Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
0Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Ang wika

Ang wika

Ratings: (0)|Views: 17,429 |Likes:
Published by shejyg

More info:

Published by: shejyg on Aug 01, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/09/2013

pdf

text

original

 
Ang wika'y kasangkapang ginagamit ng lahat ng urio antas ng tao sa lipunan. Nagagamit ito sa iba't -ibang aspekto ng pamumuhay ng tao; pang-ekonomiya, pangrelihiyon, pampulitika, pang-edukasyon at panlipunan. Ang wika'y nawawala atnamamatay kung nauubos o umuunti angminoryang pangkat na gumagamit ng nasabing wikangunit patuloy naman itong lumalaganap,umuunlad at nagbabago kasabay ng pag-unlad ngmayoryang pangkat na gumagamit nito.Ang Wika ayon kay Dr. Jose Villa Panganiban, ayparaan ng pagpapahayag ng kuru-kuro at damdaminsa pamamagitan ng mga salita upang makipag-unawaan sa kapwa-tao. Ito ay binubuo ng mgasalita, parirala, at pangungusap na may kahulugan.Ayon naman sa isang dalubwikang si Gleason, angwika ay sistematikong balangkas ng isinatinig namga tunog na pinili at isinagawa sa pamamaraangarbitraryo upang magamit sa pakikipagtalastasan ngmga taong nabibilang sa isang kultura. Arbitraryo,na ang ibig sabihin ay hindi na pinagtatalunan atsamakatuwid pinagkasunduan na gamitin nalamang.Isang magandang talakayan ang nabuo ng klasengayong araw sapagkat isang napaka interisting naaralin ang inihain sa amin ng aming bagong guro.Ang talakayan ay umikot sa pagbabangayan kunganu ba talaga ang tunay na kahulugan ng wika parasa mga taong gumagamit nito. ayon sa isangdalubwika o isang dalubhasa sa Wika nanagngangalang Henry Gleason ang nagbigay ngisang kahulugan kung anu nga ba ang tunay nrkahulugan ng salitang Wika sa kanyang sarilingpagkakaintindi. ayon s akanya ang Wika ay isangmasistemang balangkas ng mga sinasalitang tunogna pinili at isinaayos sa paraang arbitraryo upangmagtamit s akumunikasyon ng mga taongnabibilang sa isang lipunan o grupo. Ito and isa samga kahukugang ginagamit ng mga guro sa Filipinongayon. Upang magkaroon rin ng sarilingpagpapakahulugan ang aming klase sa kung anu ngaba ang Wika para sa amin ay nagkaroon kami ngkunting paguusap at talakayan para makabuo ngisang kahulugan. nahirapan ang lhat sa pagbigay ngkanilang salriling ideya kung anu nga ba ang ibigsabihin ng salitang Wika. inaqbot kmi ng maramingoras para lang makalikom o makakuha ng mgaimpormasyon sa aming mga kamag- aral. Subalitsabi ng niyan kailangang gumawa ng paraan atpursigihin ang sarili ng makapgisip ng isang ideyapara lang makabuo ng isang pagpapakahulugan sakung ano ang salitang Wika. Sa pagkahaba- haba ngtalakayan sa pagbibigay ng kahulugan s akung anunga ba ang tunay ng kahulugan ng salitang Wika aymas minabuti nalang namin na paniwalaan angibinigay na kahulugan ni henry gleason. kung kayabago matapos ang klase ang masaya nag lahat saginawqanga talakayan sapagkat m,as nalinawan silasa kung anu nga ba ang tunay na kahulugan ngsalitang Wika sa amin.Subalit isang puna lang, nais ko sanang maspagtuunan pa nhg pansin ni Sir iyong mga taong dinakikinig sa oras ng talakayan kasi ng kakasira sila sapakikinig ng ibang estudyante na nais matuto. Sanaay mas galingan pa ni Sir ang kanyang pagtuturo,gaya na lamang ng mas malakas na boses sa oras ngtalakayan ng sagayon ay mas makuha niya angatensyon ng aming mga kamag- aral.nasap a. Dahil sa iba't ibang interpretasyon o gawisa paggaya ng mga "tunog ngkalikasan" na ito kaya nagkaroon ng maraming mgawika sa mundoMga katangianIto ang mga karaniwang katangian ng wika: maybalangkas, binubuo ng makahulugang tunog, pinipiliat isinasa-ayos, arbitraryo, nakabatay sa kultura,ginagamit, kagila-gilagis, makapangyarihan, mayantas, may pulitika, at ginagamit araw-araw.Mga antasKabilang ang mga sumusunod sa mga kaantasan ngwika:Kolokyal/pambansa - ordinaryong wika naginagamit ng mga kabataansa kanilang pang-araw-araw na pakikipag-usap nakadalasang malayangpinagsasama ang mgawikang InglesatFil i pino  Kolokyalismong karaniwan - ginagamit na salitangmay "Taglish"
 
