3
CH
ƯƠ
NG 1: CÁC
ĐỊ
NH LU
Ậ
T VÀ NGUYÊNLÝ C
Ơ
B
Ả
N C
Ủ
A TR
ƯỜ
NG
Đ
I
Ệ
N T
Ừ
Ở
môn h
ọ
c tr
ườ
ng
đ
i
ệ
n t
ừ
, chúng ta s
ẽ
tìm hi
ể
u phân b
ố
c
ủ
a các
đạ
i l
ượ
ng
đ
i
ệ
n và t
ừ
,nguyên nhân t
ạ
o ra chúng và xác
đị
nh các
đạ
i l
ượ
ng khi
đ
ã bi
ế
t m
ộ
t s
ố
đạ
i lu
ợ
ng khác.Trong ch
ươ
ng này, chúng ta s
ẽ
tìm hi
ể
u v
ề
các v
ấ
n
đề
c
ơ
b
ả
n nh
ấ
t c
ủ
a tr
ườ
ng
đ
i
ệ
n t
ừ
bao g
ồ
m các
đạ
ilu
ơ
ng c
ủ
a
đ
i
ệ
n và t
ừ
, các
đị
nh lu
ậ
t c
ơ
b
ả
n nh
ấ
t nêu lên m
ố
i liên h
ệ
gi
ữ
a các
đạ
i lu
ợ
ng
đ
ó v
ớ
inhau. Trong ch
ươ
ng này s
ẽ
có nhi
ề
u khái ni
ệ
m m
ớ
i mà chúng ta c
ầ
n n
ắ
m v
ữ
ng tr
ướ
c khi chuy
ể
n sang các ch
ươ
ng k
ế
ti
ế
p. Các h
ọ
c viên c
ầ
n chú ý
đế
n cách d
ẫ
n ra các ph
ươ
ng trình toán h
ọ
c t
ừ
các phát bi
ể
u.
Để
có th
ể
đọ
c hi
ể
u
đượ
c, các h
ọ
c viên c
ầ
n trang b
ị
ki
ế
n th
ứ
c toán: hàm nhi
ề
u bi
ế
n, gi
ả
i tích vect
ơ
v
ớ
i các toán t
ử
gradient, divergence, rotate
đ
ã h
ọ
c trong ch
ươ
ng trình toán caoc
ấ
p. N
ế
u không n
ắ
m v
ữ
ng các ph
ầ
n toán h
ọ
c trên s
ẽ
r
ấ
t khó hi
ể
u
đ
u
ợ
c và theo k
ị
p các ph
ầ
nch
ứ
ng minh trong ch
ươ
ng này. Cu
ố
i ch
ươ
ng s
ẽ
là ph
ầ
n tóm t
ắ
t các h
ệ
th
ứ
c trong ch
ươ
ng và cácbài t
ậ
p.
1.1.
Các
đạ
i l
ượ
ng
đặ
c tr
ư
ng c
ơ
b
ả
n cho tr
ườ
ng
đ
i
ệ
n t
ừ
1.1.1.
Vec t
ơ
c
ườ
ng
độ
đ
i
ệ
n tr
ườ
ng
M
ộ
t
đ
i
ệ
n tích th
ử
q
đặ
t trong tr
ườ
ng
đ
i
ệ
n, ch
ị
u tác d
ụ
ng c
ủ
a l
ự
c
đ
i
ệ
n
e
F
. T
ạ
i m
ỗ
i
đ
i
ể
mc
ủ
a tr
ườ
ng
đ
i
ệ
n, t
ỉ
s
ố
e
F
/q là m
ộ
t
đạ
i l
ượ
ng không
đổ
i,
đạ
i l
ượ
ng
ấ
y
đượ
c g
ọ
i là
c
ườ
ng
độ
tr
ườ
ng
đ
i
ệ
n
t
ạ
i
đ
i
ể
m
đ
ó. Ký hi
ệ
u
E
q F E
e
=
(V/m) (1.1.1)V
ớ
i q
đủ
nh
ỏ
để
không
ả
nh h
ưở
ng
đế
n tr
ườ
ng
đ
i
ệ
n ban
đầ
u.
1.1.2.
Vec t
ơ
đ
i
ệ
n c
ả
m
Khi
đặ
t
đ
i
ệ
n môi vào tr
ườ
ng
đ
i
ệ
n,
đ
i
ệ
n môi b
ị
phân c
ự
c. M
ứ
c
độ
phân c
ự
c
đ
i
ệ
n môi
đượ
c
đặ
c tr
ư
ng b
ở
i
vec t
ơ
phân c
ự
c
đ
i
ệ
n
P
. Vec t
ơ
phân c
ự
c
đ
i
ệ
n
P
xác
đị
nh tr
ạ
ng thái phân c
ự
c
đ
i
ệ
nmôi t
ạ
i m
ỗ
i
đ
i
ể
m.
Vec t
ơ
c
ả
m
ứ
ng
đ
i
ệ
n
D
đượ
c
đị
nh ngh
ĩ
a b
ở
i h
ệ
th
ứ
c:
P E D
+=
0
ε
(C/m
2
) (1.1.2)V
ớ
i
ε
0
= 1/4
π
.9.10
9
(F/m)
đượ
c g
ọ
i là h
ằ
ng s
ố
đ
i
ệ
n.
Đố
i v
ớ
i môi tr
ườ
ng tuy
ế
n tính,
đẳ
ng h
ướ
ng:
E P
.
00
χ ε
=
(1.1.3)Thay (1.1.3) vào (1.1.2):
E D E D
r e
ε ε χ ε
00
)1(
=+=
E D
ε
=
(1.1.4)V
ớ
i
ε
r
= 1 +
χ
e
đượ
c g
ọ
i là
độ
th
ẩ
m t
ỉ
đố
i c
ủ
a môi tr
ườ
ng v
ớ
i chân không.
ε
=
ε
0
.
ε
r
(F/m)
Đượ
c g
ọ
i là
độ
th
ẩ
m
đ
i
ệ
n c
ủ
a môi tr
ườ
ng