Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
5Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Stabiliteits Training

Stabiliteits Training

Ratings: (0)|Views: 6,485 |Likes:
opbouw stabiliteits training voor instabiliteit van de lage rug
opbouw stabiliteits training voor instabiliteit van de lage rug

More info:

Published by: Diederick van Groenewoud on Aug 03, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/25/2012

pdf

text

original

 
109
Linnaeus Medisch Journaal nr 3 2009 • Jaargang 17
als stabiel punt fungeren om bewegingen met de armenen benen mogelijk te maken.Het stabiliserende systeem wordt beïnvloed door de in-teractie tussen drie systemen: het passieve, actieve enneurale sturingssysteem.[9] Het passieve systeem be-staat uit vertebrae, disci intervertebrales, facetgewrich-ten en ligamenten. Het actieve systeem wordt gevormddoor het spier- en peesstelsel dat de wervelkolom om-ringt. Het neurale sturingssysteem bevat het perifereen het centrale zenuwstelsel dat het actieve systeemaanstuurt en zorgt voor de dynamische stabiliteit.Deze drie systemen moeten samenwerken om dekrachtgeneratie zo functioneel mogelijk over te bren-gen. Dit is normaal gesproken een automatisch proces.Maar als een van deze systemen niet optimaal werkt,zullen de andere overbelast worden. Hierdoor ontstaateen disbalans tussen belasting en belastbaarheid enkan er een blessure ontstaan. De blessure kan zichvoordoen in de gehele kinematische keten. Zo wordenbijvoorbeeld liesklachten en patellofemorale klachtenvaak in verband gebracht met verminderde rompstabi-liteit.[14]
Spierfunctie
De spieren die betrokken zijn bij de houding en debeweging van de wervelkolom zijn onder te verdelen intwee grote spiersystemen: een lokaal en een globaalspiersysteem. Het lokale spiersysteem zorgt voor destabiliteit in deze context van de lumbo-pelvischeregio. Deze spieren hebben vooral een isometrische enstatische functie. Ze leveren een continue spieractiviteitin alle houdingen en bewegingen en zorgen voor eenoptimale positie tussen twee aangrenzende gewrichts-vlakken. Het feit dat deze spieren aan de lumbalewervels en het bekken aanhechten, zorgt ervoor datze anatomisch gezien het potentieel hebben om testabiliseren. Spieren behorende bij het lokale spiersys-
teem zijn: m. multidus, m. transversus abdominus,
de mediale vezels van de m. quadratus lumborum, m.psoas en het diafragma.
De m. transversus abdominus en de mm. multidi
zorgen voor een samenspel waardoor er een ring van
Inleiding 
Al jaren worden mensen met aspecieke lage rugklach
-ten gezien als een homogene patiëntengroep als we uit-gaan van de verschillende richtlijnen. Toch kiezen cliniciin de dagelijkse praktijk voor diverse behandelmetho-den, uitgaande van het feit dat deze groep bestaat uitverschillende subgroepen. Zeer recent wetenschappe-lijk onderzoek heeft de subgroep lumbale segmentaleinstabiliteit overtuigend kunnen aantonen.[11]Lage rugklachten behoren tot de meest voorkomendeaandoeningen van het bewegingsapparaat en vormendoor het hiermee samenhangende ziekteverzuim eenbelangrijk economisch probleem. Uit schattingen blijktdat 60 tot 90 procent van de bevolking wel eens lastheeft gehad van lage rugklachten.[13] De noodzaakvoor een doelmatige behandeling en begeleiding vandeze groep patiënten is evident.De behandeling van deze klachten is meestal conser-vatief. Stabilisatietraining kan een belangrijk onderdeelvormen van de totale behandeling bij mensen met
(recidiverende) chronische, aspecieke lage rugklach
-ten. Om pijn en bewegingsbeperkingen te verminderen,
wordt specieke stabiliteitstraining gegeven. Uit diverse
onderzoeken blijkt dat er een verband bestaat tussenhet disfunctioneren van de m. transversus abdomi-
nus, mm. multidi en lage rugklachten.[5,12,15] In
dit artikel willen wij meer duidelijkheid geven over de
evidence
voor de effectiviteit van stabiliteitstraining ende achterliggende theorie.
Stabiliteit
De wervelkolom staat rechtop tegen de zwaartekrachtin, maar moet ook mobiel zijn voor de dagelijkse bewe-gingen. Bij iedere houding en beweging moeten spierenworden aangespannen. De rompspieren zorgen vooractieve stabiliteit van de wervelkolom. De romp kan zo
C.J. Bos en D.J. van Groenewoud
Stabiliteitstraining: herstel van een verstoord motorisch programma
Mw. C.J. Bos werkt als fysiotherapeut en manueel therapeut in het KG en indezelfde functie voor Judo Bond Nederland.D.J. van Groenewoud werkt als sportfysiotherapeut en manueel therapeut bij PACA te Aalsmeer en eveneens in dezelfde functie voor Judobond Nederland.Contact via e-mail: bos@kg.nl.
 
