Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
60Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Kabihasnan sa Asya

Kabihasnan sa Asya

Ratings: (0)|Views: 14,377 |Likes:
Published by marclorenz_gaquit

More info:

Published by: marclorenz_gaquit on Sep 19, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/27/2014

pdf

text

original

 
IBA’T IBANG KABIHASNAN SA MESOPOTAMIA
11
 
SUMERIANAKKADIANBABYLONIANHITTITEASSYRIANCHALDEAN
PAMAHALAAN-
 pinamumunuan ng mga hari angmga lungsod-estado.-itinuturing na sugo ng Diyos angmga hari-pinakamahalagang tungkulin nghari ang paggawa at pagpapatupad ng batas.
LIPUNAN AT KULTURA
-3 pangkat sa lipunan1. maharlika – pari at opisyalng pamahalaan2. mangangalakal at artisano3. magsasaka at alipin-may karapatan ang mgakababaihan na magkaroon ng ari-arian, lumahok sa kalakalan atmaging testigo sa mga paglilitis.-pagkakasundo sa anak samapapangasawa.-nagtatag ng unang paaralan
(edubba
) – pagbasa ,kasaysayan, matematika, paggawa ng ng mapa,linggwistika, batas, medisina, pag-oopera, panghuhula atastrolohiya.-
eskriba-
tawag sa mganakapagtapos sa mga paaralan, -tagapag-ingat nga record ng pamahalaan, templo, at iba panginstitusyon ng lungsod-estado.-sumasamba sa ibat ibang diyosna kumukontrol sa pwersa ngkalikasan 
An – 
diyos ng langit at lupa 
Enlil – 
diyos ng hangin at bagyo. 
Ea
– Diyos ng tubig atkatubigan
Ziggurat – 
templo na may pitong palapag, ang altar atsambahan ng mga Sumerian.
EKONOMIYA
Pagsasaka ang pangunahingikinabubuhay.-nag-aalaga ng hayop tulad ng baka, kambing, tupa.-may matatag na industriya ngAng
Akkad
ay isang datinglungsod at ang rehiyongnakapalibot nito sagitnangMesopotamia.Kilala ang mga mamamayan ng Akkad bilang mga
Akkadiano
. Nagingkabisera din ang Akkadng
Imperyong Akkadiano
atsumunod ng hilagang bahagi ngsinaunangImperyongBabilonyo.Ang lungsod ay maaring matatagpuansa kanlurang pampangngEufrates,sa pagitan ngSippar atKish(sa kasalukuyangIrak ,mga 50 km sa timong-kanluran nggitnangBaghdad). Sa kabila ngmalawakang paghahanap, hindi pa rin matagpuan ang tiyak nakinaroroonan nito.
Kasaysayan
Ito ang kauna-unahang imperyonaitatag sa buongAsya.itinatag ito ni Haring Sargon noong c. 2350 BCE. Ang imperyo ayisang malaking estado na binubuo ng mga kaharian at pinamumunuan ng isang tao nakaraniwang tinatawag naemperador. Pinag-isa ni HaringSargon ang mga datingnaglalabanang lungsod-estado at pinamahalaan niya nang buonghusay ang mga mamamayan nito bilang isang imperyo. Nang mamatay si Sargon, pinalitan siya ng mgamahihinang pinuno (katulad niHaringSargon II) na nagbigay-daan sa pagbagsak ng imperyongAkkad.
Mga pamana at imbensyon
Sa ilalim n ma nain kaalit-1850 B.C.E dumating angmga Amorite saMesopotamia – hudyat ng pag-usbong ng bagongdinastiya angBABYLONIA.-Unang itinatag ang lungsodng Mari at Ashur -Unang limang hari sa unangdinastiya– Sumu-abu,Sumu-la-el, Sabum, Apil-sin at Sin-mubalit-Sa panahon ng ika-anim nahari naging tanyag angBabylonia – Hammurabi
LIPUNAN AT KULTURA
SA ILALIM NI HAMMURABI 
-ang hari ang pinunongehekutibo, ng hukuman, at ngmilitary, binubuo ang hukom ngmga
amelu
o matatandangkabilang sa pangkat ngaristokrasya.
-Kodigo ni Hammurabi
– naging gabay sa pang-araw – araw na pamumuhay. Binubuong 282 na batas.
-pangkat sa lipunan
1,
mataas na uri
 –  binubuo ng aristokrasya onagmamay-ari ng lupain, mgaopisyal ng pamahalaan atmilitary at mga pari.2.
Gitnang uri
–mgamangangalakal, artisano, eskribaat mga propesyonal.3.
mababang uri
–  binubuo ng ordinaryongmanggagawa at mga alipin
Kultura
-ama ang pumipili ng asawa nganak na babae-naniniwala sa mga Diyos ngSumerian, si
Marduk 
, ang patron ng lungsod ng Babylon at pinaka dakilang Diyos.-
Cuneiform
ang sistema ng pagsulat-naisulat noong 1100 B.C ang-Isang pangkat ng Aryan nanagtatag ng panahanan AsiaMinor (Turkey) noong 200 B.C.E-
Hattusas
ang pinakamahalagang lungsod(silangang Ankara ngayon) –  punong lungsod na itinatagnoong 1650 B.C.E- Napalakas ang kapangyarihannoong 1600 B.C.E ng salakayinang Babylon, Syria at Palestina,nagnais na kontrolin ang rutang pangkalakalan sa rehiyon.
LIPUNAN AT KULTURA
Pinuno ng pamahalaan
-
dakilang Hari o Araw – 
tawag sa pinuno, pinunong pangmilitar at panrelihiyon-may pangkat ng matatandana tagapamagitan at tapag-ayos ng mga alitan ng mag-sasaka.
-
Gobernador
namumuno samga nayonPagbabatas
-
Patas at makatao angkanilang sistema ng pagbabatas. Pagbibigay bayad kaysa sa pagpaparusao paghihiganti.
Rebelyon
 pinakamatinding krimen-May karapatan ang lahat ngmamamayan kahit hindiHittiteRelihiyon at paniniwala
-Diyos ng Panahon
nangungunang Diyos na asawani
Ginang Araw
,
-Felipinu – 
ang nawawalangDiyos
unang pangkat nanakatuklas ng paggamit ng
Bakal
sa paggawa ngsandata, sila rin anggumawa ng higit namagaang na karwahengandim
 
