Olimpizmin felsefesi

Modern Olimpizm, 20. yüzyln totaliter ideolojilerinden biridir.Olimpik ³misyonerler´in, Bat¶nn hâkim manevi gücü olarak Katolik Kilisesi¶nin yerinegetiremedii görevi yerine getirmeleri gerekmektedir: Dünyann manevi olarak sömürgeletirilmesi. Olimpizmin, cellatn baltasn sallamadan önce insanolununkafasna geçirdii çuval olduu söylenebilir.Prof. Dr. Lubodrag SimonoviçE-mail:comrade@sezampro.rs Çeviri: Lale Akaln ve Doa KonukmanLubodrag Simonoviç, 1970 ylnda dünya ampiyoru olan Yugoslavya milli basketboltakmnn oyuncusuydu. Birçok Avrupa kulübünde oynad. 1972 ylnda MünihOlimpiyatlar¶na katld. Porto Rikolu bir sporcunun doping kullanmasnn saklanmasüzerine protesto etmek için olimpiyatlar terketti. Felsefe profesörü ve hukuk doktoruolan Simonoviç¶in, ³Robotlarn syan´, ³Profesyonellik veya Sosyalizm´, ³OlimpiyatAldatmacas´, ³Spor, Kapitalizm ve Ykm´, ³Felsefi Açdan Çada Olimpiyatlar´,³Yeni Dünya Düzeni ve Olimpiyatlar´ ve son olarak da ³Olimpiyatlar¶n Felsefesi´ isimlikitaplar bulunuyor. Birçok kitab yabanc dile de çevrildi. Ayrca olimpiyatlarla ilgili bir belgeseli de var. Simonoviç, ayrca politik afiler de çiziyor. Simonoviç, Yugoslavya¶dave yurtdnda bir çok üniversitede ders verdi.Evli, üç çocuk babas. Belgrad¶da yayor.Simonoviç, yaymladmz bu yazsn Bilim ve Ütopya dergisi için son kitabnnönsözünü özetleyerek hazrlamtr. Yaz, ngilizceden Doa Konukman tarafndançevrilmitir.20. yüzyl geride braktk. Eer bu tarihi dönemin ayrdedici olgularn saptamak istersek, spor, mutlaka öncelikli yer tutacaktr. Spor, dinin ortaçalarda sahip olduuönemi ele geçirmitir: Olimpiyat Oyunlar modern dünyann en önemli enlii halinegelmi, Olimpiyat fikri ise bu dünyann kutsal kitab olmutur. Modern Olimpik putperestlik, kapitalizmin hristiyanl (dier dinleri de) sildii bir bir yap göreviniüstlenmi ve insanlar kapitalizmin manevi yörüngesinde birletirmeye hizmet eden bir ideolojik araç haline gelmitir. Önemli spor gösterilerinin takvimi, dini günlerin rolünüüzerine alm, manevi bir eksen olmutur. Stadyum ise modern dünyann en önemlitapnma yeri olumutur. Spor sadece ³gerçek eytan´ (Adorno) gizlemeye yönelik bir ideolojik perde deil, insanln kültürel izlerini silmeye, sivil toplumun özgürletiricimirasn yok etmeye yönelik bir burjuva aracdr. Modern Olimpizmin temel amac,dünyay kültürel bir uluslar topluluu olarak birletirmek deil, uygar bir hayvanat bahçesine dönütürmektir. Stadyumlar daha iyi bir dünya umudunun yokedildii vemodern barbar sürülerinin üretildii modern konsantrasyon kamplar haline gelmitir.Spor, sadece ³sosyal olarak oluturulmu bir kusuru yattrmaya yönelik afyon,´ ve böylelikle de ³gerçeklikten kaçmann en temel yollarndan biri´ deidir (Fromm). Aynzamanda, insanolunu yozlatrmak için kullanlan bir araçtr: bir spor gösterisi, kapitalist³kutsal ruhun´ insanlar dölleyerek, onlar kapitalist dönüüme uram hayvanlar halinegetirme yolunda kulland bir kutsal törendir.Modern Olimpiyat efsanesi

