. Bu dönem
ş
artları ; o döneminideolojisi, kurumları, ekonomik sorunları veya ekonomik yapısı olabilir. Ayrıca her ekonomikteori önünde sonunda bir ekonomi politikası önerisine dönü
ş
ece
ğ
i için bir teorinin gerçek niteli
ğ
i
ş
ekillendirdi
ğ
i ekonomi politikasına göre belirlemek gerekir.
 
 Absolutist Görü
 ş
:
ktisat teorisinin iktisatçıların entelektüel çabaları ile buldukları analizyöntemlerinden kaynaklandı
ğ
ı ve bu nedenle mutlak bilimselli
ğ
e sahip oldu
ğ
unu öne süren görü
ş
 ise, iktisat teorisinin yer ve zaman yönünden göreceli bir nitelik ta
ş
ıdı
ğ
ı kabul etmesi. Mutlakbilimselli
ğ
i savunanlara göre, en son öne sürülen iktisat teorisi o konudaki en do
ğ
ru yanigerçe
ğ
e en yakın teoridir. Çünkü bu teori hem kullandı
ğ
ı analiz teknikleri açısından hem dedayandı
ğ
ı istatistiksel veriler yönünden eski teorilere oranla daha zengindir. Ayrıca eski teorilerinhata ve eksiklerinden arındırılmı
ş
tır. Bu görü
ş
ü savunan “Stigler”e göre bir bilim dalının temelözelli
ğ
i olan tutarlılık, genellik, kesinlik ve incelik iktisat bilimine
 fizyokratlar 
ile gelmi
ş
vesonrada tarihsel süreçte geli
ş
mi
ş
tir.
 
Ortodoks
  
ktisat 
: Bu gün benimsenmi
ş
haliyle insan ihtiyaçlarına oranla kıt olan kaynaklarınınyarattı
ğ
ı sorunları kendine ara
ş
tırma programı olarak seçmi
ş
tir. Bu sorunları üretim faktörlerininalternatif kullanım oranları arasında da
ğ
ıtımı, milli gelirinin bölü
ş
ümü, ekonominin istikrarlı vemilli gelirin artırılması
ş
eklinde dört gruba ayıran Ortodoks iktisat faktörlerinin da
ğ
ıtımını hangimalların ne kadar üretilece
ğ
i ve milli gelirinin nasıl bölü
ş
ülece
ğ
i konularını inceleme konularıyapmı
ş
tır. Gelir, istihdam düzeyi, fiyatlar genel seviyesi ve büyüme hızı makro iktisadınara
ş
tırma programını olu
ş
turmaktadır.
 
 Heterodoks
  
ktisat 
:
ktisadın ara
ş
tırma programını ve yöntemini daha de
ğ
i
ş
ik biçimdebelirtmi
ş
tir. Sosyalizm, Alman Tarihçi Okulu, Kurumcu Dü
ş
ünce ve Post – Keynesyenler buyakla
ş
ımın önemli temsilcileridir. Bu iksatçılar iktisat ilminin sınırlarını geni
ş
letmesi ve onutarih, psikoloji, sosyoloji, antropoloji, siyaset bilimini aktarmaya çalı
ş
ş
lardır.
»
Ortodoks
iktisatçılar neyi veri olarak kabul etmi
ş
lerse
 Heterodoks
iktisatçılar onları çalı
ş
ş
lar.Heterodoks iktisatçıların veri olarak kabul ettiklerini de Ortodoks iktisatçılar incelemi
ş
lerdir. Bu yüzdeniktisat tarihi bu iki grup arasındaki uzla
ş
maz çatı
ş
malarla doludur.
 
 Doktrin
: Felsefede, iktisatta, hukukta, edebiyatta, siyasette belirli görü
ş
ve dü
ş
üncelerin kesinolarak savunulmasıdır. Ele
ş
tiriye yer verilmez.I.
 Amaçlarına Göre Doktrinler 
:a: Liberal Doktrinler b: Otoriter DoktrinlerII.
  
 yimser ve Kötümser Doktrinler 
 
 
 
ktisadi dü
ş
ünceler Tarihi Ders Notları (Yrd.Doç.Dr. Metin Yıldırım)
- 2 -
 Hazırlayan : Faruk GÜMÜ
Ş
 
2a:
yimser Doktrin : Ki
ş
inin çıkarı ile toplum çıkarının uyu
ş
masıdır.b: Kötümser Doktrin : Gelir da
ğ
ılımındaki dengesizli
ğ
in ve krizlerin kaçınılmaz oldu
ğ
u savunulur.III.
 Realist ve Ütopik Doktrin
 
 
Sistem
: ki
ş
isel refah seviyesini yükseltmek amacıyla izlenen yollara, uygulanan politikalara vekullanılan araçlara iktisadi sistem denir.
 
