Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more ➡
Download
Standard view
Full view
of .
Add note
Save to My Library
Sync to mobile
Look up keyword
Like this
17Activity
×
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
TÜRKİYE’DE BULUNAN GREK HARFLİ TÜRKÇE KİTABELER VE KARAMAN TÜRKLERİNİN DİLİ

TÜRKİYE’DE BULUNAN GREK HARFLİ TÜRKÇE KİTABELER VE KARAMAN TÜRKLERİNİN DİLİ

Ratings: (0)|Views: 5,940|Likes:
Published by dieweltdertuerken
1071’den önce gelip Anadolu’ya yerleşen Türklerin bir bölümü, Hristiyanlığı kabul
edip Grek harflerini öğrenmişler ve bu alfabe ile bir edebiyat meydana getirmişlerdir.
Anadolu’da yaşayan, Türkçeden başka dil bilmeyen, Hristiyanlığın Ortodoks mezhebini
benimsemiş Türklere “Karamanlı Türkleri veya Karamanlı” adı veriliştir. Selçuklu Dönemi
ve Osmanlı Dönemi’nde dinlerine müdahale edilmediği anlaşılmaktadır. Onlar, meydana
getirdikleri edebiyatın yanında dinî ve sivil yapılarda, ev eşyaları ile mezar taşlarının
üzerinde Grek harflerini kullanmışlardır. Grek harfleri ile yazılan Türkçe kitabeler; Türk
dili, tarihi ve kültürü açısından son derece önemlidir. Biz bunu dikkate alarak pek çok
ilimizde alan araştırması yapıp Konya, Niğde, Kayseri, Ankara, Mersin, Isparta, Antalya,
Nevşehir, İstanbul, Antalya, Tokat, Ordu, Zonguldak… illerinde bulduğumuz kitabeleri
okumaya ve değerlendirmeye çalıştık. Tespit ettiğimiz kitabelerden hareketle Karamanlı
Türklerinin kullandığı alfabeyi belirleyip metinlerin dil özelliklerini incelemeye çalıştık.

Part of Turkish people who settled in Anatolia before 1071 had accepted Christianity
and learned Hellenic script. Thus, they have generated a literature with this script. Turkish
people who lived in Anatolia and didn’t know any other language except Turkish and
members of the Eastern Orthodox Church are called Karaman Turks or Karamans. It has
been understood that Seljuks and Ottomans have not interference to their religion. Besides
literature, Karaman Turks have been used Hellenic scripts on house appliances,
gravestones, religional and civilian structures. Turkish inscriptions that typing Hellenic
script are so important in terms of Turkish language, culture and history. Accordingly, we
have made case studies in Konya, Niğde, Kayseri, Ankara, Mersin, Isparta, Antalya,
Nevşehir, İstanbul, Antalya, Tokat, Ordu, Zonguldak etc. and tried to evaluate and read
situated inscriptions. Also we have tried to determine the script they used and texts’
language characteristics.
1071’den önce gelip Anadolu’ya yerleşen Türklerin bir bölümü, Hristiyanlığı kabul
edip Grek harflerini öğrenmişler ve bu alfabe ile bir edebiyat meydana getirmişlerdir.
Anadolu’da yaşayan, Türkçeden başka dil bilmeyen, Hristiyanlığın Ortodoks mezhebini
benimsemiş Türklere “Karamanlı Türkleri veya Karamanlı” adı veriliştir. Selçuklu Dönemi
ve Osmanlı Dönemi’nde dinlerine müdahale edilmediği anlaşılmaktadır. Onlar, meydana
getirdikleri edebiyatın yanında dinî ve sivil yapılarda, ev eşyaları ile mezar taşlarının
üzerinde Grek harflerini kullanmışlardır. Grek harfleri ile yazılan Türkçe kitabeler; Türk
dili, tarihi ve kültürü açısından son derece önemlidir. Biz bunu dikkate alarak pek çok
ilimizde alan araştırması yapıp Konya, Niğde, Kayseri, Ankara, Mersin, Isparta, Antalya,
Nevşehir, İstanbul, Antalya, Tokat, Ordu, Zonguldak… illerinde bulduğumuz kitabeleri
okumaya ve değerlendirmeye çalıştık. Tespit ettiğimiz kitabelerden hareketle Karamanlı
Türklerinin kullandığı alfabeyi belirleyip metinlerin dil özelliklerini incelemeye çalıştık.

