/  4
 
An biakin a ropui lem lo, an inthawina pawh mawlte te a ni. Mahse Pathian an chungah a lawm tlat.Tuna an sakhua anga organized Judaism ni lovin,Yahweism an ti mawl tawp. Village leveladministration pawh thlak danglam a ni. An laltean ropui zel – Jeremia sawi ang mai khan Lalpahawisanna thinlung neiin, mihring ban chakna anrinchhan a, Pathian chakna phatsanin, an mahnichakna leh ramdang lalte thurualpuina chakna chuan ring ta zawk a. Solomona hun lai phei chuan,mirethei leh kuthnathawkte chhawrluiin Templeropui tak an sa. Mahse inhmangaihna a awm lo.BCE Kum Zabi 8-na phei kha chuan an ropuinain avawrtawp a thleng hial. Saingho khumah an mu,an milian Nute’n zu an rui bawk. Lo leh lo anzawm.In ropui tak tak an sa bawk.
Ø
Lal leh khwnbawl hote an in la lian a, an mahnihamthatnatur chauhin ro an rel.
Ø
Miretheite an hlamchhiah, an awpbet bawk,miretheite chanvo an eiruk sak a.
Ø
Ropui takin biakin an din a, achhungah halralthilhlan regular takin an hlan a. Kutni vangthla anhmang mup mup bawk. Zaipawlte pawh an din.Rimawi chi hrang hrang nen; Hlim takin Pathianan bia a. Mahse an chungah Pathian a lungawi tlatlo.Hengzawng zawngah hian zilhna thu pek an ni nange?Ni teh reng e, Zawlneite hmangin Lalpanfuihna thu a pe thin, mahse an awih lo.
Ø
 Jer. 5: 15-17
Ø
Isaia 1: 19 – 20.
Ø
Amosa5: 27, “Damaskakhaw piah lamah salahka kaltir ang che u a,…”
Ø
Mika 6: 7 – 9
Ø
Hosea 6: 6 “Inthawina duh lovin khawngaihnaka duh si a, Halral thilhlan aite chuan Lalpa
hriatna
ka duh zawk a ni.”
Heng an zinga rawngbawltute, Zawlneitethusawi hi an bengkhawn lo. Mihausa hotechuan an remchandan ang angin anmahnihlawkna umin an phe buai. Chawlhni alo ni a,urhsun takin Pathian chibai an buk. Mahse,mihring ban chakna rinchhanin an khawsatlat. An chhuan chu
Hausakna leh sum leh pai ani. Jer. 17: 5- a a sawi ang khan Lalpa hawisannathinlung neiin mihring ban chakna an ring zawk a.Politic leh economic-ah an san avangin an
social life 
a tla chhe hle bawk. Chuvangin Jermiah vek in9: 3 –ah chuan “Ramah an thang lian, thutakahthang lovin,” a ti a ni. Thil pawi tak pakhat Lalpahuat em em mai chu –
Religious syncretism 
a ni.An hmanlai rinna innghahna
Tribal Yahweism
chu thildang – Kaiwan pathiante, Sukhut-te Baalpathian rindan leh ngaihdan nen an mahni in justify-na turin an pawlh dal zova. Hosea’n “Heramah hian thutak leh khawngaihna leh Pathianhriatna a awm lo,(4:1)-ah leh Minhmangaihna chu zing tiauchhum leh dai ral tathuai thin ang hi a ni si a.” (6:4) a sawi ang mai khaan ni zo ta. …..
phek lehlamah chhunzawm
INKHAWM PROGRAM
1
s
August 2010 
Hruaitu
: Pu.Lalvuana.
Tantu
: Nl.Lalrinchhani (UoH).
BibleChhiar
: Tv.Lalfamkima (Himayatnagar),Lev.9:1-16.Nl.Dr.ChristinaZothanpari, IAS,Matt.8:1-9.
Thawhlawm
: TV.Lalruatfela, (Bhavan College).Nl.Lalrinawmi Ralte (UoH).
BibleStudy
: Nl. P.C.Lalchhanhimi.
ISRAELFATETESTEMONYATANGA KAN ZIRTURRev.Vanlaldika,UTC,Bangalore
Kan thu sawi tur hi section 3 (thum) ah ka then a. History atanga Mizote’n kan thil zir tur pho chhuah katum a ni. 1. Israel history atangin 2. Europe history then khat atangin 3. Kan society leh ram zir tur kanneihte.
A. Israel Chanchin (Testemony):
Israel fate’n lal an nei hma leh a neih hnu hian Social structure a inthlak danglam nasa em em a. Lalte lal hma chuan Pathiana innghat tlatin Tribal confederation dininchieftainship hnuaiah an awm a. Chung hunlai chuan “thih leh ruam khatah, dam leh tlang khat” tiin antangrualem em a ni.
Inkhawmna- CentenaryBaptist Church- Secunderabad-Dar3:15pm 
HMCFChanchinbu-Vol-IX-Issue-21-Ni-25.7.’10(Pathianni
 
