Welcome to Scribd. Sign in or start your free trial to enjoy unlimited e-books, audiobooks & documents.Find out more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Arystoteles - Wiedza o Pierwszych Przyczynach

Arystoteles - Wiedza o Pierwszych Przyczynach

Ratings: (0)|Views: 2|Likes:
Published by Michał Kulig

More info:

Published by: Michał Kulig on Sep 25, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/06/2013

pdf

text

original

 
Wiedza o pierwszych przyczynach
Skoro poszukujemy tej wiedzy, nale
żał
oby zbada
ć
, o jakiego to rodzaju przyczynach izasadach wiedza jest m
ą 
dro
ś
ci
ą 
. Je
ż
eli kto
ś
przyjmie nasze opinie o m
ę
drcu, to niebawemstanie si
ę
to ja
ś
niejsze. S
ą 
dzimy, wi
ę
c,
ż
e, po pierwsze, m
ę
drzec [filozof] musi posiada
ć
wiedz
ę
mo
ż
liwie o wszystkich rzeczach, mimo i
ż
nie b
ę
dzie posiada
ł
wiedzy o ka
ż
dej poszczególnej rzeczy. Po wtóre, m
ę
drcem jest ten, kto mo
ż
e pozna
ć
trudne rzeczy, nie
ł
atwedo poznania dla cz
ł
owieka (wra
ż
enia zmys
ł
owe s
ą 
wspólne wszystkim, dlatego s
ą ł
atwe i nie
są 
znamieniem m
ą 
dro
ś
ci). Po trzecie, ten jest m
ą 
drzejszy we wszystkich dziedzinach wiedzy,kto jest skrupulatniejszy [w badaniu] i zdolniejszy do nauczania o przyczynach. Spo
ś
ród nauk za
ś
ta, która jest bardziej po
żą 
dana ze wzgl
ę
du na ni
ą 
sam
ą 
i przez wzgl
ą 
d na poznanie, jest wwi
ę
kszym stopniu m
ą 
dro
ś
ci
ą 
ni
ż
ta, która jest po
żą 
dana ze wzgl
ę
du na jej wyniki, a naukagóruj
ą 
ca nad innymi jest w wi
ę
kszym stopniu m
ą 
dro
ś
ci
ą 
ni
ż
nauka pomocnicza. M
ę
drzec bowiem nie mo
ż
e podlega
ć
niczyim rozkazom, lecz sam musi rozkazywa
ć
, i nie mo
ż
e s
ł
ucha
ć
innego, ale na odwrót, mniej m
ą 
dry musi go s
ł
ucha
ć
. Tyle i takie mieli
ś
my uwagi o m
ą 
dro
ś
cii m
ę
drcach [czyli o filozofii i filozofach].Z tego wynika,
ż
e wiedza dotycz
ą 
ca wszystkich rzeczy musi nale
żeć
do tego, kto posiada wnajwy
ż
szym stopniu wiedz
ę
ogóln
ą 
(wszak on zna w pewien sposób wszystkie przypadkisk 
ł
adaj
ą 
ce si
ę
na ten ogó
ł
), a cechy charakteryzuj
ą 
ce t
ę
wiedz
ę
ogóln
ą 
s
ą 
w ogóle dlacz
ł
owieka najtrudniejsze do poznania (poniewa
ż
znajduj
ą 
si
ę
najdalej od postrze
żeń
zmys
ł
owych). Najbardziej za
ś ś
cis
ł
e z nauk s
ą 
te, które w najwy
ż
szym stopniu dotycz
ą 
 pierwszych zasad; te bowiem nauki, które zawieraj
ą 
mniej zasad, s
ą ś
ci
ś
lejsze od tych, któreobejmuj
ą 
dodatkowe zasady, na przyk 
ł
ad arytmetyka od geometrii. Ale te
ż
nauka, która bada przyczyny, jest bardziej pouczaj
ą 
ca, bo tymi, którzy nas pouczaj
ą 
s
ą 
ci, którzy podaj
ą 
 przyczyny ka
ż
dej rzeczy. A wiedza i poznanie dla nich samych wyst
ę
 puje w najwi
ę
kszymstopniu w wiedzy o tym, co jest najbardziej poznawalne (kto bowiem poszukuje wiedzy dlaniej samej, ten wybierze wiedz
ę
w najwy
ż
szym stopniu prawdziw
ą 
, a jest ni
ą 
wiedza o tym,co jest najbardziej poznawalne); najbardziej poznawalne s
ą 
pierwsze zasady i przyczyny, boza ich pomoc
ą 
i dzi
ę
ki nim wszystko inne si
ę
poznaje, ale nie na odwrót. Wiedza za
ś
, którawie, w jakim celu ka
ż
da rzecz powinna by
ć
wykonana, jest wiedz
ą 
najwy
ż
sz
ą 
, wy
ż
sz
ą 
ni
ż
 jakakolwiek wiedza pomocnicza; tym celem jest dobro ka
ż
dej rzeczy, jak dla ca
ł
ej natury toco najlepsze. Z wszystkich wi
ę
c powy
ż
szych rozwa
żań
wynika,
ż
e poszukiwana nazwastosuje si
ę
do tej samej wiedzy: musi to by
ć
wiedza poszukuj
ą 
ca pierwszych zasad i przyczyn, bo dobro i cel s
ą 
jedn
ą 
z przyczyn.
Ż
e nie jest to wiedza wytwórcza, to wynika jasno nawet z nauk pierwszych filozofów. Dzi
ę
ki bowiem dziwieniu si
ę
ludzie obecni, jak i pierwsi my
ś
liciele, zacz
ę
li filozofowa
ć
; dziwi
ł
y ich pocz
ą 
tkowo niezwyk 
ł
e zjawiska spotykane codziennie, pó
ź
niej z wolna stawali wobectrudniejszych zagadnie
ń
, jak na przyk 
ł
ad wobec zjawisk zwi
ą 
zanych z Ksi
ęż
ycem, S
łoń
cem igwiazdami, i wobec powstania wszech
ś
wiata. A kto jest bezradny i dziwi si
ę
, poznaje swoj
ą 
niewiedz
ę
. (Dlatego nawet mi
łoś
nik mitów jest w pewnym sensie mi
łoś
nikiem m
ą 
dro
ś
ci, bomit jest pe
ł
en dziwów). Je
ż
eli wi
ę
c filozofowali w tym celu, a
ż
eby unikn
ąć
niewiedzy, to jasne,
ż
e poszukiwali wiedzy dla poznania, a nie dla jakich
ś
korzy
ś
ci. Jest to te
ż
potwierdzone przez fakty; bo wtedy, gdy ju
ż
zatroszczono si
ę
o prawie wszystkie potrzeby
ż
yciowe, orzeczy potrzebne do wygody
ż
ycia i przyjemnego sp
ę
dzania czasu, zacz
ę
to si
ę
rozgl
ą 
da
ć
zatego rodzaju wiedz
ą 
. Oczywi
ś
cie, nie poszukujemy jej dla jakiej
ś
innej korzy
ś
ci, ale tak, jak wolnym cz
ł
owiekiem nazywamy tego, który
ż
yje dla siebie samego, a nie dla kogo
ś
innego,tak te
ż
w
ś
ród nauk ta jest tylko wolna. Tylko ona bowiem istnieje dla siebie samej. (...)

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->