110
Linnaeus Medisch Journaal nr 3 2009 • Jaargang 17
degeneratie van de discus intervertebralis en/of ver-zwakking van de stabiliserende musculatuur. Men kande neutrale zone beschouwen als een belangrijke maatvoor lumbale segmentale stabiliteit. Voor de clinicus ishet niet mogelijk om de neutrale zone te meten.
Motor control impairment 
In het verleden werd de diagnose lumbale segmentale
instabiliteit gesteld op basis van een toegenomen be-weeglijkheid van een spinaal segment. Later bleek datde toegenomen translatiemogelijkheden ook aanwezigkonden zijn bij mensen zonder rugpijn. Diverse patho-anatomische bevindingen van de lumbale wervelkolomzoals degeneratie van de discus en facetgewrichten zijnin verband gebracht met instabiliteit. De voorspellendewaarde van deze bevindingen bleek beperkt. Dezelfdebevindingen komen ook voor bij mensen zonder klach-ten. Er is een matige relatie tussen patho-anatomischebevindingen, de ernst van de pijn en de mate van debeperkingen.[6]
In absentie van patho-anatomische bevindingen kunnen
klachten die herkend worden als lumbale segmentaleinstabiliteit een belangrijke oorzaak zijn van chronische
aspecieke lage rugklachten.[6]
Binnen de groep mechanische chronische lage rug-klachten bestaat een subgroep die herkend kan wordenals lumbale segmentale instabiliteit. Deze subgroeponderscheidt zich door een veranderd motorisch aan-
spanningspatroon. In de literatuur wordt steeds vaker
gesproken van
‘motor control impairment’.
[6,7]EMG-studies tonen een vertraagd aanspannen van de
m. transversus abdominus en de diepe mm. multidibij mensen met lage rugklachten.[6,10,12] Bij arm- of 
beenbewegingen zal bij een verminderde
feedforward-
functie de romp minder goed voorbereid zijn op deinwerkende belasting. Daarnaast is aangetoond dat er bij
mensen met chronische aspecieke lage rugklachten eenverminderde omvang van de mm. multidi op ten minstetwee niveaus aanwezig is.[15] Dit hangt mogelijk samenmet het feit dat de mm. multidi sneller vermoeid zijn
dan bij controlepersonen zonder rugpijn.[14]Een Delphi-studie van Cook beschrijft de bereikte con-
sensus onder 122 Amerikaanse manueel therapeuten
over subjectieve en objectieve symptomen bij lumbalesegmentale instabiliteit.[1]Een aantal van de subjectieve symptomen zijn: eeninstabiel gevoel
(giving way)
, frequente klachtenepiso-des, progressief klachtenbeeld en neiging tot auto-manipulatie. De meest genoemde objectieve sympto-men zijn: verstoord lumbopelvisch bewegingsritme,verstoorde coördinatie, verminderde kracht en uithou-dingsvermogen van de lokale spieren en bewegings-
deviaties of versnellingen en vertragingen tijdens exieen deexie
(aberrant movement)
.[3]stabiliteit ontstaat, ook wel
core stability 
genoemd. Debovenkant van de ring wordt gevormd door het dia-fragma en de onderkant door de bekkenbodemspieren.Het globale spiersysteem bestaat uit grote, meeroppervlakkige spieren die niet rechtstreeks aan dewervels aanhechten en verschillende ruggenmergseg-menten overbruggen. Ze leveren de kracht die nodig isvoor het dagelijks functioneren en zijn betrokken bij deinitiatie van grote, snellere bewegingen en bij de globa-le houdingsstabiliteit. Spieren behorende bij het globalesysteem zijn onder andere: m. obliquus internus, m.obliquus externus, m. rectus abdominus, de thoracalebundels van de erector spinae en de laterale vezels vande m. quadratus lumborum.
Panjabi
Er zijn veel auteurs die schrijven over lumbale segmen-
tale instabiliteit en zij hanteren verschillende denities.
De meest gebruikte theorie is die van Panjabi.[9]Panjabi beschrijft segmentale instabiliteit als eenverminderde capaciteit van het stabiliserende systeemvan de wervelkolom om de intervertebrale ‘neutralezone’ binnen de fysiologische grenzen te handhaven.De neutrale zone is het gedeelte van de totale be-wegingsuitslag waarin er de minste weerstand is omintervertebraal te bewegen. Deze neutrale zone wordtgroter naarmate er sprake is van intervertebraal letsel,
Figuur 1. Ring van stabiliteit.Figuur 2. Neutrale zone.
 
