YK’
DAN
2
B i l t e k M a y ý s 2 0 0 3
rizler, savaþlar, sýnavlar ve moralimizi bozan tüm zorludurumlara raðmen yararlý birþeyler üretebilme ve
K
ortaya koyabilme mutluluðuna kavuþmak ne güzel bir histir. Yoðun bir eðitim döneminin daha sonlarýna yaklaþýrken,arkaya dönüp baktýðýmýzda dop dolu bir IEEE ODTÜ yýlý geçirdiðimizi gururla görüyoruz. Bu kuruma acýsýyla tatlýsýylaemeði geçen herkese ve yaptýðýmýz etkinliklerde bizi destekleyen kuruluþlara teþekkür ediyoruz. Her sene dahaiyisini baþarmayý amaçladýk, yeni etkinlikler, yeni kavramlar peþinde koþturduk. Bundan sonra daha da iyisini daha güzelini baþaracaðýmýza inanýyoruz. IEEE ODTÜ yü takip etmeyedevam edin.6 senedir büyüyerek, adýndan daha çok söz ettirerek düzenlediðimiz Biliþim Teknolojileri Iþýðýnda Eðitim Konferensý ve Sergisi (BTIE 2003) bu sene de en büyük gururumuz olmaya devam ediyor. Ýsteðimiz çalýþmalarýmýzýn,emeðimizin, ülkemizde çok tartýþýlan eðitim sistemimize yeni ufuklar kazandýrmasý. Hedefimiz, ülkemizde bu konu üzerine yapýlan çalýþmalarýn bir araya toplanmasý ve bu konu üzerinedaha çok konuþulmasý. Çünkü geleceðimiz eðitimden geçtiðine, eðitimin geleceðinin de biliþimden geçtiðineinanýyoruz. Hepinizi 21-23 Mayýs tarihlerinde ODTÜ Kültür ve Kongre merkezi(KKM)’de yapýlacak olan bu büyük þölenebekliyoruz. Dergimizin bu sayýsýnda bulabileceðiniz bir çok yenilik var. Busayýdan itibaren dünyanýn en büyük teknik örgütü olan IEEE'nin üyelerine saðladýðý olanaklarý anlatan bir yazý dizisi baþlatýyoruz. IEEE'yi daha fazla tanýmak ve bu kurumdandaha fazla yararlanmak için güzel bir kaynak olacaðýnainanýyoruz. Yeni iç tasarýmýyla Biltek daha dinamik, daha göz alýcý bir çehreye kavuþtu. Umarýz yeni tasarým sizlerindebeðenisini kazanýr. ODTÜ'de uygulamaya geçen kablosuz internet yapýsýný saðlayan "WLAN", robot teknolojinin deðiþik kullaným amaçlarýný ortaya koyan "Arama Kurtarma Robotlarý" ve "Uçabilen Mikromekanik Böcekler" ve son günlerde filmlere de konu olan dünyadaki manyetik alanlar dergide elektronik kapsamýnda bulabileceðiniz makaleler. Geri dönüþ yapan "Amiga" ve "Uzaktan Aðitim Standartlarý"biliþim konu baþlýklarýndan. Ayrýca IEEE ODTÜ Öðrenci Kolu'nun düzenlediði Biliþim AR-GE Proje Pazarý ve IEEE Erciyes Öðrenci Kolu'nun düzenlediði "Proje Aranýyor 2003"etkinliklerinin deðerlendirmelerini de bu sayýmýzdabulabileceksiniz. Keyifli okumalar. Hep mutlu kalýn. Hüseyin Akçay IEEE ODTÜ Öðrenci KoluYönetim Kurulu Üyesi
Biltek
Mayýs 2003
Yayýn Yönetmeni
Ýsa Boðaz
isabogaz@ieee.metu.edu.tr
Dizgi ve Kapak
M. Kâmil Sulubulut
kamils@ieee.metu.edu.tr
Serdar Sutay
serdar@ieee.metu.edu.tr
Mayýs 2003 Sayýsý
Gönül MehrabovaSerkan KenarOnur Turgay Hüseyin Akçay Ýsa BoðazSerdar Sutay M. Kamil SulubulutEvrim Onur ArýM. Raþit PaçFerhan Özkan
