Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword or section
Like this
9Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Konvulsionet Epilepsia Pediatri

Konvulsionet Epilepsia Pediatri

Ratings: (0)|Views: 2,466|Likes:
Published by Kreshnik HAJDARI
NELSON TEXTBOOK OF PEDIATRICS, 18th EDITION
NELSON TEXTBOOK OF PEDIATRICS, 18th EDITION

More info:

Published by: Kreshnik HAJDARI on Sep 11, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/31/2013

pdf

text

original

 
Kapitulli 593
 #Epilepsitë dheKonvulsionet në moshën fëminore
NELSON TEXTBOOK OF PEDIATRICS, BOTIMI I 18-TEMichael V. Johnston / Kreshnik Hajdari
Krizat konvulsive apo konvulsioni është një ndryshim paroksizmal dhe i kufizuar në kohë iaktivitetit dhe/ose sjelljes motore, që vjen prej aktivitetit elektrik anormal në tru. Krizatkonvulsive janë të shpeshta në grupmoshën pediatrike dhe hasen në afërsisht10% të fëmijëve.Pjesa më e madhe e krizave konvulsive provokohen nga çrregullimet somatike që e marrinfillesën jashtë trurit, të tilla si temperatura e lartë, infeksionet, sinkopa, traumat e kokës, hipoksia,toksinat apo aritmitë kardiake. Të tjera situata, si e folura me një frymë apo refluksigastroezofageal, mund të sjellin rrethana që imitojnë krizat konvulsive (shih Kapitullin 594). Njënumër i vogël fëmijësh po ashtu shfaqin pseudokonvulsione me origjinë psikiatrike. Më pak senjë e treta e krizave konvulsive te fëmijët shkaktohen nga
epilepsia
, një gjendje klinike në tëcilat krizat konvulsive shpërthejnë vazhdimisht nga burime brenda trurit. Për qëllimeepidemiologjike të klasifikimit, epilepsia konsiderohet se është e pranishme kur hasen dy apo mëshumë kriza të paprovokuara konvulsive gjatë një intervali më shumë se 24 orë larg njëra-tjetrës.Incidenca kumulative përgjatë gjithë jetës e epilepsisë është 3%; më shumë se gjysma e rastevefillojnë gjatë fëmijërisë. Prevalenca vjetore e epilepsisë është më e ulët (0.5-0.8%), pasi shumëfëmijë rriten më shpejt sesa shifrat e epilepsisë. Edhe pse e prognoza është përgjithësisht e mirë për pjesën më të madhe të fëmijëve me konvulsione simptomatike apo me konvulsioneepileptike, konvulsionet mund të sinjalizojnë për një çrregullim sistemik apo të SNQ-së potencialisht serioz, që kërkon ekzaminim dhe trajtim të plotë. Për fëmijët me epilepsi, prognozaështë përgjithësisht e mirë, por 10-20% kanë konvulsione të vazhdueshme që nuk i përgjigjen barnave, dhe këto raste përbëjnë një sfidë për diagnozën dhe trajtimin.
VLERËSIMI I KRIZËS SË PARË KONVULSIVE.
Vlerësimi fillestar i një foshnjeje apo fëmije gjatënjë krize të dyshuar konvulsive ose menjëherë pas saj, duhet të përfshijë vlerësimin ekompetencës së rrugëve ajrore, ventilimit, funksionit kardiak, si edhe matjen e temperaturës,tensionit arterial dhe përqendrimit të glukozës. Për ekzaminimin akut të krizës së parëkonvulsive, mjeku duhet të hetojë për shkaqe me potencial fatal, të tillë si meningiti, sepsisisistemik, trauma të kokës të qëllimshme apo të paqëllimshme dhe gëlltitje të substancave abuzivedhe toksinave të tjera. Anamneza duhet të përpiqet të përkufizojë faktorët që mund të kenë nxitur konvulsionin dhe të sigurojë përshkrimin e detajuar të krizës konvulsive si edhe gjendjen postiktale [pas krizës] të fëmijës. Pjesa më e madhe e prindërve e kanë të gjallë në kujtesën e tyrekonvulsionin e parë të fëmijës së tyre dhe mund ta përshkruajnë atë me detaje.Hapi i parë në ekzaminim është të përcaktuarit nëse kriza konvulsive ka patur fillim fokal apo tëgjeneralizuar.
Konvulsionet fokale
[vatrore] karakterizohen nga simptoma motore e sensore ku përfshihet kthimi me forcë në një anë i kokës dhe i syve, lëvizje klonike unilaterale që nisin ngafytyra ose gjymtyrët, apo një çrregullim ndjesor, si parestezi apo dhimbje të lokalizuar në njëzonë të caktuar. Konvulsionet fokale te një adoleshent apo te një i rritur zakonisht tregon për njëlezion të lokalizuar, por hulumtimi i konvulsioneve fokale gjatë fëmijërisë mund të mos vendosëdiagnozën. Konvulsionet fokale te një i porsalindur mund të shihen në insultin perinatal.
 