Part of Turkish people who settled in Anatolia before 1071 had accepted Christianity
and learned Hellenic script. Thus, they have generated a literature with this script. Turkish
people who lived in Anatolia and didn’t know any other language except Turkish and
members of the Eastern Orthodox Church are called Karaman Turks or Karamans. It has
been understood that Seljuks and Ottomans have not interference to their religion. Besides
literature, Karaman Turks have been used Hellenic scripts on house appliances,
gravestones, religional and civilian structures. Turkish inscriptions that typing Hellenic
script are so important in terms of Turkish language, culture and history. Accordingly, we
have made case studies in Konya, Niğde, Kayseri, Ankara, Mersin, Isparta, Antalya,
Nevşehir, İstanbul, Antalya, Tokat, Ordu, Zonguldak etc. and tried to evaluate and read
situated inscriptions. Also we have tried to determine the script they used and texts’
language characteristics.

More info:

categoriesTypes, Research, Science
Published by: dieweltdertuerken on Jun 01, 2010
Copyright:Traditional Copyright: All rights reserved

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See More
See less

06/03/2013

pdf

text

 
 
ZfWT
 
Zeitschrift für die Welt der Türken
Journal of World of Turks
 
ZfWT Vol. 2, No. 1 (2010)
3
TÜRK 
İ
YE’DE BULUNAN GREK HARFL
İ
TÜRKÇE K 
İ
TABELER VEKARAMAN TÜRKLER 
İ
N
İ
N D
İ
L
İ
*
 TURKISH DISCRIPTIONS WITH HELLENIC SCRIPT INTURKEY AND LANGUAGE OF KARAMAN TURKS
 Necati DEM 
 İ 
 R
**
 
Özet:
1071’den önce gelip Anadolu’ya yerle
ş
en Türklerin bir bölümü, Hristiyanl
ı
ğ
ı
kabuledip Grek harflerini ö
ğ
renmi
ş
ler ve bu alfabe ile bir edebiyat meydana getirmi
ş
lerdir.Anadolu’da ya
ş
ayan, Türkçeden ba
ş
ka dil bilmeyen, Hristiyanl
ı
ğ
ı
n Ortodoks mezhebini benimsemi
ş
Türklere “Karamanl
ı
Türkleri veya Karamanl
ı
” ad
ı
verili
ş
tir. Selçuklu Dönemive Osmanl
ı
Dönemi’nde dinlerine müdahale edilmedi
ğ
i anla
ş
ı
lmaktad
ı
r. Onlar, meydanagetirdikleri edebiyat
ı
n yan
ı
nda dinî ve sivil yap
ı
larda, ev e
ş
yalar 
ı
ile mezar ta
ş
lar 
ı
n
ı
nüzerinde Grek harflerini kullanm
ı
ş
lard
ı
r. Grek harfleri ile yaz
ı
lan Türkçe kitabeler; Türk dili, tarihi ve kültürü aç
ı
s
ı
ndan son derece önemlidir. Biz bunu dikkate alarak pek çok ilimizde alan ara
ş
t
ı
rmas
ı
yap
ı
 p Konya, Ni
ğ
de, Kayseri, Ankara, Mersin, Isparta, Antalya, Nev
ş
ehir,
İ
stanbul, Antalya, Tokat, Ordu, Zonguldak… illerinde buldu
ğ
umuz kitabeleriokumaya ve de
ğ
erlendirmeye çal
ı
ş
t
ı
k. Tespit etti
ğ
imiz kitabelerden hareketle Karamanl
ı
 Türklerinin kulland
ı
ğ
ı
alfabeyi belirleyip metinlerin dil özelliklerini incelemeye çal
ı
ş
t
ı
k.
Anahtar Kelimeler:
Türkçe, Karamanl
ı
ca / Karaman Türkçesi, Karamanl
ı
lar /Karaman Türkleri, Grek harfleri.
Abstract:
Part of Turkish people who settled in Anatolia before 1071 had accepted Christianityand learned Hellenic script. Thus, they have generated a literature with this script. Turkish people who lived in Anatolia and didn’t know any other language except Turkish andmembers of the Eastern Orthodox Church are called Karaman Turks or Karamans. It has been understood that Seljuks and Ottomans have not interference to their religion. Besidesliterature, Karaman Turks have been used Hellenic scripts on house appliances,gravestones, religional and civilian structures. Turkish inscriptions that typing Hellenicscript are so important in terms of Turkish language, culture and history. Accordingly, wehave made case studies in Konya, Ni
ğ
de, Kayseri, Ankara, Mersin, Isparta, Antalya, Nev
ş
ehir,
İ
stanbul, Antalya, Tokat, Ordu, Zonguldak etc. and tried to evaluate and readsituated inscriptions. Also we have tried to determine the script they used and texts’language characteristics.
*
13-18 Ekim 2008’de Ankara’da düzenlenen
VI. Uluslararas
ı
Türk Dili Kurultay
ı
’nda sunulan bildiridir.
**
Prof. Dr., Cumhuriyet Üniversitesi E
ğ
itim Fakültesi – Sivas demir_necati@hotmail.com
 