a-
-
mabagsik at mahusay namandirigma (Mittanian sakanluran; Urartu sa palibot nglawa ng Van sa Hilaga; Elamitesa silangan; Kassite sa Timog)
-Nineveh
ang Kabisera. Nagtayo ng 11 km pader palibotsa rehiyon, na may 30.48 metroang taas at 15.24 metro angkapal. May 15 na tarangkahan. Nagsisilbing depensa. -Pinakamatibay at pinakamatatagna lungsod sa sinaunangdaigdig.
-1169 B.C.E
matapos gapiin angmga Kassite, sinalakay angBabylonia sa pamumuno ni
Tiglath – Pilaser I.-Ashurbanipal II
- ginawangmilitarisadong estado angAssyria mula 883 – 859 BCE.
Lipunan at Kultrua
-Lubos at walang takda angkapangyarihan ng hari-ang hari ang tanging kinatawansa lupa at tagapagpatupad ngutos ni
Assur,
diyos ng mgaAssyrian.-
Gobernador
ang namamahalasa mga sakop na lupain atnaniningil ng buwis.
Sistema ng Depensa at  Pagsalakay
-binubuo ng mga sundalongnakakarwahe na may sandata(busog at pana at tirador). Nakabuo ng
siege machinery
-may kawal na nakatalaga samga moog palibot ng buongrehiyon-nagtayo ng daan at serbisyo postal-bihasa sa digmaang sikolohikal.
 Edukasyon
-nagtayo ng aklatan siAshurbanipal na may 200,000-nandayuhan sa Babylonianoong 1100 – 875 B.C.E.-Noong 626B.C.E matapos angmahabang pakikipagtunggali samga haring Assyrian, itinatag ni
Nabopolassar
ang imperyo nakinilalang
Bagong Babylonia
 -Pinatanyag ni
NebuchadnezzaII
ang imperyo sa kanyang pamumuno noong 605-562BCE. Lumawak angkapangyarihan mulaMesopotamia hanggang saJerusalem at lungsod ng Tyre saPhoenicia.
LIPUNAN AT KULTURA
-gumamit ng malasalaming laryoang mga arkitekto sa pagtatayong bahay at palasyo.-nagpatayo ng pinakamataas naziggurat na pinangalanang
etemenanki
. Ipinapalagay na itoang Tore ni Babel sa Bibliya.-nagsanay sa astronomiya atastrolohiya. Nasasabi angkapalaran ng tao sa pamamagitan ng pagkilos ngmga bituin o mga bagay sakalawakan.
EKONOMIYA
-pagsasaka ang pangunahingikinabubuhay.
AMBAG SA KABIHASNAN-Hanging Garden of Babylon-
Zodiac signs at horoscope
22
 
