Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword or section
Like this
51Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Novi_vek

Novi_vek

Ratings:

5.0

(1)
|Views: 8,389 |Likes:
Published by tvjunkie309

More info:

Published by: tvjunkie309 on Sep 14, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/08/2014

pdf

text

original

 
RENESANSNA UMETNOST
Proučavajući prelaz između klasične antike i Srednjeg veka, bili smo u mogućnosti daukažemo na veliku prekretnicu - pojavu islama - koja obeležava podelu između ovih era.Nikakav sličan događaj ne odvaja Srednji vek od Renesanse. Svakako da su XV i XVI vekbili plodni dalekosežnim događajima - pad Carigrada i Tursko osvajanje jugoistočne Evrope,istraživačka putovanja koja su dovela do zasnivanja prekomorskih imperija u Novom svetu(Africi i Aziji), koja donose sa sobom i suparništvo između Španije i Engleske, kao prvihkolonijalnih sila, duboka duhovna kriza reformacije i protiv reformacije. Ovo je samo deodogađaja koji su prouzrokovali Novu eru.Teoretičari renesanse : Đenimo Đenimi - Traktat o slikarstvu, Lorenzo Ghiberti - Komentaribiografije umetnika, Leone Battista Alberti - O slikarstvu, Piero della Francesca - O slikanjuperspektivom, Leonardo - Traktat o slikarstvu, Vignon de Barochi - Perspektiva ....
Homo Universale
- umetnik renesanse : arhitekta, skulptor, pesnik, slikar, teoretičar.Renesansa je bila prvi period u istoriji koji je bio svestan svog postojanja i koji je sam sebiiskovao ime. Srednjevekovni čovek nije mislio da pripada dobu koje se razlikuje od klasičnestarine; prošlost se za njega sastojala prosto iz ere ”Pre Hrista i Posle Hrista”, iz Ere Zakona(što znači Starog zaveta) i Ere Milosrđa (što znači posle Hristovog rođenja). Nasuprot tome,renesansa je delila prošlost ne prema Božanskom planu Spašenja, već na bazi ljudskihostvarenja.
Ona je na Klasičnu Antiku gledala kao na Eru kada je čovek dostigaovrhunac svojih stvaralačkih snaga, eru koju su varvarske invazije, koje su srušileRimsku imperiju, naglo prekinule, pa je vreme hiljadugodišnjeg intervala mraka,odnosno neprosvećenosti trajalo sve do Renesanse.
Zato se Novi vek mogao nazvati”Preporodom” (od latinskog Renasci - ponovo se roditi). Petrarka, prvi od velikih ljudi koji sustvarali Renesansu, međutim, smatrao je novu eru kao oživljavanje klasike, tj. isključivo kaouspostavljanje Grčkog i Latinskog jezika u njihovoj ranijoj čistoti i vraćanje na originalnetekstove klasičnih pisaca.
Individualizam
- nova samosvest i samopouzdanje - osposobila ga je da objavi, nasuprotsvim utvđenim autoritetima, svoje sopstveno ubeđenje da je doba ”verovanja” u stvari bilodoba neprosvećenosti i mraka, dok su mračni pagani Antike stvarno predstavljali najsvetlijistepen istorije. Ovakva spremnost da se posumnja u tradicionalno verovanje i običaje ostaćeduboko karakteristična za Renesansu kao celinu.
Na stvaranje uslova za razvoj renesanse uticali su:
-ponovno istraživanje antičke umetnosti (započeto još od 9 v.)-razvoj gradova i građ.klase koja će u 13 i 14 v.početi da neguje jedan bitno drugačiji stavprema umetn.od onog srednjevekovnog.Cilj renesanse nije bio da se dela Antike podražavaju, već da se dostignu, i ako je moguće iprevaziđu. U praksi, to je značilo da autoritet koji je pridavan klasičnim uzorima ni izdalekanije bio nedodirljiv. Osnovni paradoks je što je želja za vraćanjem klasičarima, zasnovana naodbacivanju Srednjeg veka, donela Novoj eri ne preporod Antike, već rađanje modernogčoveka.Renesansa, kao revolucija u umetnosti, u svom stvaranju nije uništila dotadašnju umetnost,već ju je apsorbovala, sintetisala je sa drugim formama i drugom sadržinom, i stvorivši jednukvalitetnu, novu umetnost nastavila je dalje svojim razvojem. Novi duh u umetnosti doneo jeoslobođenje od ranijih stega, što je imalo za posledicu to da se manifestuje individualnostumetnika - i to mnogo jače nego u Antičko vreme. Umetnička dela, koja se u Srednjem vekurazlikuju po tipu, a ne prema ličnosti umetnika koji su ih stvorili, sada počinju da se razlikuju jedna od drugih baš prema umetniku - autoru i žig njegove ličnosti postao je najvažnijaodlika. Težište Renesanse je njen javni karakter.
122
 