Necati DemirTürkiye’de Bulunan Grek Harfli Türkçe Kitabeler ve Karaman Türklerinin DiliTurkish Discriptions with Hellenic Script in Turkey and Language of Karaman Turks
ZfWT Vol. 2, No. 1 (2010)
4
Key words:
Turkish Karaman Language Karamans/Karaman Turks, HellenicInscriptions
Giri
ş
:
Dil, tarih ve kültür konular 
ı
ile ilgili alan ara
ş
t
ı
rmalar 
ı
m
ı
z
ı
Kayseri, Nev
ş
ehir ve Ni
ğ
de yörelerinde sürdürürken kar 
ş
ı
m
ı
za ilgi çekici bir konu ç
ı
km
ı
ş
t
ı
r:
Grek harfleriyle yaz
ı
lm
ı
 ş
Türkçe kitabeler 
”. Daha sonra bu konu hakk 
ı
nda taraf 
ı
m
ı
zdandetayl
ı
ara
ş
t
ı
rmalar yap
ı
lm
ı
ş
, kitabelerin Konya, Ni
ğ
de, Kayseri, Ankara, Mersin,Isparta, Antalya, Nev
ş
ehir,
İ
stanbul, Tokat, Ordu, Zonguldak… illerinde dinî vesivil yap
ı
lar, ev e
ş
yalar 
ı
ile mezar ta
ş
lar 
ı
üzerinde bulundu
ğ
u tespit edilmi
ş
tir.Günümüzde bu kitabelerin bir k 
ı
sm
ı
mevcut yerlerindedir. Bir k 
ı
sm
ı
ise çe
ş
itlimüzelerde saklanmaktad
ı
r. Büyük bir k 
ı
sm
ı
n
ı
n da kay
ı
 p oldu
ğ
u anla
ş
ı
lmaktad
ı
r.Grek harfli Türkçe kitabe ve metinlerin, Hristiyan Ortodoks KaramanTürkleri taraf 
ı
ndan yaz
ı
lm
ı
ş
oldu
ğ
u anla
ş
ı
lmaktad
ı
r. Bizim tespitedebildiklerimizin yaz
ı
l
ı
ş
tarihleri, 18. yüzy
ı
ldan ba
ş
lay
ı
 p 20. yüzy
ı
l
ı
n ba
ş
lar 
ı
nayani mübadele y
ı
llar 
ı
na kadar sürmektedir. Bu kitabelerin d
ı
ş
ı
nda Karamanl
ı
 Türklerinin meydana getirdi
ğ
i bir edebiyat da vard
ı
r. Türklerin Grek alfabesinikullanmas
ı
, 1484’e kadar indi
ğ
i anla
ş
ı
lmaktad
ı
1
.Yap
ı
lan ara
ş
t
ı
rmalara göre Grek harfleri ile yaz
ı
lan Türkçe kitabelerin say
ı
s
ı
,tahmin edilenden çok fazlad
ı
r ve bu kitabeler içerisinde büyük boyutta Türk dili,tarihi ve kültürü ile ilgili bilgiler sakl