 Rejim
: Bir sistemin veya bazen de iki sistemin belli kısımlarının aynı zamanda uygulanmadurumudur. Rejim bir ekonomik sistemde ki
ş
ilerin üretim ve tüketim
ş
artları ve bunlarla ilgilidavranı
ş
ları belirleyen kanunlardır.
 
Strüktür 
: Kelime manası “yapı”dır. Zaman ve yer bakımından bir ekonomik üniteyi olu
ş
turanoran ve ba
ğ
ıntılardır.
 
  
deoloji
: Bir toplumun
ş
u veya bu
ş
ekilde olması,
ş
u veya bu yöne yönlendirilmesi gerekti
ğ
ineinanılan dü
ş
ünce ve fikirlerdir. Bir dü
ş
ünce sistemidir. Ki
ş
isel ve kollektif çıkarlaradayanmaktadır. Endi
ş
e verici ve saldırgan hallerle kendini belli eder.
deoloji bir dü
ş
üncebirli
ğ
idir. Düzenleyici olabilir.
htilalci bir nitelik ta
ş
ıyabilir. Dine de dayanabilir. Sava
ş
aracıolarak kullanılabilir.
ktisadi Dü
ş
ünce Tarihi Yöntemleri
 
Tarihsel Dönem
: Tarihsel süreç kronolojik dönemlere bölünür ve her dönemde kendini göstereniktisat teorileri incelenir.
 
Egemen Dönem
: Kronolojik bir sıralama var. O döneme hakim olan iktisat yöntemi incelenir.
ktisatta Metod ve Yakla
ş
ım Sorunları
Metod Sorunları :a)
 
Karma
 ş
ıklık 
: Sosyal olayların veya süreçlerin temel karakteristi
ğ
idir. Olayların iç içe girmi
ş
 olması ve subjektif davranı
ş
lar bu karma
ş
ıklı
ğ
a neden olur.b)
 
 Bilgi :
Bilgilerin ula
ş
ılabilir ve do
ğ
ru olmasıyla alakalıdır.c)
 
 Zaman :
 
ktisatta zaman olgusu ço
ğ
u zaman ihmal edilir.d)
 
 Deney :
 
ktisat ilminde deney imkanı yoktur.
1-Merkantilizm
Merkantilizm, 1450-1750 yılları arasında yani Ortaça
ğ
ve Fizyokrasi arasındaki dönemde geli
ş
eniktisadi dü
ş
üncelerin bütünüdür. Merkantilistlerin temel ilkeleri
ş
öyledir:
 
Merkantilizm, moneter bir doktrindir. Amaç, para miktarını arttırmaktır. De
ğ
erli madenlerinhakimiyeti esasına dayanan bu görü
ş
te milli servet de
ğ
erli madenlerin çoklu
ğ
uyla ölçülür.
 
Müdahaleci bir doktrindir. Devletçili
ğ
i benimseyen bu görü
ş
te devlet, iktisadi faaliyetleribelirlemeli ve yönetmelidir.
 
Yukarıdaki iki ilke, beraberinde «
ş
ticarete önem verme
» ilkesini getirir. Buna göre dı
ş
ticaret,ülkeye daha çok de
ğ
erli maden girmesi için yapılmalıdır. Amaç, aktif (ihracat>ithalat) bir
ş
 ticaret bilançosudur.
 
Merkantilizmin sanayile
ş
me anlayı
ş
ı, nüfus artı
ş
ını da beraberinde getirir. Çünkü, emek arzınınartı
ş
ı ücretleri dü
ş
ürece
ğ
inden sanayi üretimi ve ihracat artar.
 
Nüfus hareketleri ve tarımsal üretim ili
ş
kisi (
tarımsal üretimin arttı
ğ
ı dönemlerde toplamtarımsal gelirin dü
ş
mesi
)
ş
eklindeki
King Kanunu
ilk kez bu dönemde ortaya konmu
ş
tur.
 
Paranın de
ğ
eriyle ilgili olarak da madeni paraların ayarındaki de
ğ
i
ş
melerin piyasalardadengesizli
ğ
e yol açaca
ğ
ını savunan «
kötü para iyi parayı kovar
» ilkesi de bu dönemden kalan birgörü
ş
tür.
 
 
ktisadi dü
ş
ünceler Tarihi Ders Notları (Yrd.Doç.Dr. Metin Yıldırım)
- 3 -
 Hazırlayan : Faruk GÜMÜ
Ş
 
3
»
Bazı ülkelerde farklı isimlerle anılmı
ş
tır.I.
  
spanyol Merkantilizmi(Külçeci
):
Enflasyon
ilk defa burada ortaya çıkmı
ş
tır. Bunun nedeni piyasadakar
ş
ılıksız ve büyük miktarda madenin dola
ş
ımda olmasıdır.II.
Fransız Merkantilizmi
: Colbertizm olarak da bilinen bu görü
ş
, temelde
sanayiye
yönelik vedevletçidir. Amaç; para stokunu arttırmak olup bu, sanayinin geli
ş
mesine ba
ğ
lanmı
ş
tır.
K
T
’ler ilk defaburada olu
ş
turulmu
ş
tur. Bebek sanayinin korunması önemlidir.
Kanuna dayalı korumacılık
ilk defaFransa’da uygulandı.III.
  