Pored navedenog, veoma je važna i pojava humanizma , tj. stavljanje čoveka u središtepažnje.
Razlike izme đu Srednjevekovne umetnosti i Renesanse :
1. U načinu mišljenja i procesu umetničkog stvaranja,2. U Srednjem veku umetnici idu od apstraktnog ka konkretnom (određenu religioznuideju materijalizuju u slici). Prirodu dekomponuju i podređuju je zahtevima slike. To delu dajesvojstvo ”transedentalno - imaginarnog”. U dobu gotike javlja se svojevrsni realizam, aliposmatranje prirode nije naučno.3. Religija nije antireligiozna, već antisholastička i antiklerikalna, pretahumanističkim idejama. U centru pažnje je čovek koji sve podvrgava kontroli svoga razuma.4. Konkretne ideje - Italija nije omogila razvijanje osnovne ideje Gotikskihkonstruktivnih elemenata (prelomljeni luk, rebrasti svod, podporni luk, nema vitraža), jer jebila pod jakim uticajem Vizantije i Romanike.5. Srednjevekovna umetnost je skrušena, ali omogućava renesansnim umetnicimateorijsko i praktično obrazovanje.
Umetnost koja je pripremila Renesansu :
- Preovlađuje problem proporcije ljudskog tela,- Istražuje se pokret ljudskog tela (njegove relacije u odnosu na prirodu),- Da bi se ostvarila tra dimenzija u dvodimenzionalnom okviru slike, vrše sesistematska istraživanja perspektive (antička umetnost nije znala za jedinstvene nedogledeza sve paralelne prave).
1 . PRETEČE RENESANSE - trecento
Krajem XIII veka došlo je do eksplozije stvaralačke energije u Italijanskom slikarstvu, takospektakularne i dalekosežne po dejstvu na budućnost, kao što je bila i pojava gotičkekatedrale u Francuskoj. Srednjovekovna Italija, iako pod snažnim uticajem umetnosti severa
123
 
Istorija umetnosti
 još od Karolinškog doba, uvek je ostala i u bliskom dodiru sa Vizantijskom umetnošću.Zahvaljujući tome, slikarstvo na drvetu, mozaik i zidno slikarstvo - tehnike koje nikada nisuuhvatile čvrstog korena severno od Alpa - stalno su bile žive na italijanskom tlu. I baš uvreme kada su prozori od bojenog stakla postali glavni vid slikarske umetnosti u Francuskoj,nov talas Vizantijskog uticaja preplavio je romaničke elemente koji su se bili zadržali uitalijanskom slikarstvu. Ima izvesne ironije u činjenici što se ovaj novovizantijski stil (ili ”grčkimanir” kako su ga Italijani zvali) pojavio u vreme četvrtog krstaškog rata 1204.g. - čovek sepritom seća kako je Grčka umetnost nekada osvojila ukus pobedonosnih Rimljana. Bilo kakomu drago, Grčki manir je preovlađivao sve do kraja XIII veka, tako da su italijanski umetnicimogli da apsorbuju vizantijsku tradiciju mnogo temeljitije nego ikada ranije.Čovek je izbio u prvi plan, ističu se ljudske vrednosti. Proučava se Antika, a ljudske figure surealne zahvaljujući posmatranju. Umetnici traže svoj individualni izraz, oni su svestrani iobavljaju više delatnosti. Prisutna je želja za odbacivanjem Srednjevekovne tradicije i željaza vraćanjem ka klasičnom. Dodirna tačka žive Antike i nove Italijanske umetnosti nije u stilu,već u temi - obe umetnosti su okrenute ka realnom izgledu, pokretu i formi. Izražennaturalizam - dah prirodnosti i humanizam - prisutna svest o čovekovoj moći i njegovomdostojanstvu. Cilj Renesanse nije podražavanje Antike, već njeno prevazilaženje.Umetnička dela počinju da se razlikuju po autoru, a ne po tipu - dolazi do izražajaindividualni izraz umetnika, koji izlazi iz anonimnosti.
Cimabue
Cimabue (1240.-1302.g.),
jedan od slikara grčkog manira,firentinski majstor, možda i Giottov učitelj, uživao je posebanglas. Još tesno vezan za Vizantijski duh, ali ga obogaćuje novimživotom i Antičkom plemenitošću. Svetlost i senku jeraspoređivao na interesantan način i tako davao plastičnostoblika. Uspeo je da ostvari realističnu formu u modernom svetu.On je umetnik zidne slike, monumentalne kompozicije u freskotehnici.
1. Madona na prestolu
- J 426; \P 106; IS 29; KUpečatljiva oltarska slika na drvetu, oko 1280.g., takmiči se sanajlepšim vizantijskim ikonama i mozaicima. Ono po čemu se odnjih razlikuje jeste uglavnom veća strogost crteža i izraza, kojiodgovaraju njenim ogromnim dimenzijama (3.85 x 2.24 m.). Naistoku se nikada nisu usuđivali da rade slike na drvetu u ovakomonumentalnim razmerama. Isto tako, nevizantijski je oblik slikekoja se gore završava sa zabatom, kao i način na koji je urađenpresto od drveta sa intarzijama, ponavljanjem određenog oblika.Bogorodica sa Hristom je na zlatnoj podlozi, sedi na prestolu kojipridržavaju anđeli raspoređeni u tri reda. Stasom je veća od anđela, kao i na vizantijskimikonama - uticaj koji je preko Orijenta Vizantija primila od Egipta. Madona nije šematizovanau liku, već ima individualne crte. Uravnoteženost oblika i usklađenost volumena.
Đoto di Bondone
Giotto di Bondone (1267.-1337.g.).
Najveći umetnik, sa kojim počinje Rana renesansa.Arhitekta, skulptor, slikar, verovatno učenik Cimabuea (od njega je nasledio smisao zamonumentalnost) - Cimabue je otkrio njegov talenat posmatrajući ga kako kao pastir crtaovce na kamenu. Majstor zidne slike, vratio je slici realnu dimenziju dela - kod njega nijeodbačeno sve što ranije bilo u slikarstvu. U njegovim kompozicijama ima vizantijskihreminiscencija. Ovali njegovih lica i skulptoralnost forme takođe imaju korena u ranijemsrednjevekovnom slikarstvu, kao i njegova mirna monumentalnost. Za njegove draperije
124

Activity (51)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
zulfiks809 liked this
Senad Sinanovic liked this
Jelena Acimovic liked this
Miroslav Sukur liked this
SandorPetofy liked this
Nikola Zelić liked this
sladjanko70 liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->