Kolokyalismong may talino - ginagamit sa loob ngsilid-aralan opaaralanLalawiganin/panlalawigan - wikang ginagamit ngisang partikular nalugar o pook.Pabalbal/balbal (salitang kalye) - pinakamababanguri ng wikangginagamit ng tao, na nabuo sa kagustuhan ng isangpartikular na grupo nanagkakaroon ng sariling pagkakakilanlan.Pampanitikan - wikang sumusunod sa batas ngbalari laatretori ka. Mga kagamitanIto ang pitong kagamitan ng wika:Isang proseso ng pagpapalitan ng impormasyon nakadalasan na ginagawa sa pamamagitan ngkaraniwang sistema ng mga simbolo angkomunikasyon. Ang araling pangkomunikasyon angdisiplinang pang- akademya kung saan pinag-aaralan ang pakikipagtalastasan.Ginagamit ang wika sa pagpapahayag ngpangungusap. Madaling maunawaan angpangungusap kahit gaano pa kahaba o ano man anganyo nito. Malinaw ito kaya madaling naiintindihanng bumabasa o nakikinig ang kahulugan nito.Pagpapaliwanagopagpapaunawaang tawag sa gawaing pangkaisipan upang matugunan ang pakikipagugnayangginagamitan ng mga pananalita o mga hudyat o senyas ng kamay, maaaring kasabayan ng taongnakikipagugnanayan, o matapos ang bawat bahaging paglalahad ng taong nakikipagugnayan.Nagaganap ang pagpapaunawa sa pagitan
ng dalawa, tatlo, o higit pang bilang ng mgatagapagsalita o tagapaglahadna hindi nakapagsasalita o nakasesenyas mula sa pinagmumulang wika.
Pagsasalitaan ang tawag sa isang paraan ng pakatuto. Nagpapalinawang usapan tungkol sa isang paksa sa pagsasaulo ngmga bagay. Sa pamamagitan ng salitaan ,nakapagpapalitan tayo ngmga kuro-kuro.Kahulugan ng WikaAng wikang pambansa ng Pilipinas ay Filipino.Samantalang nililinang, ito ay dapat payabungin at pagyamanin sa salig na umiiral ng mga wika saPilipinas at sa iba pang mga wika.Malawak ang saklaw ng wika sapagkat bawat bagay naginagawa ng tao ay nagiging daan ang wika, upang magkaroon ito ng pagsasakatuparan. Bawat indibidwal ay may sarilingiksena o dati ng alam sa sariling wika.Batay sa mga pananaliksik ng mga dalubhasa sa wika,iba-ibangkahuluganang ipinahayag at nabuo tungkol dito. Bataysa kahulugan ni Gleason, ang wika ay masistemang balangkas ng mga sinasalitang tunog na isinaayos sa paraang arbitraryo na ginagamit sa pakikipagkomunikasyon ng mga taong kabilang saisang kultura.Ayon kay Sapiro, ang wika ay isang likasat makataong pamamaraan ng paghahatid ng mgakaisipan, damdamin at mga hangarinsa pamamagitanng isang kusang-loob na kaparaanan na lumikha ng tunog.Kasaysayan ng Wikang FilipinoBawat bansa ay may kanya-kanyang wikang pambansa. Ang Pilipinas, na itunuturing na isangmalayang bansa, ay may sariling wikang pambansa. Itoay ang Wikang Filipino.Bakit mahalagang magkaroon tayo ng wikang pambansa? Sang-ayon kay Dr. Isidro Dyan, isangdalub-wika mula sa Malaya - Polinesya, "Malakingkahihiyan para sa bansa kapag mayroong ginagamit nawikang dayuhan subalit di nag- aangkin ng sarilingwikang pambansa. Kailangang magkaroon ng wikang pambansa upang malinang ang pambansang paggalangat pagkilala sa sarili.Mahabang kasaysayan ang pagkakaroon ng wikang pambansa sa Pilipinas - ang Pilipino na nagmula saTagalog na pagkaraa¶y naging Filipino. Angkasalukuyang Filipino ay isang isyung naging sanhi ng pagsasalungatan lalo na ang mga taga- Cebu. Sabi ng
 