ı
d
ı
r. Biz bu çal
ı
ş
mada Anadolu’da tespitetti
ğ
imiz ve bizzat inceleyerek okudu
ğ
umuz 23 kitabeyi verdik. Tokat Müzesi’nde bulunan mezar ta
ş
ı
dâhil (Tokat Müzesi’nde varl
ı
ğ
ı
n
ı
bildi
ğ
imiz bir mezar ta
ş
ı
n
ı
,müze müdürü incelememize izin vermemi
ş
tir.), varl
ı
ğ
ı
n
ı
bildi
ğ
imiz ancak ula
ş
amad
ı
ğ
ı
m
ı
z 4 kitabeyi, daha önce çekilen foto
ğ
raflardan okumak zorundakald
ı
k. Ordu-Mesudiye’de buldu
ğ
umuz kitabenin tamam
ı
na yak 
ı
n
ı
tahrip olmu
ş
tur.Ordu-Mesudiye’deki bu kitabenin sadece ilk sat
ı
rdaki “
 sene 1858
” ifadesiniokuyabildik. Ayr 
ı
ca
İ
stanbul Bal
ı
kl
ı
Meryem Ana Rum Ortodoks Manast
ı
ı
önündeyere dö
ş
enmi
ş
mezar ta
ş
lar 
ı
ndan yakla
ş
ı
k 10 tanesini yaz
ı
lar 
ı
n y
ı
 pranmas
ı
ndandolay
ı
okuyamad
ı
k. Varl
ı
ğ
ı
n
ı
bildi
ğ
imiz ancak ula
ş
amad
ı
ğ
ı
m
ı
z Eski
ş
ehir veKayseri’deki birkaç kitabe ile bundan sonra tespit edilecekleri ise daha sonrakiçal
ı
ş
malar 
ı
m
ı
za b
ı
rak 
ı
yoruz.
1. Gayrimüslim Karaman Türklerinin Tarihine K 
ı
sa Bir Bak 
ı
ş
:
Anadolu’da ya
ş
ayan, Türkçeden ba
ş
ka dil bilmeyen, Hristiyanl
ı
ğ
ı
n Ortodoksmezhebini benimsemi
ş
Türklere “
 Karamanl 
ı
” ad
ı
verili
ş
tir. Karamanl
ı
Türklerininkonu
ş
tu
ğ
u ve yazd
ı
ğ
ı
Türkçe de
 Karamanl 
ı
Türkçesi” 
veya
“Karaman Türkçesi” 
 olarak adland
ı
ı
lm
ı
ş
t
ı
r.Özellikle
ş
unu belirtmek gerekir ki Anadolu’da kurulan ikinci dönem Türk  beyliklerinden
 Karamano
 ğ 
ullar 
ı
Beyli
 ğ 
i
’nin gayrimüslim Karaman Türkleri ile
1
Osman F. Sertkaya, “Grek Harfleriyle Yaz
ı
lm
ı
ş
Anadolu Karamanl
ı
A
ğ
z
ı
Metinleri Üzerine”,
 Journal Of Turkish Studies
, Vol. 28/ II, 2004, s. 20.
 