Yönetim Kurulu
Bahadýr Yaðan
bahadir@ieee.metu.edu.tr
Osman Tokluman
osman@ieee.metu.edu.tr
Gönül Mehrabova
gonul@ieee.metu.edu.tr
Hüseyin Akçay
huseyin@ieee.metu.edu.tr
Reklam Komitesi
Tuðba Su
tugba@ieee.metu.edu.tr
Biltek Hakkýnda
Biltek Magazin, IEEE ODTÜ Öðrenci Kolu tarafýndançýkartýlýr. Ücretsizdir. Baský ve daðýtýmý IEEE TürkiyeÞubesi desteðiyle yapýlmýþtýr. Mayýs 2003 sayýsý,Elma Matbaacýlýk tesislerinde 4000 adetbasýlmýþtýr. Dergide çýkan yazýlarýn gerçeði yansýtmasý ve kiþi, kurum ve kuruluþlara saldýrýiçermemesi konusunda dergi sorumlularýellerinden gelen çabayý göstermiþlerdir. Ancak yazýlarla ilgili her türlü sorumluluk yazara aittir. Yayýnhaklarý ile ilgili ayrýntýlý bilgiyi að sayfamýzdanalabilirsiniz. Eðitim amaçlý kullanýmlar içinelimizden gelen esnekliði göstermeye çalýþýyoruz. Ayrýca daðýtýmda bize yardýmcý olan AktifDaðýtým’a teþekkürü bir borç biliriz.
www.biltek.ieee.metu.edu.tr Adres:
Orta Doðu Teknik Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliði Bölümü D305 06531 ANKARA
Ýleti:
ieee@ieee.metu.edu.tr
Tel:
0(312) 210 13 97
Faks:
0(312) 210 12 61
H
ABERLER
3
B i l t e k M a y ý s 2 0 0 3
Bu Robot Gülüp, Dudak Bükebiliyor
Geçtiðimiz günlerde, K-bot adýnda, yapýmcýlarý tarafýndan insanlarýn tüm yüz ifadelerini oluþturabildiðiaçýklanan bir robot duyuruldu. K-bot'un yüz þekli, ekip çalýþanlarýndan birinin arkadaþýný model alýnarak oluþturulmuþ. K-bot, bir bayan yüzüne sahip ve gülme,
dudak bükme
, kaþlarýný
çatabilme
gibi 28 farklý yüz hareketi gerçekleþtirebiliyor. Ayrýca gözlerindeki kameralar sayesinde karþýsýndaki insanlarýtanýmlayýp, tepki ifadeler verebiliyor. Texas Üniversites
i'nden David Hanson, K-bot'un yü
zünü elektroaktifpolimer ve yüz ifadelerini vermek için kullanýlan 24 adet yapay kastan oluþturmuþ. K-bot'un insanlarýnsahip olduðu tüm yüz ifadelerine sahip olduðu ve bu nedenle yapay zeka araþtýrmacýlarýna yardýmcýolabileceði belirtiliyor. Atasý Andy, sadece dört yüz hareketi yapabiliyordu. Hanson, “bu insansýrobotlarýn yüzü olabilir,” diyor. Hanson daha önce Disney oyun parklarý için robotlar dizayn etmiþ.
Esnek Deri
K-bot'un yüzü Hanson tarafýndan geliþtirilmiþ polimerden oluþuyor. Bu madde, deri görünümü veesnekliði saðlýyor. Yüz, kaslar ve motorlardan oluþan tüm robotun aðýrlýðý iki kilogram. Robotun maliyeti400$ ancak seri üretimde maliyetleri düþürmek mümkün. Hanson, yapay zeka araþtýrmasý yapanaraþtýrmacýlar için faydalý olacaðýný düþünüyor: “Amaç, insanlarý tanýmlayabilen ve uygun tepki verebilen akýllý sistemlerin
test edilmesi.”
Ancak MIT'den Cynthia Breazeal, A.I. ve Yýldýz Savaþlarý filmlerinde gösterilen robotlar gibirobotlara daha çok yol olduðunu söylü
yor: “Bilim kurgu bizim için çok güç, çünkü insanlara çok yüksek beklentiler sunuluyor.
