Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more ➡
Download
Standard view
Full view
of .
Add note
Save to My Library
Sync to mobile
Look up keyword
Like this
6Activity
×
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Beberapa_Narasi_Jawa_-_Yani

Beberapa_Narasi_Jawa_-_Yani

Ratings: (0)|Views: 3,254|Likes:
Published by Yoni Ahmad

More info:

Published by: Yoni Ahmad on Jul 17, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See More
See less

11/26/2012

pdf

text

original

 
http://jaya-baya.blogspot.com/2006/05/sejarahe-aksara-jawa.html Sejarahe Aksara Jawa
Ing rubrik LSW JB No. 28 Minggu II sasi Maret 2006, Bapak Yusuf Asmara mundhut priksa babsejarahe akasara Jawa. Yen ora kleru sing dikersakake Bapak Yusuf Asmara iku aksara Jawaanyar kanthi aksara legena cacah 20 wiwit HA nganti NGA. Yen bener mangkono, keparengapenulis ngaturake tulisan bab sejarahe aksara Jawa kasebut, ringkesan saka sawatara buku-buku kapustakan. Ing buku HA NA CA RA KA (Bp. Slamet Riyadi) babarane Yayasan PustakaNusantara Yogyakarta diandharake manawa ngrembug sejarahe aksara Jawa anyar kang ugadiarani sastra sarimbagan utawa carakan iku ora bisa dipisahake karo rembug bab kelairan lanpandhapuke aksara kasebut. Miturut Bp Slamet Riyadi ing bukune kang isi kelairan, penyusunan,fungsi, lan maknane Ha-Na-Ca-Ra-Ka kasebut ana konsepsi cacah loro kanggo nlusur kelairaneaksara Jawa lan penyusunan abjad ha-na-ca-ra-ka, yaiku konsepsi secara tradisional lankonsepsi secara ilmiah. KONSEPSI SECARA TRADISIONAL Adhedhasar konsepsi secara tradisionallaire aksara Jawa digathukake karo Legenda Aji Saka, crita turun-temurun awujud tutur tinular(dari mulut ke mulut) bab padudon lan perang tandhinge Dora lan Sembada jalaran rebutankeris pusakane Aji Saka sing kudune tansah padha direksa bebarengan ing pulo Majeti. WusanaDora lan Sembada mati sampyuh ngeres-eresi. Nalika arep angejawa, Aji Saka kang didherekakepara abdine sing jenenge Dora, Sembada, Duga, lan Prayoga lerem ing pulo Majeti sawatarasuwene. Sadurunge nerusake laku angejawa, Aji Saka ninggal pusaka awujud keris. Dora lanSembada kapatah ngreksa kanthi piweling wanti-wanti, aja pisan-pisan diwenehake wongsaliyane Aji Saka dhewe sing teka ing pulo Majeti njupuk pusaka kasebut. Aji Saka banjurnerusake laku dikanthi Duga lan Prayoga. Dene Dora lan Sembada tetep ana pulo Majeti ngreksapusaka. Sawise sawatara lawase, Dora lan Sembada krungu kabar manawa Aji Saka wis dadiratu ing Medhangkamulan. Dora ngajak Sembada ninggalake pulo Majeti ngaturake pusakamarang Aji Saka. Sarehne Sembada puguh ora gelem diajak awit nuhoni dhawuhe Aji Saka,kanthi sesidheman si Dora banjur menyang Medhangkamulan tanpa nggawa keris. Marang AjiSaka si Dora kanthi atur dora wadul warna-warna. Dora kadhawuhan bali maneh menyang puloMajeti. Gelem ora gelem Sembada kudu diajak menyang Medhangkamulan kanthi nggawa kerispusaka. Dora banjur budhal. Jalaran panggah ora percaya marang kandhane si Dora, Sembadapuguh ora gelem diajak jalaran nuhoni dhawuhe bendarane, lan precaya manawa Aji Saka bakalnetepi janjine mundhut pusakane tanpa utusan. Lelorone padha padudon rebut bener, banjurpancakara perang tandhing rebutan keris. Wasana Dora lan Sembada padha mati sampyuhketaman keris sing dienggo rebutan. Sawise sawatara suwe Dora ora sowan maneh ngajakSembada ngaturake keris pusaka, Aji Saka banjur utusan Duga lan Prayoga nusul menyang puloMajeti. Bareng tekan pulo Majeti saiba kagete Duga lan Prayoga meruhi Dora lan Sembadapadha mati ketaman pusaka sing isih tumancep ing dhadhane. Sawise ngupakara layone Doralan Sembada kanthi samesthine, Duga lan Prayoga banjur gegancangan marak ratu gustine
 
