พิธีกรรมสาธารณะ/วันที่ระลึกของไทย (Thai public ritual table)

Reads:

1,744

Uploaded:

08/12/2010

Category:

Research>History

Rated:

Copyright:

Attribution

รวบรวมและจัดประเภท (วันที่ถูกกำหนดให้เป็น)วั นสำคัญ/วันที่ระลึก/วันหยุ ด จากแหล่งต่าง ๆ (ข้อมูลประกอบบทความที่เขี ยนไม่เสร็จ "พิธีกรรมสาธารณะและส ... (More) รวบรวมและจัดประเภท (วันที่ถูกกำหนดให้เป็น)วั นสำคัญ/วันที่ระลึก/วันหยุ ด จากแหล่งต่าง ๆ (ข้อมูลประกอบบทความที่เขี ยนไม่เสร็จ "พิธีกรรมสาธารณะและส ิ่งมันระลึกถึง")

รวบรวมจากเอกสารหลายฉบับ แล้วทดลองจัดกลุ่มตามสิ่งท ี่ระลึกถึง 20 กลุ่ม
บางวันอาจอยู่ในกลุ่มมากกว ่าหนึ่งกลุ่ม เช่น วันยุทธหัตถี (วันสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ) ที่อยู่ในกลุ่มการทหาร และกลุ่มสถาบันกษัตริย์/กษ ัตริย์, หรือ วันตำรวจ ที่อยู่ในกลุ่มราชการ/การป กครอง และกลุ่มอาชีพ/กลุ่มคน/องค ์กร. กลุ่มจากการทดลองจัดนี้ สอดคล้องกับกลุ่มวันสำคัญข องไทยที่จัดโดย ธวัชชัย พืชผล (2545).

[กลุ่ม:จำนวนวัน] อาชีพ/กลุ่มคน/องค์กร:23, สถาบันกษัตริย์:23, การทหาร:20, การศึกษา/วิทยาการ:13, ประเพณี:10, ราชการ/ปกครอง:8, ศาสนา:7, สาธารณสุข:7, สิ่งแวดล้อม/สัตว์ป่า:7, ครอบครัว/เยาวชน:7, พระบรมวงศาฯ/เจ้านาย:6, ศิลปะ/วัฒนธรรม:6, สงเคราะห์:5, ประชาธิปไตย:4, สามัญชน:3, เศรษฐกิจ:3, สิทธิเสรีภาพ:2, กีฬา:2, ชาติ:1

นับเฉพาะที่กำหนดเป็นวันหย ุดราชการ [ที่คนในสังคมจำนวนมากมีพิ ธีกรรมสาธารณะร่วมกัน] 14 วัน:
กลุ่มสถาบันกษัตริย์/กษัตร ิย์มีจำนวนมากที่สุด คือ 5วัน (วันจักรี, วันฉัตรมงคล, วันเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จ พระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ, วันปิยมหาราช, วันเฉลิมพระชนมพรรษาพระบาท สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว);
ตามด้วยกลุ่มศาสนา 4 วัน (วันมาฆบูชา, วันวิสาขบูชา, วันอาสาฬหบูชา, วันเข้าพรรษา);
ประเพณี 3 วัน (วันขึ้นปีใหม่+สิ้นปี, วันสงกรานต์, วันลอยกระทง);
และอาชีพ 1 วัน (วันพืชมงคล) [วันแรงงาน ราชการไม่หยุด].

ในวันหยุดราชการ 14 วัน วันหยุดที่มีลักษณะเฉพาะกล ุ่มคนมากที่สุด คือวันพืชมงคล ที่ในแง่หนึ่งมีความสำคัญต ่อเกษตรกรและมีลักษณะเฉพาะ กลุ่ม แต่ในขณะเดียวกัน พิธีในวันพืชมงคลก็มีลักษณ ะเชื่อมโยงกับพระมหากษัตริ ย์อย่างมาก กระทั่งการกำหนดวันในแต่ละ ปี ก็เป็นประกาศจากสำนักพระรา ชวังในการกำหนดอุดมฤกษ์.

เมื่อเปรียบเทียบวันหยุดรา ชการกับวันหยุดธนาคารซึ่งป ระกาศโดยธนาคารแห่งประเทศไ ทยแล้ว นอกจากการที่ราชการหยุดในว ันเข้าพรรษาแต่ธนาคารไม่หย ุด และธนาคารมีวันหยุดภาคครึ่ งปีในวันที่ 1 กรกฎาคมแล้ว, ใน 14 วันนี้ วันพืชมงคล ก็เป็นจุดแตกต่างสำคัญระหว ่างวันหยุดทั้งสองระบบ โดยมีคู่ตรงข้ามเป็น วันแรงงานแห่งชาติ ที่ราชการไม่หยุดแต่ธนาคาร หยุด.

ความเป็นคู่ตรงข้ามของวันพ ืชมงคลและวันแรงงานแห่งชาต ินี้ ดูจะเหมาะเจาะลงตัวมาก เนื่องจากทั้งคู่ต่างก็เป็ นวันหยุดเฉพาะกลุ่ม และต่างก็ดูจะแทนวิถีการผล ิตคนละแบบ คือวันพืชมงคลสำหรับวิถีกา รผลิตแบบเกษตรกรรม และวันแรงงานสำหรับวิถีการ ผลิตแบบอุตสาหกรรม.

การที่ราชการเลือกหยุดในวั นพืชมงคล และไม่หยุดในวันแรงงาน จึงเป็นเรื่องน่าสนใจ. คำอธิบายโดยมองวิถีการผลิต เพียงอย่างเดียว ว่า ข้าราชการไม่ถือว่าตัวเองอ ยู่ในระบบแรงงาน และถือว่าตัวเองอยู่ในระบบ เกษตรกรรม ดูจะไม่สามารถอธิบายได้อย่ างชัดเจน. แต่เราอาจลองมองจากความเชื ่อมโยงของวันพืชมงคลกับสถา บันกษัตริย์ได้ -- ซึ่งผู้เขียนยังไม่ได้ศึกษ าต่อ.

อนึ่ง ข้อสังเกตต่อวันหยุดราชการ และวันสำคัญต่าง ๆ ของไทย คือ เพิ่งจะถูกกำหนดมาเมื่อไม่ นานนี้
เช่น วันชาติ 5 ธันวา หรือ วันแม่ 12 สิงหา ก็เพิ่งถูกกำหนดขึ้นไม่นาน นี้.
โดยวันชาติที่ตรงกับวันพระ ราชสมภพของในหลวงภูมิพล กำหนดในปี พ.ศ. 2503 โดยรัฐบาลจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์.
ส่วนวันแม่ที่ตรงกับวันพระ ราชสมภพของราชินี กำหนดในปี พ.ศ. 2519 โดย สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเ ทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์. ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นในช่วงท ี่คณะราษฎรหมดอำนาจทางการเ มือง. โดยก่อนหน้านี้ในสมัยจอมพล ป.พิบูลสงคราม กำหนดให้วันชาติไทยคือวันท ี่ 24 มิถุนายน (ตามวันเปลี่ยนแปลงการปกคร อง) และวันแม่แห่งชาติคือวันที ่ 15 เมษายน.

ดูส่วนหนึ่งของการต่อสู้ทา งสัญลักษณ์และอุดมกาณ์ ผ่านการกำหนดวันหยุดและพิธ ีกรรมสาธารณะได้ที่ ลำดับเหตุการณ์คณะราษฎร http://is.gd/eeqom (Less)