EditorialBoardEditor:K.Lalromawia(9963690836)JointEditor:BenjaminLalfakzualaCir.Manager:CindyZonuntluangiemail:lalromawia_kh@yahoo.co.in
Heng boruak inthlak te hian Pathian ropuizia hi anpuang chhuak ve in ka hre thin. Thingkung hnah tlatawh te leh khawro tawh te pawhin he fur ruahtuiatang hian nunna thar rawn nei lehin rah thar te anchhuahleh ngei a rinawma ni.Heng thing leh thlai rawn to chhuah thar lehnachhan te hi Pathian remruat leh malsawmna vanga ni a, Pathian mawlsawmna an dawn te chu midangtana malsawmna ni leh chhawng turin ran lehmihring te in chaw atan kan lo hmang tangkai velehbawka; Midang tan malsawnma kan ni ve em tih himimal tin I inzawt theuh ang u. Boruak inthlakin kankhawvel chenna bul a tan that tir ang hian keinimihring te hian he hun inthlakah hian bul kan tan thave em tih hi inzawt bawk ila; Kan chin thalote simngamturin he hun thar hi hman theuh I tum ang u.A tawp berah Kristian tha zehzual zawk te, zirlaitaima zehzual zawk te leh hnathawk rinawm zehzualzawk te kan lo nih theuh theihnan kan zavaiin Iinsiamthartheuh ang u!
Phek hmachhunzawmna….
Hemi thuah hian Israel Kohhran (IsraelCongregation) a ngawi tlat, Temple rorelna anginheng sualnate hi an vei lova, a hamthatna chungtunih an tum tlat zawk. A mimal angin pathianinZawlneite a tir mai a ni.A tawpah chuan Babulon an lo lian ta thut mai. Anram mihausa leh milian zawng zawngte chu an rutfai vek. Sala hruai loh ho chu mi chum chia te te,hlawhfa a duh tawka an chhawr thinte, anhmuhsit, an neksawrate kha an him pial. Ral kutan tuar ve lo.
B.EuroperamTestemony:Industrial Revolution
atangin kan zuang lut maiang.
…………......Phekthumnaahchhunzawm
KAN CHHUNGKUA@
Nl.V.Sawmveli (HMA Treasurer) pawh tunkar chho khan Conjunctivitis leh khawsikavangin Apollo Hospital ah admit a ni a, damlam a pan chak bawka, a tuk ah an rawnchhuah leh nghal a ni.
@Nl Laldinpuii (Financial Secretary) lehNl.K.Lalhmingliani (Mapuii) te chuan UoH ahPhD seat an hmu ve ve a, kan lawmpui hle.Tunah hian Di-i hi Aizawl lamah tulna avangin ahan haw chhova, Nl.Mapuii pawh karlehthawhlehni hian Delhi lamah zin chhoh a tumbawk a ni.@Kar hmasa lama kan lo tawngtaisak tawhNl.C.Lalrozami nu PI.Vanlalchhawni pawhtluang takin zai a ni a, a dam zel theih nan Itawngtaipuiang u.@Mr.C.Moho f/o Alfred VB Chhuapa, WesleyCollege, (Laki, Saiha District) chu thawhlehnikhan Cancer vangin a boral. Lusunte kan tuarpuitakzet a ni.
August thlazai hruaituturte
 
Tv.K.CLalmuanpuia(Khuangpu)
 
Tv.Vanlalnghaka(Drums)
 
Tv.P.B.Lalbiakzuala(Keyboard)
 
Tv.Michael Lalrammawia(BassGuitar)
 
Tv.Lalengmawia(AcousticGuitar)
 
Nl.Cindy Zonutluangi (HlaHriltu)
HRIATTIRNA:HC Lalrindika Memorial Cup
31
s
July, 2010 hian UoH Football Ground ah neih a ni dawn a, Mipa leh HmeichhTeam intihsiakna chi hrang hrang neih ni ang. Organizers ten Hyderabad-a Mizo awm zawng zawng teheintihsiaknaatel chhim veturin kan sawm acheu! Inkhelh Entry fee Mipa Team tan Rs.300,HmeichheTeamtan Rs.100ani ang.
Published and Edited by K.Lalromawia for and on behalfofHyderabadMizoChristianFellowship 
Hyderabad-ah khaw lum tak leh uaptak kan tawrh hnu in khawvelin akalphung pangngai a chhunzawm zela, fur ruahtui kan han dawng chhotan leh ta a, a nuamhle a ni.
 
