Alternatieve alternatieven

Een verkenning van onconventionele duurzame technologie¨enUniversiteit van AmsterdamEwoud de KokJoachim JansenMartijn Snelling BergMathijs de Bruin21 juni 2010

Inhoudsopgave

2.1 Waterstof uit fermentatie van biomassa. . . . . . . . . . . . . . 52.1.1 Wat is fermentatie?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52.1.2 Biomassa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62.1.3 Het fermentatieproces. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62.1.4 Nederlandse context. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72.1.5 Conclusie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92.2 Windmolens met luchtzakken. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92.2.1 Opslagtechnieken. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92.2.2 Energiezakken. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102.2.3 De techniek. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112.2.4 Het potentieel. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122.2.5 Nederlandse context. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132.2.6 Conclusie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152.3 Geothermie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152.3.1 Het probleem. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152.3.2 De oplossing. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162.3.3 Diepe geothermie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172.3.4 Nederlandse context. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202.3.5 Conclusie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26

3 Economische Reguleringssystemen27

3.1 Stimuleringsregeling duurzame energieproductie (SDE). . . . . 273.2 Feed-in tari

ﬀ

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 283.3 Renewable obligations (RO). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29

4 Conclusie305 Referenties 31

5.1 Waterstof uit fermentatie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 315.2 Windmolens met luchtzakken. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 315.3 Geothermie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 325.4 Economische Reguleringssystemen. . . . . . . . . . . . . . . . . 33

6 Appendix 34

1 Inleiding

In dit onderzoek hebben we een aantal onconventionele technieken bekeken diekunnen faciliteren bij onze transitie van beperkt beschikbare fossiele brandstof-fen naar meer of volledig duurzame energiebronnen. Daarbij hebben we onsbewust gericht op innovatieve technieken, anders dan de nu gangbare windtur-bines, waterkrachtcentrales of zonnepanelen. Dit vanuit de overtuiging dat detransitie die wij als samenleving de komende eeuw zullen moeten maken van eendusdanige complexiteit en schaal zal zijn dat het niet realistisch is om ons tebeperken tot een handjevol vanzelfsprekende oplossingen.Zelfs als we klimaatverandering voor onwaar aannemen dan zou een korteblik op schattingen van de wereldwijde olievoorraden in Figuur1genoeg moetenzijn om een ieder te overtuigen dat we, willens of wetens, gedwongen zijn omde noodzaak en de urgentie van deze transitie te onderkennen. Het zou wel-licht, net als in de klimaatwetenschappen, zo kunnen zijn dat de hier afgebeeldeschattingen aanzienlijk afwijken – dit verandert niets aan het feit dat we binneneen voor onze soort ongekend korte tijd een collectieve gedragsverandering vanvoor ons onafzienbare schaal moeten voltrekken.

Figuur 1:

Historische wereldwijde olieproductie met prognoses op basis van ver-schillende modellen. Zoals duidelijk blijkt stellen de meeste modellen dat we anno2010 net voorbij of juist net voor de piek zit; zeker dis dat de komende jarende productie zal afnemen hoewel de vraagt blijft stijgen. Bron: The Oil Drum,

http://www.theoildrum.com/

, november 2006.

Op dit moment doen vrijwel geen van de plannen van beleidsmakers en be-stuurders recht aan de ernst van de zaak. Wij vermoeden dat dit onder anderehet geval is omdat geen van de tot nu toe doorontwikkelde technieken zoals2