High Quality
Open the downloaded document, and select print from the file menu (PDF reader required).
ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΔΡΟΥΛΙΔΑΚΗΣ
ΤΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΛΕΞΙΚΑΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ
ΑΘΗΝΑ 2007
ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΔΡΟΥΛΙΔΑΚΗΣ • ΤΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΛΕΞΙΚΑ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ
2
1η έκδοση
·
Απρίλιος 2007
•
2η έκδοση
·
Ιούλιος 2010
Δημοσιεύεται με την άδεια:
|
Published under license:
Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 License (Greece)http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/gr© 2007
·
2010
Γιώργος Ανδρουλιδάκης
|
Giorgos Androulidakis
Δημοκρατίας|Dimokratias 14
•
15121 Πεύκη|PefkiΕλλάδα|Greece(+30) 210 8026320
•
699 8026320giorgos@androulidakis.namehttp://giorgos.androulidakis.name
ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΔΡΟΥΛΙΔΑΚΗΣ • ΤΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΛΕΞΙΚΑ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ
3ιστορική λεξικογραφία της γερμανικής γλώσσας εγκαινιάζεται κατά τα μέσατου 19ου αιώνα, υπό το άστρο της ιστορικοσυγκριτικής μεθόδου στη γλωσ-σολογία, με το
Handwörterbuch der deutschen Sprache
του Johann ChristianAugust Heyse, το οποίο εξέδωσε ο γιος του Karl Wilhelm Ludwig (3 τ., Magde-burg 1833–1849· ανατ. Hildesheim 1968), και το
Kurzes deutsches Wörterbuch
του Friedrich Schmitthenner (Darmstadt 1834), ιδίως στη ριζικά αναθεωρημένηεπανέκδοση του Friedrich Ludwig Karl Weigand με τίτλο
Deutsches Wörterbuch
(Gießen 1857–1871). Σταθμός και αποκορύφωμα της ιστορικής λεξικογραφίαςτης γερμανικής γλώσσας θεωρείται όμως το
Deutsches Wörterbuch
(
DWB
) τωναδελφών Jacob και Wilhelm Grimm (33 τ., Leipzig 1854–1960· ανατ. München1984), το οποίο ολοκληρώθηκε μόλις κατά τα μέσα του 20ού αιώνα, έπειτα απόπολλές περιπέτειες και διακυμάνσεις, τόσο στη σύνταξη όσο και στην έκδοση.Το μνημειώδες αυτό έργο λημματογραφεί αλφαβητικά και ιχνηλατεί διαχρονικάτη νέα άνω γερμανική από τα μέσα του 15ου αιώνα, καθιερώνονταςπανηγυρικά στη γερμανική λεξικογραφία και γλωσσολογία την ιστορική αρχήστην ανάλυση του λεξιλογίου, αν και εκδηλώνονται σποραδικά αντίθετες,ορθολογιστικές τάσεις στη σύνταξη γενικών λεξικών της γερμανικής.Προς τα τέλη του 19ου αιώνα κυκλοφορούν τέσσερα ακόμη ιστορικά λεξικά,τα οποία περιστρέφονται όλα γύρω από τον παντοδύναμο τότε πόλο της γερ-μανικής λεξικογραφίας, το
DWB
: το
Hoch- und niederdeutsches Wörterbuch
τωνLorenz Diefenbach και Ernst Wülcker (Basel 1885· ανατ. Hildesheim 1965) προ-ορίζεται ρητά να συμπληρώσει το
DWB
· ο Moriz Heyne, συντάκτης ο ίδιος του
DWB
, εκδίδει το δικό του
Deutsches Wörterbuch
(1η έκδ., 1890–1895· 2η έκδ., 3τ., Leipzig 1905–1906· ανατ. Stuttgart 1981) ως χρηστικότερο από το μεγάλοπρότυπό του, το οποίο, όπως σχολιάζει, κυκλοφορεί με πάρα πολύ αργό ρυθμό·ο Hermann Paul συντάσσει επίσης ένα
Deutsches Wörterbuch
(Halle 1897), θέ-λοντας να προσφέρει στους γερμανόφωνους όχι μόνο ένα βοήθημα, αλλά καιένα τερπνό ανάγνωσμα· τέλος, το
Trübners Deutsches Wörterbuch
, υπό τη διεύ-θυνση του Alfred Götze αρχικά και του Walther Mitzka αργότερα (8 τ., Berlin1839–1957), αποσκοπεί να πραγματώσει ολοκληρωτικά τις προγραμματικέςαρχές του
DWB
. Παράλληλα, επανεκδίδεται, αναθεωρημένο και εμπλουτισμένομε νέες ετυμολογικές πληροφορίες, το λεξικό του Schmitthenner που είχε ανα-θεωρήσει παλαιότερα ο Weigand:
Deutsches Wörterbuch
, 5η έκδ., επιμ. Karl vonBahder · Hermann Hirt · Karl Kant, Gießen 1909–1910. Στην καμπή του 19ουπρος τον 20ό αιώνα, το ιστορικό πρίσμα στην ανάλυση του λεξιλογίου έχειεπικρατήσει στη γερμανική λεξικογραφία σε τέτοια έκταση ώστε επηρεάζονταιακόμη και τα μικρότερα λεξικά για σχολική χρήση, ενώ μερικά γενικά λεξικά,διαψεύδοντας τον τίτλο τους, γίνονται οιονεί ετυμολογικά.Κατά τα μέσα του 19ου αιώνα, αφού προηγήθηκαν διάφορα γλωσσάρια γιαπαλαιογραφική και φιλολογική μελέτη μεσαιωνικών χειρογράφων, κυκλοφο-ρούν και τα πρώτα ιστορικά λεξικά υπό πρίσμα συγχρονικό για παλαιότεραστάδια της γερμανικής γλώσσας. Πρώτο δείγμα θεωρείται το
Althochdeutscher Sprachschatz oder Wörterbuch der althochdeutschen Sprache
του Eberhard G.
Η
Add a Comment