111
Linnaeus Medisch Journaal nr 3 2009 • Jaargang 17
aanspannen van de rompspieren. Het verbeteren vanhoudingen en bewegingspatronen om de wervelkolomdynamisch te stabiliseren, vormt de rode draad van detraining.De meest bekende vorm van stabilisatietraining isbeschreven door Richarson & Jull.[10] Deze benaderingricht zich hoofdzakelijk op de kwaliteit van bewegen. Opbasis van klinische ervaring heeft O’Sullivan vijf instabi-
liteitsrichtingen herkend.[6] Iedere instabiliteitsrichting
vraagt een andere benadering binnen het protocol. Hetvoert te ver om hier verder over uit te wijden.[6] Destabilisatietraining bestaat uit drie fasen. Allereerst is erde cognitieve fase. De tweede is de associatieve fase ende laatste is de automatische fase.
In de cognitieve fase speelt educatie een belangrijke
rol. De selectieve activatie van de lokale musculatuurwordt getraind onder zeer lage belasting. Het doorade-men is voor veel mensen erg moeilijk. Het gebruik vande echo of de
stabilizer 
®
als feedback geeft de moge-lijkheid om te controleren of de patiënt deze motorischevaardigheid beheerst. Daarnaast leert de patiënt wateen neutrale lordose is. Om dit aan te leren, is hetnoodzakelijk om te kunnen bewegen vanuit het bekken.Lichaamsbewustwording staat in deze fase centraal.De tweede fase is gericht op het trainen van de cocon-tractie van het lokale systeem in diverse houdingenmet een toenemende belasting. Dit wordt toegepast bijzowel statische houdingen als dynamische taken. Depijnprovocatieve, inadequate houdingen of bewegingenkunnen in kleine deelbewegingen, met behoud vancontrole in de neutrale zone getraind worden. Verliesvan de neutrale zone kan waargenomen worden doortoename of verlies van de lumbale lordose of een devi-atie in de beweging. Later kan de patiënt uitgedaagdworden om in minder stabiele omstandigheden (swissbal, tollen, matjes) de stabiliteit te handhaven.
In de automatische fase is geen specieke aandacht
meer nodig voor een goede uitvoering van de bewe-ging. Functionele algemeen dagelijkse levensverrich-
tingen (adl) of arbeidsspecieke bewegingen met een
hogere belasting kunnen worden getraind met behoudvan een goede bewegingskwaliteit. De grondmotorischeeigenschap kracht zal progressief opgebouwd kunnenworden.
Conclusie
Vanuit theoretisch oogpunt zou specieke stabiliteits
-training bij de subgroep lumbale segmentale instabiliteit
betere resultaten geven dan andere interventies.[2,11]
Maar er is nog te weinig onderzoek gedaan naar deeffecten van stabiliteitstraining bij de verschillende
subgroepen van patiënten met aspecieke lage rug
-klachten.Gebaseerd op het beschikbare bewijsmateriaal is er evi-Er zijn veel testen bekend die lumbale instabiliteitzouden kunnen aantonen. Er is echter geen evidentiedat een enkele test de subgroep lumbale segmentaleinstabiliteit kan aantonen.Hicks heeft een