mga Cebuano ang Filipino daw ay hindi pambansakundi Tagalog na sinasalita lamang ng mga taong nasakatagalugan. Ngunit ipinaliwanag ng mga awtoridad saFilipino na ang Wikang Filipino ay hindi Tagalogkundi µsing wikang nabuo at kinilalang "lingua franca"ng Kalakhang Maynila na lumaganap na sa buongkapuluan.Ang Pilipinas ay binubuo ng mahigit na 7,100 mga pulo. Ito ay pinananahanan sa kasalukuyan ng 60milyong mamamayan na gumagamit ng mga 87 naiba¶t ibang wika. Kabilang sa mga pangunahing wikaay Tagalog, Cebuano, Ilocano, Pampanga, Bicol,Pangasinan, Hiligaynon, Waray at Maranao.Pinaniniwalaang ang mga sinaunang Pilipino ay hindinagkaroon ng isang katutubong wika na masasalita atmauunawaan ng lahat dahil sa pagkakahiwa-hiwalaynila ng pook ngunit mayroon din namang naniniwalana ang wikang Tagalog ay ginagamit hindi lamang ng pmga katutubo sa pulo ng Luzon kundi sa iba pangmga ulo. Nang dumating ang mga Kastila sa ating bansa,hinangad nilang mapalaganap ang Kristiyanismo,kaya¶t minabuti ng mga prayle na mag-aral ng iba¶tibang wikain sa Pilipinas sa halip na ituro ang kanilangwika sa mga katutubo. Sa ganitong paraan, nakapg-ambag sa wika ang mga mananakop ng Kastila dahil sa pagkakasulat nila ng aklat gramatika ng iba¶t ibangwikain sa Pilipinas. Nang panahon ng himagsikan ay sumibol sa mgamanghihimagsik na Pilipino laban sa mag Kastila angkaisipang "isang bansa, isang diwa." Kaya nga¶t pinilinila ang Tagalog na siyang wikang tagalog sa panahonng propaganda - mga sanaysay, tula, kuwento, liham atmga talumpati na punung-puno sa damdaming bayan.Kahit si Rizal at iba pang propagandista¶y sumulat saKastila, batid nilang ang wika¶y malaking bahagiupang mapagbuklod ang mga kababayan nila. Nang dumating ang mga Amerikano, biglangnaunsyami ang mithiin ng mga Pilipino ng itakda ng pamahalaan na ang Ingles ang gawing opisyal nawikang panturo sa mga paaralan. Ipinagbawal ang paggamit ng bernakular sa paaralan at sa tanggapan. Itoang dahilan kung bakit simula noong pananakop ngmga Amerikano hanggang bago sumiklab ang pangalawang digmaang pandaigdig, hindi umunlad angating wika.Ang ating mga lider na makabayan tulad nina Lope K.Santos, Cecilio Lopez, Teodoro Kalaw at iba pa aynagtatag ng kilusan na kung saan sila ay nagingmasigasig sa pagkakaroon ng wikang pambansa. Nagharap ng panukula si Manuel Gillego na gawingwikang pambansa at wikang opisyal ang Tagalogsubalit patuloy pa ring namayani ang Ingles. Nang itatag ang Komonwelt, nagkaroon ng malakinghakbang tungo sa pagkakaroon ng isang wikang pambansa. Ito ay utang natin sa Pangulong Manuel L.Quezon, ang tinaguriang "Ama ng Wikang Pambansa." Noong 1934, isang Kombensyong Konstitusyonal ang binuo ng Pamahalaang Komonwelt upangmaisakatuparan ang pangarap ni Quezon. At upangipakilala ang kahalagahan ng wika, isang probisyontungkol sa Wika ang isinama sa ating Saligang Batas.Ito¶y napapaloob sa Artikulo XIV, Seksyon 3 ngKonstitusyon noong Pebrero 8, 1935."Ang Pambansang Kapulungan ay magsasagawa ngmga hakbangin tungo sa paglinang at paggamit ng pambansang wikang batay sa isa sa umiiral nakatutubong mga wika. Samantalang hindi paitinatadhana ng batas, ang Ingles at Kastila ay patuloyna mga wikang opisyal." Naitatag ang Surian ng Wikang Pambansa, binuo ngmga kinatawang nagmula sa mahahalagang mgarehiyon sa Pilipinas bilang mga kasapi. Pagkatapos ng puspusang pag-aaral ng iba¶t ibang wika sa Pilipinas,ipinasya ng Surian na Tagalog ang siyang dapat pagbatayan ng Wikang Pambansa pagkat ito¶ynagtataglay ng nalinang nang panitikan at wikangsinasalita ng nakahihigit ng dami ng mga Pilipino.Kaya, noong Disyembre 30, 1937, inihayag niPangulong Quezon na ang wikang pambansa ngPilipinas ay Tagalog.Ang sumusunod ay iba¶t ibang kautusang ipinairal ngating pamahalaan tungkolsa pagkasulong ng ating wika: Nobyembre 1936- Inaprobahan ng Kongreso ang BatasKomonwelt Bilang184 na lumikha ng Surian ng Wikang Pambansa nanaatasang gumawa ng pag-

Activity (0)

You've already reviewed this. Edit your review.
Raynard Mame added this note
Saan po ang referens nito?
1 thousand reads
1 hundred reads
putapete
Sebastian Wee liked this
dariusdd13 liked this
Kyle Herrera liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->