Okelaren kontsumo osasuntsu etakontzienterako gida txikia: behikiaeta ardikia.
Zein okel jaten dugu?
Zer
jaten
okel
dugu?
Okelak bitaminak eta mineralak ditu.
Okelak burdina, zink, fosforo eta B taldeko bitamina kopuru nabarmenak ditu. Erraiek, bereziki gibelak, bitamina eta mineral gehiago dauzkate.
Okela koipe-iturri garrantzitsua da.
arrautzakokela eta arrainaesnekiaklekaleakzerealak fruitu lehorrak eta haziak
Koipeak beharrezkoak dira organismoarentzat. Koipeak asegabeak edo aseak izan daitezke. Gehiegizko koipe asea kaltegarria daorganismoarentzat.Elikagaien koipe-iturri nagusiak:
Urdail bakarreko animaliek elikadura naturalagoa dutenek asegabeko koipeproportzio handiagoa daukate.
Zereal eta lekale konbinazioak proteina gehiago aprobetxatzen laguntzen du.
Ase gehiagoAsegabe gehiago
Gida honen eraketan Komertzio eta Zerbitzuen Elkarte Arabarrak, ASELCARrek (Arabako Harategi Hautatuen Elkartea), UAGAk (ArabakoNekazari eta Abeltzainen Batasuna), Arabako Slow Food Conviviumek,CRICek (Kontsumorako Ikerketa eta Informazio Zentroa), Bakea etaElkartasuna Euskadi Fundazioa - CC.OOk, Setem Hego Haizeak etaMugarik Gabek hartu dugu parte.
AURKEZPENA
Okela elikagai garrantzitsua da gure dietan. Bere zaporea eta testurapreziatzen ditugu. Okel ezberdinak daude, bai animaliaren, bai abeltzaintzaereduaren arabera ere.Gida hau behikian eta ardikian zentratzen da, Araban gehien mantentzenden abeltzaintza baita.
Gure helburua informazioa ematea da, okelarenkontsumo osasuntsuagoa sustatzeko etabertako ekoizpen eta komertzializazio eredu justuagoak eta jasangarriagoak mantentzekoeta bultzatzeko.
OKELAREN PROPIETATENUTRITIBOAK
Okela proteina-iturri ona da.
Elikagai nagusiak, gramoko aprobetxa dezakegun proteina kopuruhandienetik txikienera ordenatuta, honakoak dira:
Zer
jaten
okel
dugu?
OKELAREN EKOIZPEN EREDUAKEredu industrial intentsiboa.
Okel asko duen dieta batentzat, okelik gabeko 4 dieten laborantzarakolursaila behar da.
Okelaren ekoizpen-ziklo guztiak energia asko eta CO2isuri handiak eskatzen ditu.
Okelaren ekoizpenak elikagaiak ekoiztetik eratorritako CO2 isurien % 44suposatzen du. Landareen ekoizpenak CO2 isurien %8 suposatzen du. Beste CO2 isuriak kontserbazio,garraio, enbalatze eta elikagaien industriatik eratortzen dira.Zenbat eta handiagoa izan ustiapeneta ekoizpen lekuaren eta kontsumolekuaren arteko distantzia, orduan eta
handiagoak dira garraio,kutsadura eta animaliarenakidura kostuak.
Animaliak nabe handietanpilatzeak
gorotz metaketahandia
sortzen du, eta honek lurra eta akuiferoak kutsatzenditu.
Abeltzaintzaren gehie-
gizko mekanizazioak
ani
malia
kopurua handitzea dakar,inbertsioak amortizatzeko eta lan-gileak murrizteko. Gertatzen ari dasektorea hazi eta gai kimiko multina-zionalekin lotuta dauden
enpresatxikietan metatzen ari dela.Ekoizpen industrialamerkataritza-gune handientzatpentsatuta dago.
Hauek bolumen handiago erosdezakete eta prezio baxuagoak negoziatu. Produktuaren zatibat ez da saltzen eta galdu egiten da, eta kontsumituak ez direnbaliabide naturalak gastatzen dira.
Nabe handiak, non produktiboenak diren arrazauniformeetako abelburu metaketa hadia dagoen,
okela era iraunkorrean ekoizteko.
Animaliak etzalekuetan sartuta bizi dira
eta ahalik eta gutxien mugitzen dira denboraren erdian
lodi daitezen. Emeak artifzialki intseminatuak
dira eta produktu hormonalekin araldirakoestimulatuak erditze kopurua handitzeko.
Euren elikadura pentsu,
zuzengarri, lasaigarri etaanimalien errekuperazioarilaguntzeko beste substan-tzia
batzuetan
oinarritutaprogramatzen da,
baldintza
hauetan osasun ahula baitute.
Europan, antibiotikoen erdiaani
maliek erabiltzen dituzte.
Animaliak abeletxe batean jaiotzen dira eta bestebatean gizenduak izatendira, askotan herrialdeezberdinetan.
Kumeek urdail-arazoak izaten dituzte titi-kentzeerradikal baten eta elikadura aldaketabaten ondorioz. Duten proteina etakaloria edukiagatik,
pentsuen osagainagusiak soja eta artoa dira, geroeta gehiago hazi transgenikoetatikdatozenak. % 90 baino gehiago goseteaeta desnutrizioa duten herrialdeetatikinportatuak dira.Monolaborantzek
bertako kontsumorako nekazaritza aukera eragoztendute eta basoak soiltzea, nekazariak eta indigenak euren lurraldeetatik kanporatzea eta emigratzea eragiten dute.
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
More From This User
Notes
Load more
