Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
7Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Istota i pojęcie gospodarki rynkowej

Istota i pojęcie gospodarki rynkowej

Ratings: (0)|Views: 8,810 |Likes:
Published by Greg Zapotoczny

More info:

Categories:Business/Law
Published by: Greg Zapotoczny on Aug 17, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/05/2012

pdf

text

original

 
Gospodarka rynkowa została zapoczątkowana w drugiej połowie XIX wieku, jakogospodarka wolnorynkowa (zasoby są w posiadaniu prywatnym a ich alokacja odbywa się jedynie w wyniku działania mechanizmu rynkowego) i najlepiej rozwinęła się w EuropieZachodniej. Dziś już praktycznie nie występuje w pierwotnej formie. Był to także czasteoretycznego uzasadnienia mechanizmu rynkowego, jako stwarzającego najdogodniejsząsytuację dla producentów, jak i konsumentów. Przedstawicielami takiej myśli byli L. Walras anastępnie V. Pareto
1
.Początki gospodarki rynkowej są trochę zawiłe, aby dobrze zrozumieć jej istotę wartozauważyć, że ma ona swoje korzenie w gospodarce naturalnej (działalność gospodarcza, wktórej produkcja i dystrybucja nastawione na bezprednie zaspokajanie potrzeb przedsiębiorców). Jej podstazwyczaje i tradycja
2
.Jednak w związku z rozwojemspołecznego podziału pracy, socjalizacproducentów oraz wzrostem roli własności prywatnej powoduce wzajemzależnć wszystkich uczestniw procesu produkcyjnego, społeczeństwo w naturalny dla siebie sposób podzieliło się na grupy i podgrupy społeczno-zawodowe oraz warstwy społeczne w wyniku czego powstały grupy produkcyjne, będące zarazem grupami dystrybucyjnymi (obręb tego samego procesu)
3
.„Gospodarka rynkowa jest gospodarką wymienno–pieniężną, powstałą samoczynnie wwyniku stopniowej ewolucji, jako konieczność wypływająca ze społecznego podziału pracy. I jako wyraz konieczności wyrasta z natury. (...), zakłada wolność jako przyrodzone prawoczłowieka, (...)”
4
.Gospodarka rynkowa jest systemem składającym się z milionów różnych podmiotów, czyliorganizacji podejmujących samodzielne decyzje, kierujących się własnym interesem i ponoszących zwzane z tym ryzyko (np. gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa
1
 
Marciniak S.,
Makro- i mikroekonomia. Podstawowe problemy
, Warszawa2007, s.55
2
 
Marciniak S.,
Makro- i mikroekonomia. Podstawowe problemy
, Warszawa2007, s.55
3
 
Marciniak S.,
Makro- i mikroekonomia. Podstawowe problemy
, Warszawa2007, s.56
4
 
Samecki W.,
Wprowadzenie do ekonomiki
, Wrocław 2005, s.64
 
wytwarzające towary lub świadczące jakieś usługi, instytucje finansowe, administracja państwowa, władze lokalne)
5
.Wszystkie wyżej wymienione podmioty są ze sobą powiązane za pomocą rynku.„Rynek jest formą więzi mdzy producentami, mdzy producentami agospodarstwami domowymi, między producentami i gospodarstwami domowymi a różnymiinstytucjami finansowymi, między instytucjami finansowymi a bankiem centralnym i międzywszystkimi wymienionymi podmiotami a władzami centralnymi oraz władzami lokalnymi”
6
. Posługując się definicjami S. Marciniaka, rynkiem nazywamy miejsce, w którym „kupuje się isprzedaje towary, usługi, akcje i obligacje” a także „ogół kupujących i sprzedających orazcałokształt więzi ekonomicznych zachodzących między nimi”
7
. Natomiast w pracy pod red. Edwarda Cyrsona, można znaleźć definicję określającą rynek mianem instytucji lub mechanizmu, kojarzącego razem sprzedawców i nabywców dóbr iusług
8
.Głównym zożeniem gospodarki rynkowej jest swoboda prywatnej przedsbiorczości, czyli kolokwialnie rzecz ujmując przedsbiorstwo, któresamodzielnie analizuje i podejmuje decyzje ekonomiczne oraz dowolnie zarządza zasobami,wcześniej nabytymi w cenach rynkowych. Istotą przedsiębiorstwa w systemie rynkowym jestzaspokajanie potrzeb innych ludzi, za co oczekuje bezpośredniej lub pośredniej zapłaty odtych, których potrzeby zostają zaspokajane(z wyłączeniem motywu przyjaźni lub powiązańrodzinnych)
9
.”Przedsiębiorstwa są nastawione na zbyt swoich towarów w celu maksymalizacji zysku, a podstawą powiązań między nimi jest umowa cywilnoprawna. Oznacza to, że podstawowe problemy gospodarowania(...), w gospodarce rynkowej rozstrzygane na poziomie przedsiębiorstwa”
.
5
 
 Nasiłowski M.,
System rynkowy
, Warszawa 2000, s. 36
6
 
 Nasiłowski M.,
System rynkowy
, Warszawa 2000, s. 36
7
 
Marciniak S.,
Makro- i mikroekonomia. Podstawowe problemy
, Warszawa2007, s.55
8
 
Cyrson E.,
 Kompedium wiedzy o gospodarce
, Poznań 1996, s. 35
9
 
Samecki W.,
Wprowadzenie do ekonomiki
, Wrocław 2005, s.65
10
 
Samecki W.,
Wprowadzenie do ekonomiki
, Wrocław 2005, s.65
 
Szersze informacje na temat charakterystyki gospodarki rynkowej znajdziemy w pracy pt. „Podstawy ekonomii” pod red. Romana Milewskiego, gdzie to autor wspomina o dwóchgłównych cechach w/w systemu ekonomicznego, czyli:1.Dominacja prywatnej własności czynników produkcjiMowa tu o dominacji własności prywatnej dlatego, że one w zdecydowanejwiększci. Natomiast, jak to opisuje Milewski, „głównym typem prywatnejwłasności rzeczowych czynników produkcji w krajach wysoko rozwiniętych jestwspółcześnie własność kapitalistyczna”, która występuje w wielu różnych formach.Spośród nich jednak największe znaczenie ma akcyjna forma własności z jej głównązaletą, czyli możliwością scalania rozdrobnionych kapitałów będących w posiadaniudużej liczby osób. Tak więc „dominacja własności prywatnej oznacza dziś zazwyczajdominację kapitalistycznej własności akcyjnej”.Poza własnościami kapitalistycznymi w rozwiniętych gospodarkach rynkowychwystępują także inne formy własności prywatnej, tj:
własność drobnotowarowa (rodzinne gospodarstwa rolne, niewielkie zakładyrzemieślnicze i usługowe),
Własność pracownicza
11
 
Milewski
R.,
 Podstawy ekonomii
, Warszawa 1998, s. 50

Activity (7)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads
Patrycja Sikora liked this
Anetka Kalupa liked this
czekirda liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->