Modern Olimpiyat efsanesi, Bat Avrupa¶nn sömürgeci devletlerinin ideologlarnn,dünyay sömürgeletirme etkinlikleri için ³uygarlatrma´ ad altnda meruluk elde etmeçabalar urunda kullandklar efsanelerdendir. Olimpiyat efsanesi, ³keif amaçl´Kolomb yolculuk efsaneleri ve Katolik ³misyonerlik´lerin ³uygarlatrc´ doas ile aynkategoridedir. Ayn zamanda, Olimpiyat efsanesinin yaratlmas, mitolojik bir bilinç vekapitalizmin temel ilkeleri olan bellum omnium contra omnes(1) ve citius, altius,fortius(2) eklinde ifade edilen özlü sözün anlatt performans ilkesininmutlaklatrlmas (Leistung) ile mitolojik bir iliki yaratr. Olimpiyat Oyunlar ³bir gençlik enliidir´ (Coubertin) -ve bu, kapitalizmin yaam enerjisinin comas, ve onun³ölümsüz´ deerlerine olan inancn yeniden canlandrlmas anlamna gelmektedir. Her dört ylda bir gerçekleen ve hiçbir ekilde aksamamas gereken Olimpiyat Oyunlar¶nn³aksaksz tekrarna´ atfedilen önem, ite bundan ileri gelmektedir. Modern Olimpizm, 20.yüzyln en saldrgan, totaliter ideolojilerinden biridir. Bu felsefe, insanln özgürlükçü,saygn ruhunu yok etme ve onu dünyann mevcut adaletsizlikleriyle ³uzlatrma´ (Comte)eilimini tamaktadr. Olimpizm, 20. yüzyln manevi gökkubbesini ayakta tutandesteklerden biridir ve böylelikle de tekelci kapitalizmin ana hedeflerinden birineulamas için kullanlan temel politik araçtr: demokratik kurumlar ortadan kaldrmak veemekçi snf üzerinde dolaysz denetim salamak. Coubertin¶in kurumlar üzerinde baarl bir denetim salayabilmek için, öncelikle ³beyinler üzerinde denetim´ salanmasgerektii düsturu Naziler tarafndan da bir ³yeni düzeni´ yaratmak amac ile benimsenmiti ve bugünkü ³yeni dünya düzeni´nin destekçileri için de bir klavuz ilkeolarak hizmet etmektedir. Sürekli olarak saylar artmakta olan, git gide daha fazla kanlhale gelen spor gösterileri, aslnda insanlarn dikkatlerini temel varolu konularndanuzaklatrarak, karar verme yetilerini zayflatmay amaçlamaktadr: spor, ³kitlelerin enucuz manevi besin kayna´ olmutur (Coubertin).Olimpizmin eletirisi, en güçlü kapitalist irketlerin yönettii küresel totaliter bir düzendurumuna gelen kapitalizm balamnda görülmelidir. Kapitalist irketler, uluslarüstükurumlar (NATO, IMF gibi) oluturdular. Bunlar uluslarn ve yurttalarn egemenliitemeline dayanan kurumlarn yerini almtr ve kapitalist güç merkezlerinin insanliçine alarak kuatmay amaç edindii küresel bir konsantrasyon kampnn d snrlarnoluturmaktadrlar. Adna ³uluslararas spor kurulular´ denen kurulular, yönetimdekisiyasal gruplarn ve çok uluslu irketlerin truva at rolünü üstlenmektedirler. Bukurumlar, otoriter yaplar ve uluslarüstü yönetmelikleri aracl ile, ulusal ve sivilegemenlii ilk sorgulayanlar olmulardr. Bu kurumlar, ulusal kültürleri yok etmeyi,insanlar köle düzeyinde, kapitalizmin manevi yörüngesinde bütünletirmeyiamaçlayarak ³yeni dünya düzeninin´ en önemli arac olmulardr. Olimpizm, küreselkapitalist totaliter bir rejim kurulmas yolunda engel yaratabilecek her türlü normatif (geleneksel, ahlaki, hukuki, dinsel) snrlamay kaldrma amacn güden ³küresel´ideolojinin tacdr. Spor, modern yasalarn dayand en temel insani ve sivil haklarn tamtersi kavramlar dayatmaktadr: cinsel ayrmclk; ciddi bedensel yaralanmalara sebepolma ve öldürme hakk; çocuklara gaddarca kötü muamele; sporcularn modern köleler haline dönütürülmesi; ilaçlarn kötüye kullanm ve sporcularn denek olarak kullanlmas; ³uluslararas spor kurulularnn´ anti-demokratik nitelii, özellikle de anti-demokratik yapsyla, ulusal olimpiyat komiteleri araclyla davran kurallarn dikteeden Uluslararas Olimpiyat Komitesi (UOK)« Bütün bu ³ayrntlar´ sporun,kapitalizmin Sosyal Darwinci ve ilerlemeci ruhunun ³saf´ bir ekilde somutlamas, bu