 
ZfWT
 
Zeitschrift für die Welt der Türken
Journal of World of Turks
 
ZfWT Vol. 2, No. 1 (2010)
5
soylar 
ı
n
ı
n binlerce y
ı
l öncesine dayanan ortakl
ı
ğ
ı
d
ı
ş
ı
nda bir ilgisi yoktur.Müslüman Karamano
ğ
ullar 
ı
n
ı
n, O
ğ
uzlar 
ı
n
Salur 
veya
 Af 
 ş
ar 
boylar 
ı
na mensupoldu
ğ
u dü
ş
ünülmektedir 
2
.
 Karamano
 ğ 
ullar 
ı
Beyli
 ğ 
i
’nin bu adla an
ı
lmas
ı
n
ı
n sebebi, beyli
ğ
in kuruldu
ğ
u yörenin Bizans döneminden beri Karaman ad
ı
ile an
ı
lmas
ı
olsagerektir.János Eckmann, Karamanl
ı
Türkçesi konusunda pek çok makaleyay
ı
mlam
ı
ş
t
ı
3
. Semavi Eyice, Türkiye’nin çe
ş
itli yörelerinde tespit etti
ğ
i kitabeleriiki makale hâlinde yay
ı
mlam
ı
ş
t
ı
4
. Mehmet Eröz, Hristiyan Türkler konusundakiçal
ı
ş
mas
ı
nda Karaman Türklerinin üzerinde de durmu
ş
tur 
5
. Osman Fikri Sertkayaise Karamanl
ı
a
ğ
z
ı
ile yaz
ı
lan metinleri incelemi
ş
,
İ
stanbul Bal
ı
kl
ı
Meryem AnaManast
ı
ı
’n
ı
n bahçesinde bulunan mezar ta
ş
lar 
ı
ndan baz
ı
lar 
ı
n
ı
n metnini vermi
ş
tir.Sertkaya, ayr 
ı
ca Karaman Türkçesi ile ilgili çal
ı
ş
malar 
ı
ı
saca özetleyerek derlitoplu bir literatür sunmu
ş
tur 
6
. Harun Güngör, zaman zaman tespit etti
ğ
iKaramanl
ı
ca kitabeleri yay
ı
mlam
ı
ş
t
ı
7
. Görsel Korat,
İ
stanbul Zeytinburnu’ndakiBal
ı
kl
ı
Meryem Ana Rum Ortodoks Manast
ı
ı
’n
ı
n avlusundaki Karaman Türkçesiile yaz
ı
lm
ı
ş
mezar ta
ş
lar 
ı
n
ı
n resmini yay
ı
mlam
ı
ş
t
ı
8
.Öyle görünmektedir ki Türkler, 1071 y
ı
l
ı
ndan çok önce Anadolu’ya gelip yer yer yerle
ş
mi
ş
lerdir. Türkiye Cumhuriyeti s
ı
n
ı
rlar 
ı
içerisinde buldu
ğ
umuz Köktürk harfli kitabelerden anla
ş
ı
ld
ı
ğ
ı
na göre 1071 öncesinde gelen Türklerin büyük ço
ğ
unlu
ğ
u ise muhtemelen
Ş
amanizm inanc
ı
na ba
ğ
l
ı
idi.Baz
ı
Türk boylar 
ı
n
ı
n Müslüman O
ğ
uzlardan çok önce Anadolu’ya gelip boydan boya yerle
ş
tikleri hakk 
ı
nda yüzlerce kaynak ve delil bulunmaktad
ı
9
. Konu
2
 
İ
. Hakk 
ı
Uzunçar 
ş
ı
l
ı
,
 Büyük Osmanl 
ı
Tarihi
, Ankara 1995, C. 1, s. 43.
3
János Eckmann, "Anadolu Karamanl
ı
A
ğ
ı
zlar 
ı
na Ait Ara
ş
t
ı
rmalar (I. Phonetica)",
 DTCFD
, C. VIII, S. 1-2,Mart-Haziran 1950, s. 165-197; ayn
ı
yazar; “Karamanl
ı
ca –i
ş
in-li Gerundium Hakk 
ı
nda”,
TD-B
, Seri: III, S.14-15, Ocak 1950, Ankara 1951, s. 45-52; ayn
ı
yazar; “Karamanl
ı
Türkçesinde –Maca Ekli Fiil
Ş
ekli”,
TDAY-B,
1953, Ankara 1988, s. 45-48; ayn
ı
yazar; “Yunan Harfli Karamanl
ı
 
