SHUSHAN AVAGYAN

TRADUTTORE, TRADITORE: TRANSLATING HOW,BETRAYING WHAT?

The role of the artist as a disturber of habitual perception is criticalin Viktor Shklovsky’s concept of

ostranenie

(defamiliarization),which, in essence, is a literary technique used to renew and revisehabitual or mechanical perception of phenomena. As Shklovsky posits, after encountering objects or phenomena several times, the process of recognition switches to an automated mode in our minds,and in order to renew perception of the familiar, language must shiftthe familiar into an unfamiliar semantic axis. Hence the functionof defamiliarization is to render the familiar in unfamiliar terms in

order to slow down automated perception and increase difculty by

impeding and retarding the processes of recognition. “

Ostranenie

,”writes Shklovsky in

Bowstring: On the Dissimilarity of the Similar

,“is the sensation of surprise felt toward the world, a perception of theworld with a strained sensitivity.”

In our conceptualization of the performance that we provisionally titled“

Togh lini pat(k)erazm

” (Let there be im(war)ge), Arpi Adamyan,lusine talalyan, and I used the function of defamiliarization to critiqueand unsettle concretized ideological assumptions (and silences)about experimental queer art that abound in contemporary Armenianculture. The part scripted and part improvisational performance took place in the circular basin of a temporarily dysfunctional fountainin the Republic Square, in front of the National Gallery of Armenia.It was aimed at queering and reinscribing a space that has been

consistently used as an active ofcial arena during the Soviet age,

bearing the statue of Lenin with a platform at its base for Partyleaders to address the nation, and later, after the dissolution of theSoviet Union—as a site for protests and demonstrations againstthe political regime. By the late 2000s, the Republic Square wasreclaimed by the new government for holding its military paradesand further degenerated into a tourist zone, attracting hundreds of tourists both from abroad and from the provinces of the country. Thefountain complex, which was a part of the Square’s architecturalcomposition designed by Aleksandr Tamanyan, was built in 1939and reengineered in the 1970s to become the most modern spectacleof water and sound in Yerevan. It was repaired and reopened in 2007,on the Independence Day, having been reassigned to a new set of symbols such as nationalism, militarism, consumerism, pop culture,etc. As we descend into the fountain basin on January 1, 2010, at

1. Shklovsky, Viktor.

Bowstring: On the Dissimilarity of the Similar.

Trans. ShushanAvagyan. Dalkey Archive, forthcoming. 260.

Երկրաչափականիցանմիջապես հետո ու շուրջը նորից շրջան

(պահեստների մի մասը փոխադրեցին վճռականգիծէն անդին ու կասկած չկա, որ այս պատշաճ որևէբանը կարող է լոկ նշան լինել և ոչ գեղագիտականիրողություն)(վինիլային ժապավեններից, փողոցայինդետրիտից կախված կամ կոնստրուկտիվիզմից մղվողուղղաձիգ դաստակներիդ մոտակայքում)(ցանկության լեզվով, Օրեստես, որովյուրաքանչյուրս արդեն որոշակի շրջահայացությամբպիտի բացահայտենք ինքնակարգավորող ապարատներիու պատկերի արտադրության ստանդարտացման՝ հանունարվեստի իհարկե, նորարարությունները)(ու հստակ է հիմա, ոչ էլ որտեղ պարտադիրկոչ են անում վերադառնալ)(եղածը լավագույն կերպով օգտագործելուունակությամբ, կամ արձակվելով երկաթուղայինտողերի կայ/ցարանից, քանի որ չես կարող չփոփոխելառարկաների ու նրանց հարաբերություններիայնպիսությունն ինչպես որ «են» ասելու համար)(վիրակապերով մարդիկ ու հազարավորմարդիկ իրենց ամենօրյա շարքերում ու որքան արագկը հետեւին ընդհանուր շարժումին եւ որքան երկարկ’ընկերակցին անոր)(օրինակից առաջ ու դրանից հետոիր զետեղումով, թարգմանությունը արվեստիկարողականացման առիթն է)(բայց տես, ասում են Յակով Խաչիկյանները,տես թե ինչեր են անցկացնում «նորի» անվան տակ. չկամիատարրություն, միայն ցից խոչընդոտներ ու անսովորտերմիններ, չգոյ եզրեր ու անպետք եզրաբանականբազմապատկումներ)(տարածքների նկատմամբ տեղի ունեցողու սև ցուցակներում հայտնվելու մասին այսկրկնակի կապակցությունն է, որ տալիս է հետագաապօրինությունների դրդումը)(ուր կա նաև անելանելիությանհնարավորություն, սիրուհիս, այդ գծվածից էապեստարբերվելու)(դրսից եկող, վաղաժամ անընդունելի(ն)որըքայքայում է սեփական էականը և այլն)(թվարկումը կարելի է շարունակել, որովհետևոչնկարագրական է ու հստակորեն ցույց չի տալիս)(սահմաններում տիրող անիրազեկություննու ստուլտացումը, սակայն ինչպես, դատողությաններսում, հարաբերել ընտանեցնողների խնդիրքը.