Bu sadecemühendislik sorunu deðil, insan sorunu. Etkileþimin sosyal ve psikolojik taraflarýný da anlamamýz gerekiyor.”
Kaynak: New Scientist [www.newscientist.com]'da
yayýnlanan haberden çeviri.
Kol SaatiTelefonlar
Çizgi filmlerin fantezisi yýllar sonra Japonteknolojisi sayesinde gerçek oluyor: kol saatitelefonlar! Seiko marka saatler, Japon firmasýDoMoCo tarafýndan geliþtirildi. “Wristomo” adý verilen cihaz hakkýnda þirket sözcüsü TakuyaKono, Dick Tracy'den esinlendiklerini ve ürününhedef kitlesinin genç iþadamlarý olduðunubelirtti. Sadece 43 gram aðýrlýðýndaki ceptelefonu kablosuz internet eriþimine de sahipolacak ve önümüzdeki yýl 250 dolardan satýþasunulacak. Diðer yandan Samsung'un dabenzer bir proje üzerinde çalýþtýðý biliniyor.
Kaynak: www.ntvmsnbc.com
SARS Dünyayý EtkilemeyeDevam Ediyor!
Ýlk olarak 26 Þubat'ta tespit edilen Akut Solunum
Yolu Yet
ersizliði Sendromu (SARS),Uzakdoðu ülkelerini baþta olmak üzere tüm dünyayý ve ekonomileri altüst ediyor. Ýlk tespit edilen vaka, Hong Kong'dan Þangay'a uçuþu sonrasýnda Hanoi'de hastalanan48 yaþýndaki Amerikalý Johnny Chen, bakým için Hong Kong'a geri döndürülürkenöldü. Bangkok'daki Dünya Saðlýk Örgütü ofisinden görevlendirilen bulaþýcý hastalýklaruzmaný Carlos Urbani, hastalýðýn þimdiye kadar bilinen hiçbir hastalýðabenzemediðini tespit edip, hastalýðý SARS olarak adlandýrdý
. Ancak kendisi de dahasonra Bangkok'da öldü. Bundan önce Çin'in güneyinde
kasým ayýnda yaþanansalgýnýn da bu hastalýkla ayný olduðu anlaþýlýr. Nisan ayý içinde dünyanýn ve DünyaSaðlýk Örgütü(Woarld Health Organization(WHO'))nun baskýsýyla Çin ekibinden fazlakiþinin hastalýðý taþýdýðýný açýklamak ve dünyayla iþbirliði içinde hareket etmek zorunda kaldý.
Chen'in hastalýðý Hong Kong'da gittiði doktordan kaptýðý anlaþýldý. Budoktor Çin'in güneyindeki olaylarý incelediði saptandý. Hastalýk bundan sonraKanada ve Singapur'a taþýndý. Saðlýk sistemi zayýf olan fakir ülkelere taþýnmasýhalinde hastalýðýn kontrolden çýkmasýndan korkuluyor.Hastalýk yüksek ateþ, kas aðrýlarý ve boðaz aðrýlarý ile kendini gösteriyor. Bu belirtilerdaha sonra zatürreeye dönüþüyor ve solunum güçlüðü baþlýyor. Hastalýðýn kuluçkaevresi 2-16 gün arasýnda deðiþiyor. Hastalýk hava yoluyla bulaþýyor. Hastalýklý kiþilerle yakýn temas, veya hastalýk taþýyan damlacýklarýn bulunduðu ortamlar hastalýðýnbulaþmasýna neden oluyor. Çin'de insanlar maskelerle dolaþýyorlar. Ayrýca ellerindüzenli olarak sabunla yýkanmasý gerekiyor. WHO hastalýkla ilgili olarak havalimanlarýnda uygulanacak iþlemler için belgeler yayýnladý. Buna göre kritik bölgelerden gelen yolcularýn muayene edilmesi gerekiyor. Hastalýðýn bilinen birtedavisi yok, ancak bazý ilaçlar kullanýlýyor ve hastalar karantina altýnda vücutlarýnýnhastalýðý yenmesi umuduyla bekletiliyorlar. Bazý hastalarýn, kurtulanlarýn vücutlarýndan alýnan a
ntikorlara tepki verdikleri bildiriliyor.