Konvulsionet motore mund të jenë fokale ose të gjeneralizuara dhe toniko-klonike, tonike,klonike, mioklonike apo atonike.
Konvulsionet tonike
karakterizohen tonusi i shtuar oserigiditetit, ndërsa
konvulsionet atonike
karakterizohen nga flaksiciteti [flashkësia] apo mungesae lëvizjeve gjatë krizës konvulsive.
Konvulsionet klonike
konsiston në tkurrjen dhe lëshiminritmik të muskujve;
mioklonusi
përshkruhet më konkretisht si një tkurrje e vrullshme emuskujve. Duhet të dokumentohen edhe kohëzgjatja e krizës konvulsive dhe gjendja endërgjegjes (e dobësuar ose ruajtur). Anamneza duhet të përcaktojë nëse kriza konvulsive është paraprirë ose jo nga
aura
, si edhe duhet të dokumentohet sjellja e fëmijës pak para fillimit tëkrizës. Aura më e shpeshtë që përjetojnë fëmijët ka të bëjë me diskomfortin apo dhimbjenepigastrike si edhe me një ndjenjë frike. Duhet të vihet theksi edhe te qëndrimi trupor i pacientit, prania dhe shpërndarja e cianozës, pëshpëritjet e fjalëve, humbja e kontrollit të sfinkterave(veçanërisht të sfinkerit urinar) dhe te gjendja pas kalimit të krizës (përfshirë gjumin, dhimbjen ekokës dhe hemiparezën).Përveç vlerësimit të gjendjes metabolike dhe sistemit kardiorespiraor, ekzaminimi i një fëmijeme çrregullim konvulsiv duhet të drejtohet në kërkimin e një shkaku organik. Cirkumferenca ekokës së fëmijës, gjatësia dhe pesha, duhet të hidhen në një grafik të dhënash dhe ato tëkrahasohen me matjet e mëparshme. Duhet të kryhet një ekzaminim i kujdesshëm neurologjik.Duhet të ekzaminohet
fundus oculi
për praninë e papiledemës, hemorragjive retinale,korioretinitit, kolobomës dhe ndryshimeve makulare dhe fakomës retinale. Të dhënat për karakteristika të pazakonta të fytyrës apo të dhëna shoqëruese fizike, si hepatosplenomegalia,tregojnë se shkaku i çrregullimit neurologjik mund të jetë një sëmundje e fshehur metabolike apoe depozitimit. Rezultatet pozitive që merren gjatë kërkimit për një lezion vitiliginoz të sklerozëstuberoze me anë të përdorimit të një burimi drite ultravioletë dhe gjatë ekzaminimit për adenomën sebaceum, për pllaka të ashpra lëkure, njolla të shumta ngjyrë kafe, për nishanflammeus dhe për praninë e fakomës retinale, të çojnë te një çrregullim neurokutan si shkakun ekrizës konvulsive.Shenjat e lokalizuara neurologjike, të tilla si hemipareza e lehtë shoqëruar me hiperrefleksi,shenjë e dyshimtë Babinski dhe prirja për t’i mbajtur krahët e shtrirë e të rënë poshtë me sytë embyllur, mund të sugjerojë si shkak të çrregullimit konvulsiv një lezion struktural në hemisferëne anës së kundërt, si p.sh.: glioma me rritje të ngadaltë të lobit temporal. Mosrritja unilaterale ethoit të gishtit të madh, e dorës apo e një anësie te një fëmijë me konvulsione fokale, sugjeron për një gjendje klinike kronike, si cisti porencefalik, keqformimi arteriovenoz, apo atrofiakortikale e hemisferës në anën e kundërt.
593.1 – 
ONVULSIONET
F
EBRILE
Konvulsionet febrile, çrregullimi më i zakontë konvulsiv gjatë fëmijërisë, përgjithësisht kanë një prognozë të shkëlqyer, por nga ana tjetër mund të nënkuptojnë se kemi të bëjmë me njësëmundje akute infektive dhe serioze, si sepsisi apo meningiti bakterial. Pra, çdo fëmijë me njëkrizë konvulsive të shoqëruar me temperaturë të lartë, duhet të ekzaminohet me kujdes dhe t’ikryhen ekzaminimet e duhura për të gjetur shkakun e ethes (shih Kapitullin 175), veçanërisht kur kjo është kriza e parë konvulsive. Konvulsionet febrile ndodhin në varësi të moshës dhe hasenrrallë para moshës 9-muajshe dhe pas moshës 5 vjeç. Mosha kulmore e fillimit është afërsisht ajo14-18 muajshe dhe incidenca i afrohet 3-4% te fëmijët e vegjël në moshë. Vënia e theksit nëanamnezën familjare për të gjetur konvulsione febrile te motrat/vëllezërit e fëmijës dhe prindërvetë tij, sugjeron për një predispozitë gjenetike. Studimet mbi lidhjet familjare në disa familje të
 