IBA PANG KABIHASNAN SA ASYA
HEBREOPERSIANOPHOENICIAN
-Mga pastol na semitik mula sa disyerto ng Arabia-nagmula sa pankat na ito si Abaham, na naninirahan sa Ur -ang pangalang
HEBREO
ay sinasabing mula sa pangalang
EBER,
mula sa angkan ni Shem (anak ni Noah) – inuugnay din ito sa salitang
HIBIRU
na nangangahulugang tagalabas.-ang kanilang kasaysayan ay nasusulat sa Genesis, Exodus, Leviticus, Numbers at Deutoronomy ng Lumang Tipan. * sa utos ng panginoonumalis si
Abraham
sa Ur pantungong Canaan upang hanapin anglupang pangako. Nabuhay ng 176 na taon. *Sa panahon ng tribo niJacob, apo ni Abraham kay Isaac, nakaranas ng pagmamalupit angmga Hebreo sa mga Ehipsyano. Ipinagbili si Joseph (anak ni Jacob)ng kanyang mga kapatid sa Egypt at ginawang alipin ngunit nagingministro ng paraon. – Isinilang si Moses sa panahon na ipinapapatayang mga sanggol na Hebreo. – Sa ilalim ng pamumuno ni Joshuanabawi ng mga Hebreo ang Palestine. Dito nagsimula ang kaharianng Israel.
Lipunan at Kultura
-patriyarkal ang uri ng pamilya. ( pamilya – angkan – tribu).Protektado ng tribu ang bawat kasapi.-naniniwala sa pangkalahatang kasalanan
Sistema ng pamahalaan
-Teokrasya – Diyos ang direktang namumuno
THEOS (
God)
KRATUS
(rule)--gabay ang
Sampung Utos ng DiyosMga pangunahing Hari ng Hebreo1. SAUL
– unang hari ng Hebreo, 1025 B.C, namuno laban sa mgaPhilistine
2. DAVID
 – 1010 – 970 B.C – tinaguriang gintong panahon ng mgaHebreo. Pinag-isa ang timog at hilagang bahagi ng Palestine ngsakupin ang Canaan at Jordan. Naagaw din ang
Jerusalem
atginawang kabisera
3. SOLOMON
– anak ni David. Matalino ngunit hindi makatao. Nagpataw ng mataas na buwis kaya naghirap ang mga tao. Nag-asawa ng mahigit sa 1000 prinsesa. Nagpatayo ng altar para sa kanyakanyang Diyos. Nang mamatay si Solomon ay nahati ang kaharian sa2. Humiwalay ang mga tribu sa hilaga at itinatag ang kaharian ng
Israel
. Itinatag ng tribu ng timog ang
Judea
kung saan umusbong-Mga Aryan na nanirahan noong 1300 B.C sa talampas ngkasalukuyang Iran at Afghanistan.-
Cyrus the Great
- nagtatag ng imperyong Persiano noong 547 B.C Na nagtagal ng 200 na taon.-nagmula sa salitang
PERSIS
ang pangalan ng mga Persiano nasiyang tawag ng mga Griyego sa rehiyon.
Lupain ng
 