ngiliz Merkantilizmi
:
Ticari
Merkantilizm olarak da bilinir. Sömürgecili
ğ
i geli
ş
tirerek deniz gücünüarttırıldı. Dı
ş
ticaret bilançosu ortaya çıkmı
ş
tır.IV.
 Alman Merkantilizmi
:
Milli ekonomi
geli
ş
melidir. Bu açıdan devlet müdahalesi kaçınılmazdır.Toplumu, bireyi devlete feda eden bir görü
ş
tür.Merkantilizmin önemli temsilcileri;
o
 
T.Mun
: Dı
ş
ticaret ile ilgili “
ngiltere Hazinesi” adlı kitabı var.Serveti para ve altın olarak de
ğ
il,iyi bir ya
ş
am için gerekli mallar olarak tarif eder. Tüccar sınıfı önemlidir.
o
 
 Montchrestien
: “Ekonomi Politi
ğ
i” deyimini kullanan ilk ki
ş
idir.
nsanın mutlulu
ğ
u zenginli
ğ
eba
ğ
lıdır, zenginlik ise çalı
ş
maya ba
ğ
lıdır.
o
 
Serra
: Kıymetli metaller ba
ş
lıca dört faktörün varlı
ğ
ıyla sa
ğ
lanabilir. Bunlar o ülkede kurulmu
ş
 olan sanayinin hacmi, nüfusunun kalitesi, ticaretin geni
ş
li
ğ
i ve yönetimin iktisadi hayatıdüzenleme
ş
eklidir.
o
 
Gresham
: “Kötü para, iyi parayı kovar.”
o
 
 King
: Bu
ğ
day miktarı aritmetik olarak artarken gelir geometrik olarak azalır.
2-Fizyokratizm
Do
ğ
al düzeni savunan bu görü
ş
e göre toplumsal ve ekonomik kurallar
do
ğ
al bir kanun gücüyle
 olu
ş
ur.
ktisadi zenginli
ğ
in kayna
ğ
ı tabiattır
.”Makro Ekonomi” bu akım içerisinde ilk defaincelenmi
ş
tir. Üretimde tek verimli alan
tarımdır.
Tarım, tüketilenden daha fazla üretime yol açar.Olu
ş
an bu fazlalık Fizyokratlar'ca “net hasıla”olarak ifade edilir. Di
ğ
er faaliyetler (ticaret, sanayi) isekısırdır, çünkü net hasıla olu
ş
turmazlar.Net hasıla milli gelir demektir(üretim teorisi). Vergi sadecetoprak sahiplerinden alınmalıdır(vergi teorisi).Gelir da
ğ
ılımı teorisi açısından net hasılaya dayanarak toplum üç sınıfa ayrılır. Verimli sınıf (çiftçiler), toprak sahipleri, kısır sınıf (sanayici ve tüccarlar). Quesnay tarafından olu
ş
turulan‘ekonomik tablo’ya göre bu sınıflararası gelir da
ğ
ılımı
ş
öyledir: Çiftçiler, topraktan sa
ğ
ladıkları nethasılayı toprak sahiplerine kira olarak verirler. Toprak sahipleri, topra
ğ
ın i
ş
letilmesinin bedeli olan bunet hasılayı alırlar. Kısır sınıf ise hammaddeyi i
ş
lenmi
ş
maddeye dönü
ş
türmek için imalathane ve i
ş
çiyeihtiyaç duyar. Bu yüzden bu sınıfın elde etti
ğ
i net gelir, di
ğ
er iki sınıfa dönmek zorundadır. Bu“ekonomik tablo”, genel denge modellerinin ba
ş
langıcı sayılır.
Mirabo, Turgot, Quesnay
bu okulunönemli temsilcileridir.
 Merkantilizm ve Fizyokratizm Arasındaki Farklar 
Merkantilizm FizyokratizmZenginli
ğ
in ölçüsü de
ğ
erli madenlerdir. Zenginlik tarıma dayanır.Sanayi önemlidir. Tarım Önemlidir.Müdahaleci politikalar savunulmu
ş
tur. Serbest ticaret temel ilkedir.Müdahaleci bir rejim.
lahi bir düzen.Ekonomiye politik açıdan yakla
ş
ır. Ekonomiye sebep-sonuç ili
ş
kisiyle yakla
ş
ır.

Activity (66)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads
Eren Sürücü liked this
M Ugur Kebir liked this
M Ugur Kebir liked this
Serdar Akarcalı liked this
Mehmet Esen liked this
Mahmut Uçar added this note
eyvallah
Baran Karaduman liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->