-Rationalism hnuah
Industrial revolution
a lo thleng. Chu chuan social structure nasa takin a rawnthlak danglam ta. Tun hma zawnga village te takte tea khawsain Farm-ah ei zawng thin kha, IndustrialRevolution hnuah chuan Mihausate’n mahni ram lei chawpin an in hungbing ta. Miretheite tan ramneih ngaihna a awm ta lo. An dam khaw chhuah ve theihna tur atan chuan Mihausa farm-a inhlawh a,a ei khawp ngawr ngawr hlawh kha a ni ta mai. Hetah hian an Daily Wage hi a ruaitu Mihausa fix sakvek an la ni leh nghal an ti. Mirethei then khatte chu eizawnna awlsam dapin khawpuiah an pem lutta hum hum mai a. Factory-ahte in hlawhfain ei an zawng ta. Khawpuiah living cost a lo sang si, anhlawh a chhe bawk si a, retheihna a tizual zel. Chuchuan Urbanization problem a rawn hring tel bawk.Chennatha leh hriselah miretheite an cheng ve phak ta lo.-Chutih nak alaiin Mihausate factory leh khawl dang khuin boruak leh tui a ti chhia a, hripui tuihri lehAwmna hrite a lo leng. A tuartu tam ber chu miretheite an ni. Chutichuan European society chuCapitalism– Mihausa roelnain a kal a ni ta der mai (
Capitalismisaneconomicsystemwhereinvisible handof competitiondrivessupply anddemandina freemarket econom
). Eng ang pawhin miretheiterethei mahsela, An hlawkna tur a nih phawt chuan mihausate chuan retheihna tihbo aiin hausaknaaintlansiak kha an tum ber a ni. Mihring an hausa telh telh a, nun a sual chho leh ta telh telh a.Nawhchizuar an lo pung, khawlaiah zurui leh ruk ruk a tam phah em em bawk. Khawlaimi,Sakhawngaihsaklo, rukru, kawhmawhbawl hrim hrim an lo pungta.Hetiang dinhmun khirh taka mipui 75 percent rum leh saruak, vakvaia an awm lai hian Kohhran hotean ngawi tlat. Mirethei te tete Pathian be tura lo kal khawmte chu tlamuan an zirtir ringawt mai a ni.Mahsean socio-economic dinhmun an thlirin an thlamuangzo si lo.Chutihlaiin Kohhran hi chuan he
Industrial Revolution 
avanga Capitalism lo lian miretheite tawrhmekna beihlet nan hian
Voice
a chhuah kan hre tam lo a ni. Mihausa hleilenna dodal a hnekin an lakatanga Kohhran tihausak an tum zawk mah a. Miin sum ringawt a ngaihsak tawh avangin lehKohhranin Miretheite thlavang a hauh loh avangin Kohhran hlutna (Religious value) a tla hniam hle.Miretheite mangang authawm chu na tak a ni, heti hian an sawi, “Why do we learn things that makeno sense?” an ti thlawt mai a ni. Ava na dawn em! Assessment pakhat ka chhiar ah chuan Kohhranhian a Aw a chhuah lo pawh a ni chiah lo, Mihausa (Industrial Capitalists) hovin Kohhran ka (mouth)an hup a ni a ti ve thung.Chutah le, Capitalism chuan
Intellectual confrontation 
a tawk ta. Kohhran mai pawh ni lo Sakhaw duhkhawp lohna an rawn au chhuahpui ta. Mimal eng emaw zat St-Simon, French Aristocrat, RobertOwen, entrepreneur, Factory pawh nei, Socialist-a in let ta, leh Charles Fourier, French mihausa,hengte zingah hian Karl Marx-a chu a influential berte zing ami a ni awm e. Kum 1848-ah
Communist Manifesto 
a ziak a, Kum 1867-ah
Das Kapita 
a ziak leh a. Karl Marx-a do ber chu ram hausakna semrualkhai lo lutuk leh industrial capitalists hovin an michhawrte an exploit nasa lutukte a ni. Chu aCommunist Theory chuan mi hlut a hlawh hle a, Europe ram Kohhran leh Khawtlang chu a nghinin anghing dur dur mai a nih kha. Hetih hun lai hian mirethei ngaihsaktu awm chhun chu Communism hia nit lat. Kohhran a ni lo. Mahsekum 70 hnuah chuan a tluchhe leh ta.Chutichuan tun thlengin Europe ramah chuan sakhaw ngaihsak lo, biakinah pawh kal ngai lo an lotam phah ta a ni.
C.MizoramTestemony:Tunahhian Industrial RevolutionnilovinIT RevolutionlehEconomicGlobalization
-
in min rawnrun ve mek a ni.hengthil lo thleng hi dan pawh tum ila kan dang thei chuang lo. Kan duh emaw duh lo emaw minrawn nang tho tho.MNC,International of Business,International Trade Union Organization, International MonetaryFund,World Bank.
Phek li naah chhunzawm
Published and Edited by K.Lalromawia for and on behalfofHyderabadMizoChristianFellowship 

Share & Embed

More from this user

Add a Comment

Characters: ...