Hastalýðýn biyolojik bir saldýrý olup olmadýðý bilinmiyor ancak Uzakdoðu ülkelerininekonomilerine ciddi darbe indirdiði bir gerçek. Hastalýða en kýsa zamanda çarebulunmasý ve kontrol altýna alýnmasý umut ediliyor
.
Kaynak: http://www.newscientist.com/hottopics/sars
Gönül Mehrabova - Serkan Kenar
Fizzer Solucaný Yayýlýyor
Elektronik posta yoluyla bulaþan yeni bir solucaninternet üzerinden hýzla yayýlýyor.kod adlý virüs, farklý zamanlarda tetiklenenbileþenlerden oluþtuðu için, bulunmasý zorlaþýyor.Fizzer, içinde bütünleþik SMTP sunucusu içerdiðindene-posta istemcisinin kýsýtlamalarý aþmayýbaþarabiliyor ve Kazaa gibi yaygýn olarak kullanýlandosya paylaþým programlarýyla da daðýlabiliyor.Solucan IRC ve AOL Instant Messenger üzerinden yazarýna baðlantý kurabiliyor. Ayrýca çalýþtýrýldýðýndaanti-virüs yazýlýmlarýný da etkisiz hale getirmeyeçalýþýyor. Bir baþka bileþen de tüm yazýlanlarýn kaydýnýtutabiliyor. Fizzer bulaþmýþ bilgisayarlar daðýnýk DOS(Denial-of-Service, Servis Dýþý Hatalarý) saldýrýlarýndakullanýlabiliyor. Windows iþletim sistemleri solucandanetkileniyor.
W32.fizzer@mm
Prof. Zihni Sinir Projeleri Kitap Oluyor
Prof. Zihni Sinir tiplemesi ilk kez 30 Ocak 1977'de Gýrgýr mizah dergisinde yer aldý.Halen çeþitli dergilerde çizimlerini sürdüren Ýrfan Sayar, gözlemlerindenoluþturduðu kültürel ve kiþisel gereksinimlere uygun icatlarýný çizdi. Tübitak yayýnlarý, Zihni Sinir projelerinden oluþan bir kitap hazýrlayacak. Kitap basmak açýlan ihale Resmi Gazete'de duyuruldu. Kitap 10 bin adet basýlacak. ZihniSinir'in geliþtirdiði sayýsýz projelerden bir kýsmý þöyle: “Parmaðý nasýrlýlar içinelektronik darbuka çalma procesi”, “Terlemeyle otomatik çalýþan vantilatör”,“Kararsýz seçmenler için niyet çeken tavþanlý seçmen sandýðý”, “Romantikler içinsaðanak yaðmuru ahmak ýslatana çeviren þemsiye”, “Rujlu diþ fýrçasý”, “UmumiT
arak”.
Yapay Zekanýn Kurucusu Modern Araþtýrmacýlarý Suçladý!