ngaturake pusaka lan pawarta bab patine Dora lan Sembada. Midhanget ature Duga lanPrayoga, Aji Saka sakala ngrumangsani kalepyane dene ora netepi janji mundhut pribadi pusakasing direksa Dora lan Sembada. Minangka pangeling-eling, Aji Saka banjur ngripta aksara Jawalegena cacah wong puluh wiwit saka HA nganti NGA. HA NA CA RA KA Ana caraka (utusan) DATA SA WA LA Padha suwala (padudon, pancakara) PA DHA JA YA NYA Padha dene digdayane MAGA BA THA NGA Wasana padha dadi bathang Iku mau konsepsi secara tradisional bab kelairanlan penyusunane aksara Jawa anyar. Pancen abjad aksara Jawa sing 20 cacahe lan disusun dadipatang larik iku, mujudake guritan sing gampang diapalake lan dieling-eling (memoteknik),mligine tumrap sing lagi wiwit sinau maca lan nulis aksara Jawa. Abjad sing kaya guritan landigathukake karo legenda Aji Saka mau saya narik kawigaten bareng dikantheni gambarpadudon, perang tanding lan mati sampyuhe Dora lan Sembada. KONSEPSI SECARA ILMIAHMiturut Prof. Dr. Poerbatjaraka, sadurunge wong-wong India angejawa, wong Jawa durungduwe aksara. Basa pasrawungane mung nggunakake basa lesan. Kanthi anane aksara kangdigawa saka India kasebut saka sethithik basa tinulis wiwit digunakake. Pancen aksara ora mungdadi piranti komunikasi sarana tulisan, nanging luwih saka iku aksara uga dadi ukurankemajuane budaya sing ndarbeni aksara kasebut. Peradaban sing wis nggunakake basa tinuliskanyatan luwih maju tinimbang sing ora/durung duwe aksara. Miturut Casparis, sajroningsejarah peradaban etnik Jawa, tulisan sing paling tuwa ditemokake awujud prasasti kanthinggunakake aksara Pallawa, nuduhake tandha wektu sadurunge taun 700 Masehi. Sadurunge ikuetnis Jawa mung nggunakake basa lesan. Sawise ditemokake sawatara prasasti liyane, bakasethithik ditindakake studi paleografi (ilmu kanggo nyinaoni aksara kuna). Miturut studipaleografi sing ditindakake Casparis, ana limang periode aksara Jawa. Periode kapisan (aksaraPallawa) dening Bp. Atmodjo diperang maneh dadi loro. Kanthi mangkono kabeh ana nemperiode, yaiku: 1. Aksara Pallawa tataran wiwitan, digunakake sadurunge taun 700 M. Contonetinemu ing prasasti Tugu ing Bogor. 2. Aksara Pallawa tataran pungkasan, digunakake ing abadVII lan tengahan abad VIII. Tinemu ing prasasti Canggal ing Kedu, Magelang. 3. Aksara Jawakuna kawitan, digunakake taun 750-925 M, contone tinemu ing prasasti Polengan ing Kalasan,Yogyakarta. 4. Aksara Jawa kuna tataran pungkasan, digunakake taun 925-1250 M, tinemu ingprasasti Airlangga. 5. Aksara Majapait, digunakake ing taun 1250-1450 M. tinemu ing prasastiSingosari lan Malang, sarta ing lontar (ron tal) Kunjarakarna. 6. Aksara Jawa anyar, digunakaketaun 1500 M nganti saiki. Tinemu ing Kitab Bonang lan buku-buku sabubare iku. Lair lanngrembakane aksara Jawa raket sesambungane karo lair lan ngrembakane basa Jawa. AksaraJawa anyar lair sawise basa Jawa anyar digunakake kanthi resmi ing sajroning pamarentahan,saora-orane wiwit taun 1500 M. Wektu kasebut punjere pamarentahan ing Jawa ana ing Demak.Mula ana sing duwe panemu manawa aksara Jawa anyar wiwit digunakake kanthi resmi nalikajaman Demak. Panemu iki disengkuyung antara liya karo bukti awujud naskah kanthi tulisanaksara Jawa anyar yaiku Kitab Bonang. Bab taun kelairane aksara Jawa iki padha karo
 