mga Aryan
angtawag ng mga PErsiano na pinagmulan ng pangalang
IRANSistema ng Pamahalaan-
 pinamumunuan ng hari na walang takda ang kapangyarihan.-pinahintulutan ang mga taong sinakop na ipagpatuloy an gangkanilang paniniwala at batas kapalit ng pagbabayad ng buwis at paglalaan ng tao na sasapi sa hukbo.-hinati ang imperyo sa mga probinsya na tinawag na
satrapy3pangkat na namamahal sa imperyo maliban sa hari
1.
Satrap
– opisyal na namamahala sa satrapies
2.
Heneral
- pinuno ng mga tropa
3.
Lihim na tagasuri
– tinatawag na mata at tenga ng hari
Ilan sa mga naging hariCyrus the Great – 
 pinatupad ang pagkakapantay-pantay sa batas
Darius the Great – 
(Darius I) 522-485 B.C. - magiting namananakop, Asya Minor hanggang Europa, unang nagpagawa ngsalapi
Xerxes – 
namuno sa labanan sa Thermopylae
Lipunan
-angkan – tribo-maaaring mag-asawa ng ilang babae ang lalaking Persiano-pinapahintulutan ang
harem
-gawa sa putik ang tirahan ng karaniwang tao. Bato at palasyo sa mgaaristokrasya.
Kultura-caftan
– tawag sa kasuotan. Mahilig din magsuot ng alahas at peluka-tinuturing na kahihiyan ang magsinungaling at magkaroon ng utangsa ibang tao.-cuneiform ang ginagamit sa pakikipag-uganayan sa palasyo
Relihiyon at Paniniwala
-naniniwala sa diyos sa kalikasan.
Mintra
kayang kontrolin ang mga
-
1550 BC to 300 BC-Phoenicia – iang makitid na lupain sa baybayin ng Mediterranean.-gumagawa ng matitibay na bangka at nging hari ng DagatMediterranean. – 
Traders of antiquityLipunan
-Hindi pinag-isa ang kanilang lupang sakop kundi nagtalaga ng harisa halip nagtatag ng lungsod estado kung saan bawat isa ay pinamamahalaan ng hari
Konseho ng matatanda
- katuwang ng hari sa pamamahala salungsod-estado simula 800B.C (Tyre, Arvad, Byblos, Berytus(Beirut), Sidon at Acco.)
Shofets
- mga itinalagang opisyal na namamahala sa mga lungsod – estado
Kultura-
unang ginamit ang cuneiform hanggang makabuo ng sarilingalpabeto na may 22 simbolong katinig.-maraming sinasambang
baal
(diyos) at
baalat
(diyosa) – naghahandog ng tao bilang sakripisyo
Ekonomiya
-tanyag na mangangalakal gamit ang ruta ng karagatan. Gumagawang bangka mula sa puno ng
Cedar
-gumagawa ng
purple dye
mula sa isdang
murex
. Ipinangkukulay satelang lino.-unang gumamit ng kristal sa paggawa ng bso, salamin at iba pang babasaging bagay-nag-aangkat ng alipin at garing mula sa Afrika
Ambag sa Kabihasnan
1.
nagsimula ang konsepto ng kolonisasyon upang maging bagsakan ng mga kalakal
2.
Pagkabuo ng alpabetong may 22 titik. Sila ang bumuo ngsalitang
alphabet
,
 
mula sa
aleph at beth
3.
sila ang nagsimula ng paggawa at paggamit ng bangka
33

Activity (60)

You've already reviewed this. Edit your review.
Jonnavie Almazar added this note
wala pa po ba ung ibang kalapit lugar ng mesopotamia?|?|?|
1 thousand reads
1 hundred reads
Kyle Lituanas liked this
Quennie Robiso added this note
thank you...sana next time hindi na maliit....joke :)

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->