İ
mlas
ı
Hakk 
ı
nda”,
Türk Dili veTarihi Hakk 
ı
nda Ara
 ş
ı
rmalar I 
, Ankara 1950, s. 27-31; ayn
ı
yazar; “Die Karamanische Literatur”,Philologiae Turcica Fundamenta, II, 1964, s. 819-835.
4
Semavi Eyice, “Anadolu’da ‘Karamanl
ı
ca’ Kitabeler”,
Türk Tarih Kurumu Belleten
, C. XXXIX, S. 153,Ocak 1975, s. 25-56; ayn
ı
yazar; “Anadolu’da ‘Karamanl
ı
ca’ Kitabeler II”,
Türk Tarih Kurumu Belleten,
C.XXXX, S. 476, 1980, s. 683- 696.
5
Mehmet Eröz,
 Hristiyanla
 ş
an Türkler,
 
İ
stanbul 1983.
6
Osman F. Sertkaya, “Grek Harfleriyle Yaz
ı
lm
ı
ş
Anadolu Karamanl
ı
A
ğ
z
ı
Metinleri Üzerine”,
 Journal Of Turkish Studies
, Vol. 28/ II, 2004, s. 1-21.
7
Harun Güngör, “Ni
ğ
de-Nev
ş
ehir Yöresindeki Yeni Karamanl
ı
ca Kitabeler”,
VII. Milletleraras
ı
Türkoloji Kongresi
, 8-12 Kas
ı
m 1999; ayn
ı
yazar, “Karamanl
ı
ca Üç Kitabe”,
Türk Dünyas
ı
Tarih Dergisi,
S. 34, Ekim1989, s. 29-31; ayn
ı
yazar, “Ni
ğ
de-Nev
ş
ehir Yöresindeki Karamanl
ı
ca Kitabeler”,
Türk Dünyas
ı
Tarih Dergisi,
S. 34, Aral
ı
k 2000, s. 44-46; ayn
ı
yazar, “Karamanl
ı
ca (Grek Alfabesi ile Türkçe) Kitabe”,
Türk  Dünyas
ı
Tarih Dergisi,
S. 33, s. 95-101.
8
Görsel Korat, “Karanl
ı
ktaki Dil”,
 Atlas
, S. 125, A
ğ
ustos 2003, s. 56-56-57.
9
Kemal Balkan, “Eski Önasya’da Kut (veya Gut) Halk 
ı
n
ı
n Dili
İ
le Eski Türkçe Aras
ı
ndaki Benzerlik”,
 Erdem
, C. 6, S. 16, Ocak 1990, s. 17; Necati Demir, Orta ve Do
ğ
u Karadeniz Bölgesi’nin Tarihî Alt Yap
ı
s
ı
,Ankara 2005; ayn
ı
yazar;
 Dâni
 ş
mend-nâme
,
 
Part Two,
 
(Turkish Translation),
Harvard 2002;
İ
lhami Durmu
ş
,
 İ 
 skitler (Sakalar)
, Ankara 1993; Hilmi Göktürk,
 Anadolu'nun Da
 ğ 
ı
nda Ovas
ı
nda Türk Mührü
, Erzurum1974; Vecihe Hatipo
ğ
lu, "Türk Tarihinin Ba
ş
lang
ı
c
ı
",
Türkoloji dergisi
, C. VIII, Ankara 1979, s. 29-32;
 İ 
kinci Tarih Kongresi
, Devlet Bas
ı
mevi,
İ
stanbul 1927; Fahrettin K 
ı
rz
ı
o
ğ
lu,
 K 
ı
 pçaklar 
, Ankara 1992; EkremMemi
ş
, “M.Ö. 3. Bin Y
ı
l
ı
nda Anadolu’da Türkler”,
Türk Dünyas
ı
Ara
 ş
ı
rmalar 
ı
, S. 53, Nisan 1988, s. 35-40;ayn
ı
yazar, “Orta Do
ğ
u’da Türklerin Varl
ı
ğ
ı
Tart
ı
ş
malar 
ı
”,
Türkler Ansiklopedisi
, Ankara 2002, C. 1, s. 441;

Activity (17)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads
Şenol Topçu liked this
Huseyin Aktas liked this
Almula Kara liked this
Almula Kara liked this
Yılmaz Mehmet liked this
Ozan Balkan liked this
Taha Karaman liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->