suretle de küresel pozitif tek fikirlilik oluturulmas yolundaki temel araç olduunugösterir: Olimpizm mevcut dünyann kültü, pozitif hayatn felsefesidir.Kapitalizmin yeni mesihi:CoubertinOlimpizmle kurulan bu mitolojik ba, kurucusu Pierre de Coubertin ile de bir mitolojik ilikiye yol açmtr. Hiç abartm olmadan, rahatlkla unu söyleyebiliriz: ³Özgür Dünyańn ideologlar ³reel sosyalizmí savunan meslektalarnn yardmyla,Coubertin¶i Olimpiyat kutsal kitab ile insann varoluunun gerçek amacn ortaya çkaranyeni bir ³mesih´ haline dönütürmülerdir. Coubertin¶in en bal destekleyicileri, onun³seçilmiler´ çevresinin bir ferdi olduunu düünerek, onu ³ilahi baron´ ilan ettiler veonun peygamberce niteliklerini ortaya koyan ve ³peygamberce´ (Olimpiyat) yolunuanlatan efsanevi biyografiyi yazdlar. Kendisine atfedilen bu ³ilahi nurá Coubertin¶inkendisi de büyük ölçüde katkda bulundu. Coubertin, ³kiliseyi´ modern Olimpik hareketiçinde, Uluslararas Olimpiyat Komitesi (UOK) Üyelerini de ³Olimpiyat fikrininomuzlayclar´, yani Olimpizmin kendine özgü havarileri olarak görüyordu. Coubertin,kendini ise Olimpik hareketin ³manevi babas´ olarak gördü. Kendisi için hayal ettii,Modern Olimpik putperestliin ³en üst seviyedeki papaz´ rolü idi. UluslararasOlimpiyat Komitesi¶nin (UOK) merkezi, yeni Vatikan haline geldi. Coubertin¶in,insanlara yeni bir yaam amac kazandracan düündüü Olimpizmi, modern döneminhakim düüncesine (dini, felsefi, bilimsel) dönütürme arzusunu göz önüne alncakendine özgü peygambervari bir misyon ile kar karya olduumuz görülür.Coubertin¶in farkll, kadim Olimpiyat Oyunlarnn ³canlandrcs´ (Le Rénovateur)olarak ortaya çkmasdr. Bunun anlam udur: Coubertin, Olimpus tanrlarnn ³elçisi´, bu suretle de Helen Uygarl ve modern uygarlklar arasndaki organik ba olarak görünmektedir. Coubertin, Grekler¶in kendilerini ³düünmeye az, kitaplara ise daha daaz adadklar´ görüüne dayanarak bir pozitif insan yaratmak ve bir pozitif toplumkurmak istemitir. Ancak, bir yaz yazma hastas olmas nedeniyle, (600¶ün uzerindekitap, makale ve konuma metni yaynlamtr), pozitif hayatn en temel prensibi olarak kendisinin gündeme getirdii ilkeyi gözard etmitir. Coubertin¶in sözlerineinanlmamaldr. Yazlar çözümlenince açkça görülmektedir ki; bu yazlar, okuyucuyuvarolu üzerine can alc sorular deerlendirmeye yöneltme amacn gütmemektedir.Coubertin¶in yazlarnn amac, okuyucuyu fanatikletirmek ve onu parazit yöneticisnfn çkarlarn takip etmeye yöneltmektir. Coubertin¶in Olimpik yazlar, siyasikitapçklarla incilvari bir nitelik vermeye çalt ³gerçeklerin´ bir sentezidir. Bu yazlar,eletirel ve özgürlükçü (libertarian) bir bilinç deil, yakaran (apologetic) ve boyuneici(submissive) bir bilinç gelitirirler ve bu suretle de temsil ettikleri ³ilevsel´ (practical)felsefe ile uygunluk içindedirler.Coubertin efsanesi onun hayatn ³bar´ ve ³uluslararas ibirliińe dayanan ³daha iyi bir dünya´ yaratlmasna adad savna dayanmaktadr. Kadim Olimpiyat oyunlarn³canlandrmas´ ve bu oyunlara yeni bir ruhla ilham vermesi de bu sava balanmtr.Eer bu gerçekten böyle ise, sorulmas gereken udur: Yaz kalt 60.000 sayfannüzerinde olan Pierre de Coubertin, insanlar tarafndan neden tannmamaktadr? Birçok ülkede Olimpiyatlarn 100. yldönümü gururla kutlanrken, Coubertin¶in yazlarndan tek bir satrn bile baslmam olmas nasl olanakldr? Coubertin¶in yazlarnnsansürcülerinin, onun Olimpiyat fikrinin resmi ³savunucular´ olmalar, olaylar daha dagarip bir hale getirmektedir. Olimpiyatlarla ilgili resmi olarak görevli beylerin ³ilahi