mëdha kanë mundësuar vizatimin e hartës së gjenit për konvulsionet febrile te kromozomet 19pdhe 8q13-21. Në disa familje është demonstruar trashëgimia sipas modelit autozomal dominant.
MANIFESTIMET KLINIKE.
Një konvulsion i thjeshtë febril zakonisht shoqërohet me njëtemperaturë të brendshme që rritet me të shpejtë në ≥ 39ºC. Zakonisht, në fillim ka karakter tëgjeneralizuar dhe toniko-klonik, zgjat pak sekonda dhe rrallëherë deri në 15 minuta, pasohet nganjë periudhë e shkurtër përgjumjeje postiktale, dhe haset vetëm një herë në 24 orë. Konvulsionifebril përshkruhet si i kompleks apo i ndërlikuar kur kohëzgjatja është > 15 minuta, kur brenda24-orëshit hasen konvulsione të përsëritura, ose kur janë të pranishme gjatë periudhës postiktaleaktiviteti fokal konvulsiv apo të dhënat fokale. Disa fëmijë kanë çrregullim kronik konvulsiv, kukonvulsionet hasen më shumë gjatë gjendjeve febrile. Statusi epileptik konvulsiv (krizakonvulsive zgjat më shumë se 30 minuta apo hasen konvulsione të shumta përgjatë 30 minutave pa patur mundësi të rifitohet ndërgjegjja mes krizave) vjen më së shumti prej infeksionit të SNQ-së (meningiti bakterial apo viral).Rreth 30-50% e fëmijëve kanë
konvulsione të rikthyeshme
me episode të vonshme të ethevedhe një numër i vogël kanë shumë konvulsione të rikthyeshme febrile. Faktorët që lidhen merrezikun e shtuar për ripërsëritje, përfshijnë moshën <12 muajshe, temperaturën e ulët parafillimit të konvulsioneve, një anamnezë pozitive familjare për konvulsione febrile dhe veçoritëkomplekse. Konvulsionet febrile nuk shoqrohen me reduktim të rendimentit intelektual mekalimin e kohës dhe pjesa më e madhe e fëmijëve me konvulsione febrile
2458
kanë
 
vetëm një rrezik lehtësisht më të lartë për të kaluar më vonë në epilepsi sesa popullata e përgjithshme. Faktorët që shoqërohen me një rrezik mjaft më të lartë për të kaluar në epilepsi, përfshijnë praninë e veçorive komplekse gjatë krizës konvulsive ose në periudhën pas saj,anamnezën pozitive familjare për epilepsi, hasja e parë e konvulsioneve para moshës 12muajshe, vonesë zhvillimore, ose një çrregullim të mëparshëm neurologjik. Rreziku për epilepsiështë shumë më i lartë sesa në popullatën e përgjithshme, te fëmijët me një ose me më shumëkonvulsione komplekse febrile, veçanërisht nëse konvulsionet janë fokale te fëmijët me njëçrregullim të fshehur neurologjik. Incidenca e epilepsisë është > 9% kur janë të pranishëm disafaktorë rreziku, krahasuar me një incidencë prej vetëm 1% te fëmjët të cilët kanë konvulsionefebrile dhe pa faktorë rreziku.Gjatë vlerësimit në fazën akute [të krizës], përgjegjësia më e madhe e mjekut është përcaktojëshkakun e temperaturës së lartë dhe të përjashtojë meningitin ose encefalitin.
 Nëse ka ndonjë dyshim rreth mundësisë së meningitit, atëherë indikohet punksioni lumbar shoqëruar meekzaminimin e lëngut cerebrospinal (LCS)
. Punksioni lumbar duhet konsideruar fortë te fëmijët <12 muajsh dhe te ata 12-18 muajsh, veçanërisht nëse konvulsionet janë komplekse apondërgjejga mbetet e errësuar pas një periudhe të shkurtër postiktale.Anomalitë e LCS të provokuara nga vetë konvulsionet janë të rralla te fëmijët dhe të gjithë pacientët me LCS anormal pas krizave konvulsive, duhet të ekzaminohen tërësisht për shkaqe tëtjera veç epilepsisë. Duhet të kihet në mendje mundësia e meningoencefalitit viral që shkaktohetnga virusi i herpes simplex. Infeksionet virale të traktit të sipërm respirator, roseola (dheinfeksionet nga virusi human 6 dhe 7 i herpesit jo-roseolë) dhe otiti media akut janë shkaqet mëtë shpeshta të konvulsioneve febrile.

Activity (9)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
julian00000 liked this
Romi Sarande liked this
Yllka Blakaj liked this
Behar Greca liked this
sk224572 liked this
arnisi liked this
aedaedaed liked this

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->