clinical prediction rule
ontwikkeldwaarbij drie van de vier factoren aanwezig moeten zijnom te voorspellen of een patiënt goed reageert op eenstabilisatieprogramma. Die vier factoren zijn: een posi-tieve
 prone instability test, aberrant movement, activestraight leg raise test 
(ASLR) >91 graden en de leeftijd<40 jaar.[3]
Stabiliteitstraining 
Stabiliteitstraining vormt een belangrijk onderdeel vande totale behandeling bij mensen met (recidiverende)
chronische aspecieke lage rugklachten.
Een disfunctie in een van de hiervoor beschreven driesystemen kan leiden tot een stoornis van het gehelestabiliserende systeem. Aanpassing in het actieve enneurale systeem is doorslaggevend voor een toenamevan het stabiliserende vermogen.Dat wil niet zeggen dat het passieve systeem nietbeïnvloedbaar is of geen aandacht behoeft. Een ver-minderde artrogene functie kan namelijk het actieve(spier) systeem negatief beïnvloeden door inhibitie enverminderde propriocepsis (afname afferente informa-tie).[8,10] De hele bewegingsketen wordt onderzochtvanuit het idee dat een disfunctie elders in de ketenook andere klachten kan veroorzaken of in stand hou-den. Een manueel therapeut kan bij een afgenomenartrogene functie deze proberen te herstellen of teoptimaliseren.Verkorte en of hypertone spieren als gevolg vancompensatiestrategieën in de lumbopelvische regiokunnen selectieve activatie van het lokale spiersysteembemoeilijken. De meest voorkomende compensatie-strategie is overactivatie van de globale spieren. Dit kanleiden tot toegenomen compressie, pijn, bewegingsbe-perking en rigiditeit tijdens bewegen. Afhankelijk vande mate van compensatie kan besloten worden omeerst deze globale dominantie te doorbreken door despierspanning te verminderen. Spierrekkingen, maarook ontspanningsoefeningen kunnen hierbij zeer waar-devol zijn.
Inadequate coping
van psychosociale stressoren of spanningen kunnen een grote invloed hebben op dedoelmatigheid en
timing
van bewegingspatronen. Erzal een inschatting gemaakt moeten worden van demate waarin psychosociale factoren een rol spelen inhet klachtenpatroon. Deze factoren kunnen een nadeligeffect hebben op het herstelvermogen van het lichaam.Multidisciplinaire revalidatiebehandeling heeft hierbij devoorkeur.
Het doel van stabiliteitstraining is het efciënt leren

Activity (5)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads
Rick de Jong added this note
In jullie stuk staat dat de ASLR <91 graden moet zijn als clinical prediction rule, maar het is toch de SLR > 91 graden? groet rick de jong
Jonas Lietaert liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->