andharane Bp. Moch. Choesni ing majalah JAMBATAN edisi khusus babaran Lembaga JavanologiSurabaya kang didumake marang para peserta Kongres Basa Jawa II ing Batu, Malang sasiOktober taun 1996. Nanging beda versine. Bapak Moch. Choesni nggathukake kelairane aksaraJawa anyar karo tekane muhibah utawa kunjungan persahabatan saka Tiongkok menyang tanahJawa (Majapait) kang dipandhegani Laksamana/Jendral Cheng Ho (Jeng Ho) kanthi ngiridwadyabala pirang-pirang ewu cacahe sikep gegaman. Ing rubrik Opini koran Jawa Pos Senen, 15Agustus 2005, kanthi irah-irahan Cheng Ho dan Nebula China, Dr. Asvi Warman Adam (ahlipeneliti LIPI Jakarta) nyebutake ekspedisi kapisan numpak prau cacah 300 kanthi penumpang27.000. Ma Huan, penerjemah sing wis ngrasuk agama Islam, uga melu dadi penumpang. Bp.Moch. Choesni nyangga-runggekake (meragukan) apa bener tekane caraka kanthi sandiyuda SamPoo Kong sing diwerdeni tiga perkasa pembalas dendam samono akehe iku ‘kunjunganpersahabatan’ kang tulus? Apa ora ana gandheng-cenenge karo pangrabasane wadya balaTiongkok kang sumedya nguwasani Singasari sing digagalake dening Raden Wijaya lan AryaWiraraja dhek taun 1293? Ma-ga-ba-tha-nga alias “mangga batangen”, mangkono pepuntoningandharan sawise ngonceki kanthi njlimet surasane ha-na-ca-ra-ka (ana utusan), da-ta-sa-wa-la(tanpa peperangan), lan pa-dha-ja-ya-nya (padha jayane, kasembadan sedyane). Ing ngarep wisdiaturake, secara tradisional urutan abjad ha-na-ca-ra-ka digathuk-gathukake karo legenda AjiSaka. Nanging data literer nuduhake menawa naskah utawa teks sing ngemot urutan utawaabjad ha-na-ca-ra-ka ora mesthi digathukake karo legenda kasebut. Upamane Serat SastraGendhing, Serat Centhini, Serat Sastra Harjendra, Serat Saloka Jiwa, lan Serat Retna Jiwa.Kabeh serat (buku/tulisan) kasebut isi abjad ha-na-ca-ra-ka kagandhengake karo filsafat utawangelmu kasampurnan. Ing buku HA NA CA RA KA (Bp. Slamet Riyadi), ing perangan kangngrembug bab makna filosofis ha-na-ca-ra-ka, dibabar ora kurang saka 20 warna filsafat ha-na-ca-ra-ka miturut daya nalar, wawasan, lan tujuane sing gawe makna filosofis dhewe-dhewe. Ingmajalah Jambatan kasebut ing ngarep ana nem jinis makna filosofis. Durung kalebu sing anamakalah-makalah liyane. Beda karo kang kasebut ing Serat Manikmaya, Serat Aji Saka, lanSerat Momana sing padhadene nggathukake karo legenda Aji Saka. Ing buku-buku kasebut abjadha-na-ca-ra-ka diarani sastra sarimbagan. Jalaran larikan kapisan abjad Jawa anyar iku unineha-na-ca-ra-ka, mula luwih dikenal kanthi jeneng carakan kaya ing Sundha lan Bali. Miturutpanalitine Prof. Dr. Poerbatjaraka, Serat Manikmaya dikarang dening Kartamursadah ing jamanKartasura, ing taun 1740 Jawa utawa taun 1813 Masehi. Dene abjad Jawa sing luwih tuwadiarani ka-ga-nga, awit manut wewaton abjad Devanagari ka-kha-ga-gha-nga. Serat Manikmayaditedhak (disalin) dening Panambangan, punggawa Mangkunagaran, lan ing taun 1981 dibabardening Departemen Pendidikan dan Kebudayaan kanthi irah-irahan Manikmaya. Apa ana naskahliyane isi legenda Aji Saka sing luwih tuwa tinimbang Serat Manikmaya, durung kaweruhan, awitmiturut Wiryamartana naskah-naskah saliyane Serat Manikmaya sing ana abjad hanacaraka-nekeh-kehane ditulis ing wiwitane abad XIX. Yen ta Serat Manikmaya mujudake naskah sing paling

Activity (6)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Endro Rastadi liked this
alicia_pratiwi liked this
Ilham Rukmana liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->