1959 yýlýnda MIT Yapay Zeka Laboratuarý’ný kuran Marvin Minsky,günümüzün yapay zeka araþtýrmacýlarýný suçladý: “1970'ten beri YZ'debeyin ölümü yaþanýyor.” Minsky araþtýrmacýlarý tam otonom vedüþünebilen makineler geliþtirme çabasýndan uzaklaþmakla suçladý.Buna karþýlýk Berkeley Üniversitesi, Zeki Sistemler Merkezi yöneticisi StuartRussell, özellikle son 15 yýlýn YZ araþtýrmalarý açýsýndan heyecan vericigeliþmelerle dolu olduðunu belirtti. Russell, Minsky'nin açýklamalarýnýda þaþýrtýcý ve üzücü bulduðunu ve araþtýrmacýlarýn öðrenme, görme,robotik ve akýl yürütme alanlarýnda büyük ilerlemeler kaydettiðinisöylüyor. Günümüzde YZ araþtýrmalarý sayesinde kredi kartý suçlarý yakalanabiliyor [1], ve PC'ler için ses algýlama ve güvenlik için yüzalgýlama sistemleri geliþtiriliyor.Minsky, 1980'li yýllarda YZ araþtýrmacýlarý arasýnda popüler olan pek çok yöntemin çýkmaza girdiðini ve her bir farklý uygulama için farklýaraþtýrmalar yapýlmasýnýn sakýncalý olduðunu belirtiyor. “Hukuk ve týpalanlarýnda insan uzmanlýðýna benzemeye çalýþan sözde zekisistemler 3 yaþýndaki bir çocuðun elde ettiði kavramlara bile yetiþemiyor.” Cyc projesi uzmaný Douglas Lenat, 1 milyondan fazla veriyi iþlediði sistemiyle tüm problemler kullanýlabilecek bir saðduyu veritabaný oluþturmayý amaçlýyor [2]. Cyc, aðaçlarýn genellikle evlerindýþýnda olduklarýný, insanlarýn ölünce alýþveriþ yapmadýklarýný ve içi sývýdolu bardaklarýn açýk kýsmý yukarý gelecek þekilde taþýnmasý gerektiðinibiliyor. Minsky, her ne kadar ilerlemeler olduðunu kabul etse de 40 yýlönce kurduðu laboratuarýn þu anki durumundan hiç memnun deðil:“Ýþin en kötü yaný da þu: Küçük aptal robotlar, yüksek lisans ve doktoraöðrencileri hayatlarýný en deðerleri yýllarýný bu robotlarý lehimlemek vetamir etmekle geçiriyorlar.”
Kaynak: www.wired.com
4
B i l t e k M a y ý s 2 0 0 3
MP3 Paylaþmaya Ýzin!
Amerika'da sonuçlanan bir davaya göre Kazaa, Morpheus gibi programlarkullanarak MP3 ve dosya paylaþmaya izin çýktý. Yargýç bu tür programlarýn vesitelerin kapatýlsa bile kullanýcýlarýn þarký indirmeye devam edebileceklerindenbu kararý aldý. Bu karar 1984'te boþ kasete çekim yapabilen videolarýn yasaklanamayacaðý kararý ile benzeþiyor. 1984'teki davada yargýç videolarýnhem yasal hem de yasadýþý kullanýlabileceðini ama sadece bu nedenin videolarýn yasaklanmasý için yeterli olmadýðýna kanaat getirmiþti. Bu kararinternet dosya paylaþým þirketlerinin müzik firmalarýna karþý aldýklarý ilk baþarýoldu. Napster'dan sonra gelen firmalar bir anlamda yasallýk kazanmýþ oldular. Amerikan Müzik Þirketleri Birliði, bu tür servislerle savaþlarýnýn süreceðini belirtsede müzik devlerinden EMI firmasý dijital müziðe yaklaþmaya baþladý.
Kaynak: www.ntvmsnbc.com
Dijital Hücreler
Genlerden oluþan devreler sayesinde bilgisayarlarbakterilere program yükleyebilecek.
Temel olarak, organel, protein ve küçük moleküllerdenoluþan hücrelerin bilgisayar hesaplamalarýný yapmalarý ilk bakýþta saçma geliyor olsa da, hücrelerin de kendifaaliyetlerini sürdürürken ve çevrelerine tepki verirken dijitaldevrelerde kullanýlan (açma-kapama anahtarý, geribesleme döngüleri gibi) bazý mekanizmalarý kullandýklarýkullanýyorlar. Dahasý, hücrelerin evleri, en iyi bilgi iþlemesistemlerinden olan DNA'yý barýndýrýyor. Belki de, bir damla suile, insanlar programlarýný güncelleyebilecekler ve kan þekeriseviyesini gösteren bakterilere program yükleyebilecekler.Bu olaylar þimdilik bilimkurguya ait gibi gözükse de, þu sýralararaþtýrmacýlarýn kafasýnda dijital mantýk ve hafýza gibi elektrik mühendisliðini ilgilendiren konularý biyoloji alanýna taþýmak var. Planlarý ise çoktan hazýr: DNA'ya yüklenmiþ bilgisayarprogramlarýyla çalýþan hücreler yaratmak!
Kaynak:http://www.sciencenews.org/20030426/bob11.asp
H
ABERLER
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
More From This User
Notes
Load more