2:11am, the panopticon-like Republic Square is still overcrowdedwith mostly young people celebrating the new year. For us, the concept of

im(war)ge

is suggestive of a representation of

a mechanism that is at war with itself—a self-conicted, unsettled

and unsettling image of a Foucauldian panoptic space that isconstructed by the continuous gazes of disciplinary powers (such asthe city mayor, the city architect, the museum curator, the security,etc.) and the discontinuous gazes of dissident collectivities that aimto re-translate the space by queering the familiar, the normalized andthe habituated construct.

The space then is transiently inhabited bythree artists who are making up their own absurdist “realities” andreinventing the space from the bottom of the Singing Fountains, themain function of which is to enhance the grandeur and power of thestate structures such as the House of the Government, the Ministryof Finance and the Ministry of Foreign Affairs that encircle us. Of course, at this opportune moment the fountains have been turnedoff and aren’t functioning in their “normal” way and this conditionsour

kairos

, which is the classical measure of highly interpretive,situational, and thus subjective timing.Moving freely in the demarcated space of the basin and swinging a

large yellow yarn ball lled with paper like a pendulum, Arpi Adamyan

performs a movement that imitates the motion of timekeeping. Butthe irregular movement that often breaks from the oscillating back and forth pattern also perhaps evokes the swinging wrecking ball, ademolition weapon aimed at the image of both the artist as an inertwaiter and the museum as a regulatory institution that closets art(ists)in storage vaults. This controlled ideological image of subservientartists producing uniform “realist” art, whether conforming to the(Communist) Party or national needs, still drives the cultural politics

of Armenia today. To deect this conforming gaze which operates by

holding artists such as Aytsemnik Urartu (1899-1974) in the waitingrooms of museums that serve as reformatory institutions for futurenonconformists, Adamyan

carnivalizes

the repressive processes of such archivization. She proposes a scenario in which the maskedartist perverts the silent waiter, who deftly and unobtrusively serveswhat has been ordered, by temporarily suspending and subvertingthe rules and regulations at the asylum-museum.I am partially in drag with painted-on moustache, brandishing a blue dildo in my right hand and “shooting” passers-by. I am also

reading out loud an excerpt from my unnished novel

Zarubyan’sWomen

in Armenian. The sounds of music and recrackers mute my

2. Foucault, Michel.

Discipline and Punish: The Birth of the Prison.

Trans. Alan Sheridan.Vintage, 1995.

նրանք շուտով՝ անկախ իրենց «հեղինակությունից»,կկանչվեն հետ)(ու հետևանքներից բացի, այս անհատականհիմա-ռեժիմը)(ինչը հիմնականում պայմանավորված է«եղածի» հետ, որ բերում է մեզ ոչ թե արդենին այլվաղվանը)

Le voyeur

(գուցեընդհատվում է այս քաղաքացիական)(դիտորդ ու դիտված Ուրարտույի մանյակովկնոջ քանդակը, արված ոչ 1988ին, ու ոչ էլ նոյեմբերին,երբ մտցվեց պարետային ժամ և արտակարգ դրություն,այլ ժամանակից շատ ավելի շուտ)(ու եթե կրկնությունն այսպես ես փորագրումգալիքի մեջ, պաշտպանելով ինքդ քեզ ուրիշից, ուեթե այս պակասի սաստկության թափի հետ մեկտեղ,պարփակվում ես ինքդ քո տարբերակներում, հսկելովքո ուրիշությունը)(բնակչության մնացորդը իրավամբվերագրավելով մեր ամայությունն ու կրճատումները,միմյանց դիմելու միակ ընդունելի ձևը «ընկեր»-իփոխարեն դարձնելով)(մինչդեռ այստեղ ամեն ինչ լավ է, գուցեշատ ավելի լավ քան նախորդ տարիներին, չնայածգեղեցիկ մատուցողներն այլևս չկան, բայց սրանքգալիս են իմ երևակայությունից ու սրանք ավերողմատուցողներ են, ովքեր անախորժ, անդուր զգացումովեն լցնում և իհարկե սրանց շփոթված զայրույթն ուանտրամաբանական պահվածքն իրական է, ու եթեմեկը տեսներ այս պատկերը երբեք չէր ճաշի այստեղառանց կասկածելու, որ բոլորը մասնակցում են ինչ-որսարսափելի ֆարսի)(ինչն է հնարավորություն տալիս այսներսմտնելուն մի տեղ, որից մեկը տարօրինակված է)(այս շեղմանը, որ աղճատում է ամենուրեքընդունվածին, սահուն շրջանառության մեջհայտնվողին)(այս տեսնելուն, որ ընդհանրացվածումչկան քիմիական ռեակտորներ,բարձր ջերմայինկատալիզային քայքայման, օքսիդացման կամվերականգնման աշտարակներ, որ ինչպես Ուրարտունէր ասում, ոչինչն է լավ բացի նորից)

Պետք էր հերոսանալ ստ(եղծ)ելով

(չիմանալով ինչպես վերգտնել կորող-կորածժամերն ու եզերված գծավոր շրջանագծով, անբնակելի